بسم الله..............

15 فروردین 1399

نشان شکار تانک

یک سریاز المانی در کنار شکار خود (تانک تی 34) در حین دریافت نشان تخریب تانک

این نشان به پاس قدردانی از شجاعت و دلاوری سربازانی   که بصورت  مجزا وبا استفاده از سلاح های ضد زره انفرادی  تانکها  را منهدم میکردن در 9 مارس 1942 (18 اسفند 1320)  به پشنهاد آدلف هیتلر توسط ارتش آلمان نازی  طراحی شد  . با وجود طراحی این جایزه در سال 1942  اما  بازه زمانی تهاجم به شوروی در قالب عملیات بارباروسا 22 ژوئن 1941 به بعد  شامل دریافت این نشان نیز افتخار میشد. پیش از این نیروهای که اقدام به تخریب ادوات زرهی دشمن  به صورت انفرادی میکردن مانند سایر نیروها نشان افتخار عمومی یورش را دریافت میکردن که از 1942 تنها شکارچیان تانکهای دشمن این جایزه ( نشان تخرب تانک ) را دریافت میکردن

نشان یورش + یک سرباز آلمانی  که بوسیله خرج های ضد زره یک تانک تی 34 را منهدم کرده است

 این نشان شامل تصویرفلزی یک تانک پانزر چهار مدل دی( PANZER IV Ausf. D) به ابعاد 42 در 18 م م  بوده  که بروی روبان نقره ایی رنگی به ابعاد 88 در 33 م م متر نقش بسته بود  رنگ خود تانک پانزر هم سیاه بوده هر علامت  نشان دهنده انهدام یک تانک بوده که برروی بازوی  سمت راست شکارچی تانک نصب میشد  با گذشت زمان  وطول کشیدن درگیریها در جبهه های نبرد وافزایش یافتن شمار دریافت کنندگان وهمچنین تعداد تانک های منهدم شده  نشان طلایی تخرب تانک طراحی شد . این نشان در همان ابعاد نشان نقره ایی بوده با این تفاوت که رنگ تانک پانزرهم طلایی بوده هر نشان طلایی نشان دهنده پنچ شکار تایید شده بوده .

  در اوایل جنگ سلاح های انفرادی ضد زره شامل ادواتی از قبیل نارنجک های و خرج های انفجاری ضد زره کوکتل مولوتف  مین های چسبان  و  مین های انفجاری ضد تانک  ونارنجک های تفنگی میشد که از سال 1943 سلاح های ضد زره پرتاب شونده پانزر فاست وپانزر شرک نیز شامل این ادوات میشد .
در مجموع  18400 نشان نقره ایی  و 400 نشان طلایی انهدام تانک  در ورماخت ووافن اس اس اهدا شد
هر چند به نقل از ژنرال گودریان عنوان  شده است که تا پایان ماه  می 1944 10 هزار نشان انهدام تانک  و در مجموع 14 هزار نشان تا پایان جنگ به سربازان آلمانی اهدا شده است

یک افسر زرهی آلمانی با سه شکار تایید شده !!!!!

پیتر کیزگن از شکارچیان تانک   در حین اموزش سربازان المانی با پانزر فاوست

تکخال ها

وینرز گونتر

 مشهور ترین شکارچ ادوات زرهی  درارتش آلمان نازی  سروان  وینرز گونتر با 21 شکار تایید شده است . که شامل 4 علامت طلایی و 3 علامت نقره ایی بروی بازوی راست خود  بوده سروان وینرز بعد از جنگ جهانی دوم هم در خدمت ارتش جدید  المان  در آمد و تا درجه سرهنگی هم ارتقا پیدا کرد

آندینگ فردریش

شهرت ستوان فردریش بیشتر به خاطر نبرد شبانه در  دهکده آلمانی استدنسناست . در  14 آوریل 1945 واحدهای آلمانی با  تیپ 227 ارتش انگلستان  را در اطراف  تپه های این روستا درگیر میشوند . ستوان فردریش با سایر هم رزمان خود در حال عزیمت  به این منطقه بوده که به صورت اتفاقی یک خودرو پر از پانزر فاست را در مسیر مشاهده میکنند با تجهیز شدن به این سلاح به همراه واحدهای زرهی  در نبرد مشارکت میکنند  فردریش  در ان روز موفق شد6 تانک و 5 خودرو زرهی انگلیسی را منهدم کرد  نشان های فردریش شامل 3 علامت طلایی و 3 علامت نقره ایی است

آدولف پیچل با 11 شکار تایید شده

 پیچل عضو لشگر  دوم زرهی داس رایش در ماه های  سپتامبر و نوامبر 1943 حداقل 7 تانک ارتش سرخ را در نبردهای نزدیک  منهدم کرده بود  تا پایان جنگ امار خود را به 11 شکار تایید شده رساند

یوجن والوت با 10 شکار تایید شده

یوجین والوت عضو  لشگر 33 مکانیزه  داوطلبان فرانسوی وافن  اس اس بوده . که تبحر خاصی در استفاده از سلاح های ضد زره داشت . بیشتر شهرت والوت مربوط به نبرد برلین است جایی که در کنار 350 نفر دیگری به صورت داوطلبانه در نبرد برلین شرکت کردن . والوت درابتدای  نبرد برلین دو تانک و در روز 28 آوریل 6 تانک دیگر ارتش سرخ را با پانزر فاست شکار میکند  خود والوت در 2 می 1945 توسط تک تیراندازان ارتش سرخ کشته میشود

وال گوستاو با 9 شکار تایید شده در یک روز

سروان گستاو همانند آندینگ فردریش در نبد استدنسن در خاک آلمان حضور داشت و در روزهای 14 و 15 آوریل 1945 موفق شد 9 دستگاه تانک انگلیسی را شکار کند

سرهنگ دورپمن با 9 شکار تایید شده
 شهرت سرهنگ دورپمن  بیشتر به خاطر شکار 5 دستگاه تانک  آمریکایی در 12 جولای 1944 است در این روز دورپمن موفق شدن 5 دستگاه تانک آمریکایی را  منهدم کند هر چند خود سرهنگ از ناحیه ران بشدت آسیب دید. در مجموع سرهنگ دورپمن موفق به شکار 9 تانک دشمن شد.

ستوتزل نوپموک با 7 شکار تایید شد ه در یک روز
سرجوخه نوپموک  در روز های 14 و 15 آوریل 1945 در نزدیکی روستای استدنسن  به وسیله پانزر فاست 7 تانک انگلیسی و چندین خودرو زرهی وترابری ارتش انگلستان    را منهدم کرد

( انگلستان امار شکار ادوات خود را در  نبرد استدنسن  کمتر از رقم های اعلام شده توسط آلمانی ها می داند .حداقل امار  اعلامی 30 تانک چرچیل ودهها خودرو زرهی و ترابری است انگلیسی ها  هم مدعی شکار ویا به غنیمت گرفت 10 تا 14 تانک و 7 خودر زرهی آلمانی در این نبرد هستن هر چند المانی ها مدعی شکار تعداد فروانی از ادوات زرهی انگلیسی ها هستن )

فینک ژوزف با 7 شکار تایید شده در یک روز

در سپتامبر 1944 در دشت آلزاس فرانسه فیک ژوزف رکورد جالبی را از خود ثبت کرد در این روز موفق شد 7 دستگاه تانک شرمن را در 24 ساعت منهدم کند . به گفته خود وی در ابتدا دو تانک شرمن را یکی در فاصله 6 متری از ناحیه موتور ودیگری  را از 15 متری به وسیله پانزر فاست مورد هدف قرار داده وخدمه هر  دو تانک  کشته شدن چند ساعت بعد در حالی که تنها دو متر با تانک شرمن دیگری فاصله داشت در یک دوئل  تمام عیاربعد از عدم اصابت گلوله های تانک به وی با یک پانزر فاست دیگر این تانک را هم کاملا  منهدم کرد یک تانک دیگر در حالی که پشت یک سنگ قبر پنهان شده بود را هم شکار کرد  وسه تانک دیگر را درحالی که آمریکایی ها با پشتیبانی زرهی قصد تصرف قبرستان را داشتن به لیست شکارهای خود افزود

 یوهانس ماتیاس با 7 شکار تایید شد هدر یک روز

ستوان ماتیاس بر خلاف اکثر شکارچیان  تانک نه بوسیله پرتابه های  ضد زره بلکه بوسیله مینهای ضد تانک  موفق به شکار 7 تانک متفقین در نبرد مونت کاسینو ایتالیا شد

بیور هرمان  با 6 شکار تایید شده در یک روز

سروان هرمان در حالی که فرماندهی یک  گردان را بر عهده داشت در نبردی در نزدیکی روستای اوجسی در لهستان در 24 ساعت موفق شد 6 تانک ارتش سرخ را منهدم کند

منابع :

https://military.wikia.org/wiki/Tank_Destruction_Badge

https://www.tracesofwar.com/

https://www.wehrmacht-awards.com/war_badges/heer/single_tank.htm

معرفی واحد تفنگدار

واحد تفنگدار ؛ پیاده نظام های مدرن اولیه که مجهز به سلاح های فیتیله ای کوتاه بودند واحد یا هنگ تفنگدار بخش مهمی از  ارتش های مدرن اولیه در قرون 18 میلادی بخصوص در اروپا به حساب می آمد . این واحد ها در اکثر موارد بدون داشتن اسب یا سواره نظام به عنوان هنگ های پیاده در ارتش های مورد نظر خود خدمت می کردند . البته در برخی از ارتش ها این واحد های نظامی دارای اسب و در قالب سواره نظام پیشرو نیز به کار گرفته می شدند .تا اواسط 1850 میلادی واحدهای تفنگدار تقریباً در اکثر ارتش های غربی آن زمان جایگزین پیاده نظام معمولی (دارای تفنگ های فیلته ای بسیار بلند بودند) شدند . واحد های تفنگدار تا ابتدای قرن بیستم یعنی تا شروع جنگ جهانی اول بصورت نمادین در ارتش امپراطوری آلمان (رایش دوم) نیز دوام داشتند .

[url=http://gallery.military.ir/albums/userpics/10298/250px-Jacob_de_Gheyn_-_Wapenhandelinge_4.jpg][/url]

تصویر یک تفنگدار هلندی که دارای یک تفنگ فیتیله ای است در سال 1608 اثر Jacob van Gheyn

اروپا

اسپانیا

در ارتش اسپانیا ، بخصوص در پوزیشن های دفاع مربعی معروف این ارتش ، شکلی از پیاده نظام مختلط که به لحاظ نظری می توانستند تا سه هزار نفر برسند (درآرایش دفاعی) ، واحد های مختلف تفنگدار ، نیزه دار و شمشیرزن قرار می گرفتند . اگر چه این آرایش دفاعی سه هزار نفری معمولا در میدان جنگ بسیار کوچکتر بود . این آرایش دفاعی در زمان خود بهترین و شکست ناپذیرترین آرایش دفاعی ممکن بود . سرمایه گذاری بر روی قدرت بدنی شمشیر زنان و توانایی های نزدیک برد نیزه داران و قابلیت های دور پرتاب تفنگداران مهمترین ویژگی شکست ناپذیری این آرایش دفاعی ارتش اسپانیا در عصر خود بود . آرایش دفاعی مربعی ارتش اسپانیا در عصر مورد استفاده خود به سبب آزادی عمل خود در این آرایش نظامی موفق ظاهر شد . که به مراتب از دیگر رقبای خود انعطاف پذیر تر و مرگبارتر بود . این آرایش دفاعی موفق تا زمان نبرد پاویا 1525 میلادی که موجب شکست دادن دشمن دیرین اسپانیا یعنی فرانسه شد توسعه داده شد .

آرایش دفاعی مشهور اسپانیایی ها که در عصر خود بسیار موثر بود ، ایجاد یک لایه مربع دفاعی با نیروهای ترکیبی نیزه دار و تفنگدار

تفنگدار اسپانیایی

روسیه 

تفنگدار روسی (Streltsy) واحد پیاده نظام گارد روسیه تزاری بود ، در واحد های پیاده نظام روسیه به معنای واقعی کلمه این واحد ها تیرانداز بودند ، تفنگداران روسی از قرن 16 میلادی تا اوایل قرن 18 مسلح به سلاح گرم و تبرزین بودند،این واحد در مجموع به عنوان Strelets شناخته می شدند. واحد های تفنگدار روسی اولین بار توسط ایوان مخوف در بازه زمانی 1545 تا 1550 میلادی و با تفنگ های فیلته ای قدیمی ایجاد شد . آنها برای اولین بار در نبرد محاصره کازان در سال 1552 اولین نبرد نظامی خود را تجربه کردند . خدمت نظامی در این واحد نظامی مادام العمر و موروثی بود .

تفنگدارهای روس در سال 1674

پوشاک تفنگداران روسی عبارت بود از یک کت بلند (پالتو) و کلاه پارچی از یک رنگ متمایز که با آن برای سایر قوای نظامی پیاده روسیه قابل تشخیص می شدند . در سال 1680 میلادی از این واحد نظامی در حدود 20 هنگ در مسکو سازماندهی شدند که در مجموع به 20 هزار نفر(البته بیشتر این نیرو ترکیبی از قزاق ها و نیروهای شبه نظامی نیز بود وصرفاً تفنگدار نبودند) می رسیدند و این حدود شامل 12 درصد از کل ارتش روسیه تزاری بود .این واحد نظامی بجز پایتخت در مرزها امپراطوری روسیه نیز پادگان داشت.

حقوق تفنگداران روسی اغلب توسط دولت به خوبی پرداخت نمیشد وگاهی چندین ماه حقوق دریافتی این تفنگداران به عقب می افتاد . سرانجام دولت روسیه در سال 1550 برای حل این مشکل برای این تفنگداران مزرعه هایی برای ایجاد درآمد واگذار شد . البته پارچه برای لباس یا حتی مواد غذایی نیز گاهی به عنوان حقوق به تفنگداران روسی پرداخت می شد . حقوق یک فرمانده دسته صد نفری تفنگدار به 20 روبل در سال و یک فرمانده واحد تفنگدار تا 60 روبل در سال بود.

در اواخر قرن 17 ، تفنگداران روسی مسکو به طور فعال درگیر مبارزه برای گرفتن قدرت در بین گروه های مختلف نظامی بودند .

پس از سقوط سوفیه در سال 1689 میلادی ، دولت پتر کبیر در یک روند تدریجی شروع به وضع محدودیت هایی برای تفنگداران روس برای جلوگیری از نفوذ سیاسی این واحد نظامی در حکومت کرد . پتر کبیر به منظور مقابله با قدرت این واحد نظامی شروع به ایجاد یک ارتش منظم جدید با تفنگ های مسلح اما منظم در لباس و تجهیزات در امتداد خطوط غربی روسیه اروپا کرد . با وجود این اقدامات ، تفنگداران روسی اقدام به شورشی بزرگ در غیاب نبود پترکبیر در روسیه (در آن زمان پترکبیر در اروپا بود) کردند که شورش این تفنگداران ناکام بود . و سرانجام چهار هنگ شورشی تفنگدار روس منحل و 1200 نفر از تفنگداران روسی اعدام شدند . اموال این تفنگداران مصادره و از اشتغال در شغل نظامی در آینده نیز محروم اعلام شدند . کل سپاه تفنگدار روسی از لحاظ فنی در سال 1689 منحل شد . با این حال ، پس از متحمل شکست در ناروا در سال 1700 میلادی دولت روسیه برخی از واحد های تفنگدار روسی را به خدمت فرخواند .

تفنگداران روسی به تدریج دوباره به ارتش وارد شدند . در نهایت واحد تفنگدار روسی در سال 1720 میلادی سرانجام منحل و سپاه معروف پرئوبراژنسکی که مشهور به «محافظ تزار» بودند جایگزین این واحد شدند . با این حال واحد های تفنگدار در برخی از شهرستان ها تا اواخر قرن 18 نیز وجود داشتند .

تفنگداران فرانسوی ، مشهورترین واحد تفنگداران خود به حساب می آمدند به لطف الکساندر دوما

فرانسه

واحد تفنگدار در به معنای حقیقی خود در فرانسه به خصوص در عصر لویی سیزدهم تبدیل به یک واحد تاریخی شد . در ابتدا تشکیل این واحد نظامی شاخه نظامی جهت حفاظت از خاندان سلطنتی بود . تفنگداران فرانسوی در جنگ ها هم در قالب پیاده نظام و سواره نظام شرکت داشتند . تفنگداران سلسله بوربون در نبرد  Fontenoy در سال 1745 در قالب سواره نظامی فرانسوی می جنگیدند.الکساندر دوما در اثر مشهور خود یعنی «سه تفنگدار» در قالبی رمان تاریخی به شرح تفنگداران سلطنتی لویی سیزدهم که به نوعی قهرمانان کتاب خود بودند می پردازد . در کتاب سه تفنگدار الکساندر دوما ، تفنگداران سلطنتی به عنوان یک واحد نخبه در ارتش فرانسه و به نوعی حافظ خاندان سلطنتی فرانسه نقش دارند.

یونیفرم تفنگداران فرانسوی در سال های 1660 تا 1814

تفنگداران فرانسوی به عنوان یکی از واحد های ارتش فرانسه برخلاف توضیحات دوما درکتابش ارتباطی با محافظت از خاندان سلطنتی بوربون نداشتند . بلکه محافظت از خاندان سلطنتی فرانسه بر عهده گارد پیاده نظام سویسی بود . به علت تعلق داشتن تفنگداران به طبقات پایین تر از اشراف فرانسه خانواده طبقه عادی فرانسه فرزندان خود را برای خدمت نظامی به این هنگ ترغیب می کردند . واحد تفنگدار فرانسه بزودی شهرتی بزرگ در روح مبارزه بدست آورد زیرا تنها راه پیشرفت اجتماعی و شغلی در آن زمان برای طبقه عادی مردم این هنگ بود .

در طول سلطنت لویی سیزدهم و پس از ایجاد هنگ تفنگدار سلطنتی صدراعظم فرانسه یعنی کاردینال ریشیلیو نیز اقدام به ایجاد یک واحد محافظ برای شخص خود کرد . ریشیلیو صدر اعظم مشهور فرانسه فقط خود بزرگ بینی خود اقدام به ایجاد همچین واحد نظامی برای خود در مقابل تفنگداران سلطنتی فرانسه کرد از آن زمان تا زمان مرگ کاردینال ریشیلیو یک رقابت تلخ بین دو سپاه تفنگدار بوجود آمد کا با مرگ ریشلیو و جانشینی کاردینال مازران این کشمش ادامه دار بود تا زمان مرگ کاردینال مازران لویی چهاردهم (مشهور به خورشید) این دو سپاه تفنگدار را به خاطر اختلافات عمیق منحل و در دو هنگ سواره نظام ابقا کرد که سواره نظام تفنگدار خاکستری و سواره نظام تفنگدار سیاه مشهور شدند.

بنای تاریخی در مورد تفنگداران در پاریس

لباس تفنگداران در طول تاریخ چندین بار تغییرات چشمگیری یافت ، تفنگداران اولیه ارتش فرانسه دارای یونیفرمی با شنل بلند و شلوار بزرگ و لباس بلند همراه با کلاه عریض بود .

از نظر استخدام نیز در واحد تفنگدار به شیوه قدیمی حکومت پادشاهی فرانسه در جذب سرباز برای ارتش خود بود . و اکثراً فرزندان طبقه عادی در این واحدها جذب می شدند البته اشراف نیز برای دیده شدن در چشم پادشاه به این هنگ ها جذب می شدند .

در سال 1766 لویی شانزدهم واحد تفنگداران سلطنتی را به خاطر اتلاف بودجه منحل کرد . پس از بازگشت بوربون ها به سلطنت فرانسه در سال 1814 دوباره هنگ تفنگداران سلطنتی برقرار شد . این هنگ گران قیمت و اشرافی ثابت نیز در زمان بازگشت ناپلئون از البا کاملا بی اثر بود . سرانجام پس از ترمیم دومین بار سلطنت بوربون ها هنگ تفنگدار سلطنتی در نهایت در سال 1816 میلادی منحل می شود .

تفنگدار سوئدی

سوئد 

با اصلاحات وسیع گوستاو آدولف دوم پادشاه سوئد ارتش سوئد در عصر خود یعنی در قرن 17 میلادی به یکی از آماده ترین و بروز ترین ارتش ها اروپا می شود و این ارتش است که سوئد را به یکی از قدرت های قرن 17 اروپا تبدیل می کند . سبک جدید ارتش سوئد که استاندارد جدید در سراسر اروپا به شمار می آید که استفاده از تفنگ های فیتیله ای بهتر نسبت به تفنگ فیتیله ای بلند و سنگین قدیمی است . این سبک جدید براساس نوشته های آموزشی خود گوستاو و تاکتیک های انقلابی ارتش های غربی  بود .

تفنگدار بریتانیایی

بریتانیا 

تفنگداران بریتانیایی یکی از واحد های جزئی ارتش بریتانیا به حساب می آمدند که در ایجاد بزرگترین امپراطوری در تاریخ انگلستان نقش بسزایی داشتند . پیاده نظام بریتانیا با داشتند تفنگهایی فیتیله ای کالیبر 0.75 بسیار مجهز شده بودند . و با استاندارد های زمان خود آموزش دیده بودند . آموزش این واحد های نظامی بسیار سخت و طاقت فرسا بود بطوری که سربازان واحد های تفنگدار بریتانیا با سلاح های خود زندگی می کردند . این سربازان به نحوی آموزش دیدند که میتوانستند با تفنگ های فیتیله ای زمان خود چهار بار در دقیقه شلیک کنند .آرایش مربعی بریتانیا در واحد های پیاده نظام خود هم خیلی در این زمینه مثمر ثمر بود به طوری که این آرایش دفاعی و برتری آتش به نفع آن ها در جنگ های نزدیک بر علیه دشمنانشان بود .

واحد های تفنگدار بریتانیا که مشهور به شاهین کوچک بودند در نهایت در سال 1854 از خدمت ارتش بریتانیا خارج شدند و واحد های جدیدتر با سلاح های مدرن تر جایگزین این واحد ها شدند .

پوزیشن شلیک یک تفنگدار با تفنگ فیتیله ای خود

آسیا

چین 

واحد تفنگدار حداقل از قرن 14 میلادی در ارتش کشور چین مورد استفاده قرار می گرفتند ، واحد های تفنگداران در سلسله های مینگ (1644-1368 میلادی) و چینگ (1644-1911) مورد استفاده ارتش کشور چین بودند . در کتابی از ژائو شزِن (Zhao Shizhen) که در سال 1589 میلادی نوشته شده است،تصاویری از تفنگدار ترکی امپراطور عثمانی با تصاویر دقیق از تجهیزات این تفنگدار به نمایش گذاشته است ، همچنین در این کتاب تصاویری از حالات مختلف شلیک تفنگداران عثمانی را برای معرفی واحد های تفنگدار اروپایی (در قرن 16 تا حتی اوایل قرن بیستم عثمانی ها بخش زیادی از شبه جزیره بالکان را در اختیار خود داشت و به نوعی حکومتی آسیایی و اروپایی به حساب می آمد) قرار داده شده است . نیدهام (needham) بر این عقیده بود که چینی ها توانستند اولین بار به نوبه خود به نوعی اولین مسلسل بدوی جهان را هم بسازند .

[url=http://gallery.military.ir/albums/userpics/10298/Ming_musketeers.jpg][/url]

تفنگداران سلسله مینگ ارتش چین

عثمانی 

واحد تفنگدار ارتش امپراطوری عثمانی که با نام ینی چری معروف بود یکی از بهترین واحد های تفنگدار بود که از سوی حکومت عثمانی در درگیری ها نظامی خود مورد استفاده قرار می گرفت، این تفنگداران مجهز به سلاح های فیلته ای کوتاه وسبک نسبت به سایرپیاده نظام های مجهز به تفنگ های فیتیله ای بلند و سنگین بودند .

تفنگداران عثمانی - ینی چری سربازهای نخبه ارتش عثمانی در دیوارهای فرو ریخته قسطنطیه 

عثمانی ها با بکار بردن این تفنگداران در جنگ های مهم نائل به فتح های بزرگی شدند ، استفاده واحد های ینی چری از تفنگ ها در تسخیر قسطنطیه (استانبول امروزی) یکی از اولین کاربرد های تفنگداران در یک درگیری نظامی در آن زمان بود . سپاه امپراطوری عثمانی با داشتن تفنگ های کوتاه و واحد ها نخبه نظامی تفنگدار توانستند در کمتر از یک قرن بر بخش بزرگی از جهان (حجاز،سوریه ،عراق ،فلسطین،مصر،بالکان و بخشی از شمال آفریقا ) حکومت کنند . همچنین ارتش عثمانی ها اولین ارتشی بود که با استفاده از توپ های بسیار بزرگ ، نوعی جدیدی از بمباران که با بمب ها آتشزا همراه بود برعلیه دشمنان خود به کار گرفتند . آنها همچنین احتمالاً اولین استفاده کننده از این نوع بمباران توپ بر روی کشتی نیز بودند.

[url=http://gallery.military.ir/albums/userpics/10298/800px-A_Mughal_Infantryman.jpg][/url]

تفنگدارهندی

هندوستان

تفنگ های فیتیله ای بخش جدایی ناپذیری از واحد های نظامی ارتش هند بود که در زمان حکومت مغول ها در قالب سلسله گورگانی به هندی ها معرفی شدند . واحدهای تفنگدار برتری مهمی برای دفاع دربرابر فیل های جنگی بودند ، که در زمان حکومت گورگانی ها برعلیه ارتش های هندی استفاده می شده است . آتش تفنگ های فیتیله ای سد آتشی بزرگی بر علیه اسب ها و فیل های هندو ها بودند . در طول قرن 17 و 18 میلادی صنعت تفنگسازی در هند بسیار گسترش یافت . به طوری که در طول این قرن ها بصورت منظم تفنگ سازهای هندی مشغول ساخت تفنگ و برخی سلاح های ترکیبی بودند .

منبع :

 https://en.wikipedia.org/wiki/Musketeer

ترجمه و اقتباس ، عادل خدرخوجه

فقط برای میلیتاری 

سلاح هاي شيميايي سلاح هايي که به صورت گاز مايع و جامد هستند و بستگي به مدل فضايي آن ها اثرات گوناگوني از آسيب به بافت ها و آنزيم هاي انساني گرفته تا حتي سوختن و... در واقع سلاح هايي هستند که از طريق شيمیايي باعث آسيب دائمي به جانداران ميشوند.

اولين توافقنامه منع کاربرد سلاح هاي شيميايي به قرن هفدهم بر مي گردد معاهده اي مبني بر عدم کاربرد گلوله هاي سمي ميان فرانسه و آلمان در استراسبورگ امضا شد در کنفرانس لاهه در سال 1899 نيز منع کاربرد سلاح شيميايي امضا شد اما در جنگ جهاني اول از سمت هر دو طرف متفقين و متحدين استفاده شده البته سخن به ميان آمده که فرانسه اولين بار ضد آلمان از اين گاز استفاده کرده البته ايريتنت بوده که نوعي گاز اشک آور محسوب مي شود در آگوست هزار و نهصد و چهارده فرانسوي ها از گاز اشک آور در نارجنک هاي بيست و شش ميليمتري استفاده کردند. هرچند بعد ها در 1925 در ژنو استفاده از سلاح شيميايي ممنوع شد.پروتکل ژنو کاربرد سلاحهاي شيميايي را در جنگ ممنوع مي کند اما گسترش، توليد و مالکيت چنين سلاحهايي را ممنوع نمي‌کند. بسياري از کشورها پروتکل ژنو را امضا کردند اما اين حق را براي خود محفوظ نگه داشتند که چنانچه خود و يا متحدانشان مورد حمله با سلاحهاي شيميايي قرار گرفتند، به همان صورت مقابله کنند. در ضمن بسياري از امضا کنندگان پروتکل اين حق را براي خود محفوظ نگاه داشتند که در مقابل کشورهايي که به پروتکل نپيوسته اند از سلاحهاي شيميايي استفاده کنند.  پس از استفاده عراق از سلاح شيميايي بعدها در سيزده ژانويه 1993 در پاريس پيمان نايودي سلاح هاي شيميايي به امضا رسيد. اولين استفاده مرگبار از سلاح شيميايي اولين بار توسط آلمان در نبرد کليموف ضد روسيه در جنگ جهاني اول استفاده شد و اين گازي مايع بود که به همين علت در سرمايه روسيه يخ زده و آسيب چنداني به روسيه نرساند.

کلر قسمتي از نمک و ترکيبات ديگر است به وفور در طبيعت يافت مي‌شود و کاربرد فراواني در زندگي بشر دارد.گاز کلر زرد مايل به سبز است، دو و نيم مرتبه از هوا سنگين تر، داراي بوي بسيار بد و خفه کننده و بسيار سمي است کلر به عنوان ماده ضد عفوني کننده رايج در استخرهاي شنا براي تميزي و بهداشت آن‌ها مورد استفاده قرار مي‌گيرد و اگر استنشاق بشود به سرعت فرد را از پا در مي آورد ارتش آلمان در جنگ جهاني اول اولين استفاده کننده بود و به چشم بيني ريه و گلو آسيب مي رساند بر اساس نوشته هاي سرگرد کارل ون زينگلر اين سلاحي بسيار قدرتمند هست و در همان دوبار استفاده اول 130 افسر انگليسي را کشت.

اين سلاح به کساني که روي زمين نشسته اند يا خوابيده و يا در حال فرار مي باشند بيشتر از افرادي که سرجاي خود ايستاده اند آسيب مي رساند اين سلاح از انتظارات آلمان ها رو براورده نکرد و از آن چيزي که فکر ميکردند ضعيف تر بود. اين گاز محلول در آب هست(هيدرو فوليک) بنابر اين مي توان با پوشاندن مجاري تنفسي با پارچه خيس آسيب را به حداقل رساند . البته بعضي ها بر اين عقيده اند که استفاده از ادرار موثر تر است زيرا گاز کلر به دي کلرو اوره تبديل ميشد. گاز کلر با آب در ريه ها واکنش داده و باعث ساخته شدن اسيد هيدروکلريديريک يعني اسيد معده ميشود و شروع به خوردن بافت پوششي ريه ها ميکند در طی تکامل(جدا از عقاید دینی) همیشه به لایه ای مرطوب پوستی نیاز داشته اند که از راه آن انتقال گاز های تنفسی بر اثر فشار سهمی از لایه های اپی درمی جانوران در خشکی زندگی کنند حتی در بینی ما وحتی در زبان ما برای این که بو کنیم یا بچشیم نیاز است تا آن مولکول ها به صورت محلول به سلول های گیرنده متصل شوند کودکانی که زودتر از نه ماهگی به دنیا میایند درون دستگاه هایی با شرایط تنفسی ویژه ای قرار داده میشوند تا بتوانند تنفس کنند زیرا گاز ها برای انتشار و تبادل نیاز به سطحی مرطوب دارند که این سطح مرطوب که توسط سلول های موجود در آلوئول ها یا کیسه های هوایی سورفاکتانت نام دارد که با ایجاد سطحی مرطوی اجازه ی حل شدن گاز ها در آن و عبور آن ها را میدهد اگر این سطح آسیب ببیند تنفس برای فرد بسیار مشکل خواهد شد  اولين استفاده از سلاح شيميايي توسط بريتانيا در نبر لوس 25 سپتامبر 1915 استفاده شد اون ها از گاز هاي کلر آلمان که بدست آورده بودند ضد نيرو هاي آلمان استفاده کردند اما جهت باد اون رو به سمت نيرو هاي انگليسي برگرداند آن ها از ماسک هاي ضد گاز استفاده ميکردند که درونشون گرم ميشد و جلوي ديد گرفته ميشد

در همان سال فرانسه Carbonyl dichloride را استفاده کرد در ترکيبي مساوي از کلر و اين گاز باعث ميشد که مسافت دورتري برود اين گاز بي رنگ است اين گاز بسيار خطرناک تر از کلر بود و 24 ساعت طول ميکشيد تا اثرات آن پديدار شود و تا آن مدت سرباز نميفهميد که به آن گاز مسموم شده است انگليس ها ماسک هارا آغشته به سديم فنولات کردند تا از آسيب اين گاز جلوگيري کنند حدود هشتاد و پنج درصد از هر صد هزار نفر کشته به خاطر سلاح هاي شيميايي در جنگ جهاني اول جانشان را از دست دادند

گاز خردل:

اين گاز بسيار از ديگر گاز ها خطر ناک تر بوده و توسط آلمان به کار رفته شد اين گاز بسيار سنگين است و روي زمين مي نشيند و از چند روز تا چند ماه بستگي به شرايط آب و هوا باقي مي ماند اين گاز باعث سوختگي شديد پوست مي شود چشمانشان ضخم مي شود و شروع به استفراغ ميکنند باعث از بين رفتن غشاي موکوزي در نايژه ها ميشود و تنفس بسيار مشکل و دردناک ميشود و بدتر آن که زمان بسياري ميبرد تا فرد مبتلا بميرد در واقع زجر کش ميکند اين گاز باعث کوري ميشود و اين گاز به طور گسترده در جنگ تحميلي و حلبچه مورد استفاده قرار گرفت. آسیب دیدن غشای موکوزی در نایژه از آن جا که دیگر ذرات معلق نمی توانند در آن حل شوند و به کمک مژک های سلول های لایه مطبق کاذب به بیرون بروند وضعیتی شبیه به فرد سیگاری بوجود میاید که با سرفه همراه است.

http://gallery.military.ir/albums/userpics/10169/ew7q_war_e0de16_57188395B15D.jpg     

 سلاح شيمايي  شعاع آلودگي کمتری نسبت به سلاح هسته ای دارد. مهار کننده ها دو نوع دارند یا رقابتی یا غیر رقابتی در مهار کننده های رقابتی مولکول های مختلف که شباهت بسیار زیادی بهم دارند اما تنها یکی می تواند متصل شود آن که نمی تواند متصل شود در اطراف جایگاه فعال(اکتیو سایت) تجمع کرده و نمی گذارند که مولکول اصلی به آن جا بچسبد البته این به معنای به صفر رساندن فعالیت آنزیم نیست اما بعضی مولکول ها به قسمت های خاصی از آنزیم متصل شده و کاملا شکل فضایی آن را تغییر داده و غیر فعال میکند که ممکن است برگشت پذیر باشد اما مهار کننده غیر رقابتی برگشت ناپذیر به طور دائم به آن متصل شده و عملا آنزیم را از کار می اندازد این نوع مهار کننده ها به جایگاهی به نام جایگاه آلوستریکی متصل می شوند گاز سارين C4H10FO2P که اين هيبيتور(غير فعال کننده) آلوستريکي می باشد يعني به قسمتي خاص که دقيقا مخصوص يک نوع آنزيم است و آن آنزيم  در واقع آنزيم استيل کولين استراز به آن متصل شده و سبب می شود که نورو ترانسميتر استيل کولين تجزيه نشود در نتيجه به طور مداوم کانال هاي سديمي باز و بسته می شوند( حداکثر سرعتي داره که برابر است با بيشترين سرعت باز و بسته شدن) در نتيجه حجم بسيار زيادي سديم وارد سلول عصبي/ماهيچه اي می شود که در سلول ماهيچه اي باعث باز شدن کانال هاي کلسيمي ميشود و کلسيم درون سارکوپلاسم به بيشترين حد خود می رسد و ماهيچه ها به طور نامنظم و سريع و غير ارادي شروع به انقباض ميکنن که همين ميتونه توي ريه ها و قلب هم رخ بده چيزي شبيه به تتناسيم فقط تتانسيم يا همون خنده شيطان هست اما نامنظمش در کزاز يا تتانسيم پشت سر هم پتاسنسيل عمل توليد ميشود و از اون جا که ماهيچه هاي کمر قوي تر هستند فرد به سمت کمر خم ميشود و يک لبخند روي لبش پديدار ميشود تا اين که بدنش به طور کامل وارد انقباض ميشود و از آنجا که ماهيچه هاي ريوي و قلبي هم منقبض ميشوند فرد خفه ميشود اين حالت يک حالت بسيار دردناک است به سبب تجمع يون پتاسيم در ماهيچه ها تا اين که فر بمیرد در قديم اون رو تسيخر جسم توسط شيطان میدانستند البته در سارين سيستم عصبي بهم می ریزد و شروع به ارسال پيغام عصبي بدون وقفه ميکند که باعث اشکال در سیستم عصبی می شود از این گاز در یک حمله ی تروریستی در متروی توکیو ژاپن استفاده شد.

عکس مربوط به اثرات گاز سارين (تصویر دلخراش مثبت 18 ) :

عکس هاي مربوط به کزاز(تتانيسم) :

عامل نارنجی(در ویتنام به کار گرفته شد و ربطی به جنگ جهانی اول ندارد):

رتش آمریکا در جریان جنگ ویتنام از 1961 تا 1971 میلادی از عامل نارنجی به عنوان بخشی از برنامه جنگ شیمیایی استفاده کرد. طی این 10 سال نیروهای آمریکایی بیش از 75 میلیون لیتر از مواد شیمیایی به نام "عامل نارنجی" را در ویتنام، لائوس و بخش‌هایی از کامبوج استفاده کردند.

عامل نارنجی نوعی جنگ افزار شیمیایی است که ارتش آمریکا در جنگ ویتنام و برای از بین بردن جنگل های پناهگاه ویت کنگ به کار برد.

این حمله شیمیایی صدها هزار قربانی گرفت و حتی امروز با وجود گذشت 40 سال از آن حادثه هنوز کودکانی با اختلالات مادرزادی در ویتنام متولد می شوند .

درکل سلاح های شیمیایی هرچقدر هم که مرگ بار تر باشند اثرش تنها بر روی شخص تا پایان زندگی او می ماند(در بسیاری موارد همچون عامل نارنجی بسیار سرطان زا هستند و می توانند باعث بروز جهش ژنتیکی شوند که به فرزندان هم منتقل شود) اما سلاح های هسته ای و بمب های کثیف به علت وجود رادیو اکتیو نه تنها روی فرد بلکه در صورت آسیب دیدن ژنوم سلول های جنسی به نحوی خطرناک تر به فرزندان منتقل می شود زیرا بسیاری ژن ها تنها در مرحله ی رویانی و جنینی رونویسی می شوند و باعث ناهنجاری ها و حتی مرگ آن ها میشوند در حالی که این ژن ها در افراد بزرگسال خاموش بوده(متیله شدن با اتصال CH3) در سلول های سوماتیک(پیکری) آسیبی به فرد بزرگسال نخواهد رسید در پرتو درمانی آن بخش که دارای غده سرطانی است را با پرتو هایی که سبب شکسته شدن دی ان ای سلول سرطانی میشود بمباران میکنند اما تنها سلول های سرطانی از بین میروند زیرا دلیل آن که سرطانی اند این است که نمی توانند خود را ترمیم سازند فقط سلول های سالم پس از آن می توانند خود را ترمیم سازند حال اگر تحت تشعشعات بسیار پر قدرت تر رادیو اکتیو حاصل از انفجار هسته ای قرار بگیرند و ژنی که مسئول ساخت پروتئین های ترمیم کننده دی ان ای آسیب ببینید می تواند به بیماری های بسیار بدخیم و کشنده نظیر سرطان ها و ضخم های هسته ای دچار شود .

این سلاح غیر انسانی بسیار دردناک بوده و از انسانیت و اخلاق به دور است حتی استفاده از این سلاح بر ضد سربازان و نظامیان دشمن هم امری غیر اخلاقی محسوب میشود دیگر چه برسد در مورد مردم عادی اما تاریخ ثابت کرده که هر وقت این سلاح در جهت منافع ابر قدرت ها استفاده شود دیر تر از هر وقت دیگری به آن واکنش نشان میدهند بسیاری از دوستان می گویند که ما باید همچین سلاح هایی دی اختیار داشته باشیم اما این گونه سلاح ها با عقاید و باور های اسلامی و اعتقادی و انسانیت ما در تضاد بوده و هست و ما هرگز در تاریخ لکه ننگی به نام استفاده از سلاح های شیمیایی را به نام خود ثبت نخواهیم کرد در تصاویر پایین می توانید عملکرد گاز خردل را روی مردم بیگناه ایران در طول جنگ تحمیلی عراق علیه ملتمان ببینید و بعد با خود بگویید آیا شایسته هست وقتی نمی خواهیم این بلاها درمورد ما تکرار شود خود آن را درباره ی دیگران تکرار کنیم؟

استفاده از گاز خردل در ایران:

نوشته شده توسط امير هوشمند کپي تنها با ذکر نام ميليتاري مجاز است.

توجه متن صرفا کپی شده نیستند و خلاصه ای از آن هاست.

منابع:

بیوشیمی لنینجر جلد یک فصل 6 آنزیم ص346 و ص347 و ص327 و و ص303

بيولوژي کمپبل جلد دوم فصل هشتم ص181 و ص 183 و و ص185 و ص186 و ص 187

فيزيولوژي گایتون جلد یک بخش دوم فصل6 ص 100

ويکي پدياي انگليسي

https://en.wikipedia.org/wiki/Chemical_weapons_in_World_War_I

https://en.wikipedia.org/wiki/Chemical_weapon

وبسايت فاني جانکسhttp://www.funnyjunk.com/War+chemical+warfare/funny-pictures/5719283

مشرق نیوز

با سلام

لیبی در دوران حکومت معمر قذافی و پیش از وقوع جنگ داخلی ، در زمانی بیش از دو دهه به دنبال دستیابی و توسعه تجهیزات و تکنولوژی های موشکی و افزایش توان خود در این زمینه بود. این کشور سیستم های موشکی بالستیک و کروز ضد کشتی مختلفی را در اختیار گرفت که عمدتا از منابع شرقی تامین شده بودند و البته در سطح نسبتا نازلی از تعمیرات و نگهداری قرار داشتند. لیبی از طریق تسلیحات موشکی و راکتی همچون موشک های اسکاد و راکت های فراگ ، به صورت تئوری از قابلیت تهاجم نا متعارف شیمیایی و میکروبی برخوردار بود.

البته در کنار آن امکان استفاده از تسلیحات شیمیایی از طریق بمب افکن های توپولف Tu-22 و ایضا دیگر هواگرد های موجود در نیروی هوایی  نیز برای لیبی فراهم بود. به عنوان نمونه میتوان به استفاده از عناصر شیمیایی بر علیه نیروهای چاد در سال 1987 اشاره کرد که توسط هواگرد های ترابری لیبی صورت گرفت. یکی از موانع مهم لیبی بر سر توسعه تکنولوژی ها و دست یابی به سامانه های موشکی ، تحریم های سازمان ملل متحد بر علیه این کشور بود. هر چند که با وجود این تحریم ها نیز لیبی همچنان به تلاش های خود برای حصول به اهداف موشکی از طریق منابع مختلف از جمله شرقی (کره شمالی و اقمار شوروی سابق) و ایضا غربی (برخی کشورهای اروپایی و امریکای لاتین) ادامه داد.

مهمترین تاثیر تحریم های اعمالی بر لیبی ، در ناکامی این کشور در ایجاد ارتباط پایدار با یک شریک تکنولوژیکی جهت توسعه برنامه موشک های بالستیک برد بلند بود هر چند که این تحریم ها در نهایت برنامه موشکی لیبی را متوقف نکرد و این کشور توانست از طریق کانال هایی به برخی از تجهیزات موشکی مد نظر خود دست یابد و در مقاطعی نیز از مشاوره متخصصین خارجی برخوردار شود و بخشی از برنامه های مد نظر خود را در بخش موشکی عملی سازد.

لیبی به صورتی مستمر و توقف ناپذیر به دنبال افزایش برد موشک های خود و یا دست یابی به سیستم های موشکی با بردی بیشتر بود.این مسئله به جهت خواست لیبی برای افزایش سطح پوشش خاک اروپا و دسترسی به اهداف بیشتر و مهمتر در این منطقه بود. مقامات لیبی و در صدر آن ها معمر قذافی به دنبال تهدید مناطقی از اروپا فراتر از خاک ایتالیا بودند در نتیجه به موشک هایی با برد بیشتر نیاز داشتند. به منظور تحقق این خواست ، لیبی برنامه ای 15 الی 20 ساله را دنبال کرد که بالاترین هدف آن دستیابی به سیستم موشکی دوربرد قاره پیما بود. در طول این برنامه لیبی تلاش هایی را در جهت یافتن شریک تکنولوژیکی ، انتقال فناوری ها ، ایجاد زیرساخت های مورد نیاز و ایضا خرید تجهیزات و سامانه های مورد نظر صورت داد که البته در نهایت به نتیجه مد نظر مقامات لیبی در دستیابی به موشک برد بلند ختم نشد.

مقامات بلند پایه لیبی و خصوصا شخص معمر قذافی دیکتاتور لیبی بارها از برنامه این کشور در جهت دستیابی به بازدارندگی موشکی و در صورت امکان ضربه زدن به منافع غرب سخن گفته بودند. این صحبت ها خصوصا پس از حمله هوایی امریکا به لیبی در سال 1986 شدت یافت. به عنوان نمونه ، قذافی در طی یک سخنرانی در سال 1990 اعلام داشت که : آگر آن ها (آمریکایی ها) بدانند که شما از یک نیروی بازدارنده (موشکی) که قادر به هدف قراردادن ایالات متحده است برخوردار هستید ، قادر نخواهند بود به شما ضربه بزنند و اگر ما به چنین نیروی بازدارنده ای دست یابیم در لحظه دست یابی به آن ها ضربه خواهیم زد. این سخنان بعد ها در کمیسیون بررسی تهدیدات موشکی علیه ایالات متحده (موسوم به کمیسیون رامسفلد) به عنوان سند مورد استناد قرار گرفتند.

لیبی علاوه بر افزایش توان بازدارندگی موشکی به دنبال ایجاد بازدارندگی از طریق تولید و انباشت تسلیحات نامتعارف شیمیایی ، میکروبی و در صورت امکان اتمی بود و در این زمینه نیز فعالیت های گسترده ای را شکل داد. با آشکار شدن ابعاد پروژه اتمی لیبی ، این کشور تحت فشار شدید غرب قرار گرفت و در نهایت در دسامبر سال 2003 پذیرفت که برنامه سلاح های نامتعارف خود را کنار گذاشته و تاسیسات مرتبط را نیز برچیند. البته خواست غرب از لیبی صرفا به کنار گذاشتن برنامه اتمی و تسلیحات نا متعارف ختم نمیشد بلکه غربی ها خواستار محدودیت برنامه موشکی بالستیک لیبی نیز بودند. این خواست شامل موشک هایی بود که در بردی بیش از 300 کیلومتر از توانایی حمل محموله ای به وزن 500 کیلوگرم برخوردار بودند.

در خلال دو ماه اکتبر و دسامبر سال 2003 در محدوده زمانی دو هفته ، هیئت های اطلاعاتی امریکا و بریتانیا جهت بررسی تحقیقات در زمینه برنامه های اتمی و موشکی لیبی ، وارد این کشور شدند. در طول این بررسی ها این دو تیم خواستار دسترسی به 10 سایت اصلی برنامه اتمی ، شیمیایی و موشکی لیبی بودند که البته با موافقت مقامات لیبیایی همراه بود.در جریان بازرسی ها بازرسان غربی دریافتند که لیبی دارای ذخیره ای از موشک های اسکاد سی ساخت کره شمالی است. این موشک ها در کره با نام هواسونگ 6 شناخته میشدند. پس از اطلاع از وجود این موشک ها ، غربی ها خواستار حذف آن ها از زرادخانه لیبی شدند که این خواست نیز با موافقت لیبی همراه شد هر چند که لیبی از کنار گذاشتن موشک های اسکاد بی که در حدود 300 کیلومتر برد داشتند سر باز زد و تصمیم خود برای حفظ آن ها را اعلام کرد.

اسکاد بی / فراگ 7

در دهه هفتاد لیبی تعدادی سامانه موشکی اسکاد بی و راکتی فراگ 7 از شوروی خریداری کردو موجودی لیبی در حدود 80 پرتابگر موشک اسکاد و حدود 40 پرتابگر راکت فراگ 7 بود. تخمین زده میشود که لیبی در حدود سه برابر تعداد پرتابگر ها ، موشک و راکت در اختیار داشته است.  در دهه هشتاد عمده تلاش لیبی بر ایجاد قابلیت تعمیر و نگهداری سامانه های موشکی وحفظ قابلیت های عملیاتی موشک های اسکاد بود هر چند که با وجود این تلاش ها موشک های اسکاد لیبی همچنان با مشکلات تعمیر و نگهداری مواجه بودند و به دلیل همین مشکلات و سطح پایین نگهداری بسیاری از این سامانه ها اطمینان پذیری عملیاتی پایینی داشتند.

در 15 آوریل سال 1986 لیبی دو یا سه اسکاد بی به ایستگاه ناوبری ایالات متحده در ساحل جزیره ایتالیایی لامپدوسا شلیک کرد که در پاسخ به تهاجم نیروی هوایی امریکا به لیبی بود. البته موشک ها در نقطه ای غیر مسکونی و در حاشیه ساحلی جزریه اصابت کردند که خسارتی در بر نداشت. موشک های اسکاد بی لیبی در حدود 300 کیلومتر برد داشتند و از قابلیت حمل کلاهکی به وزن 985 کیلوگرم برخوردار بودند. لازم به ذکر است که لیبی تعدادی از موشک های اسکاد بی خود را در طی قراردادی به ایران فروخت که این موشک ها بر علیه عراق به کارگرفته شدند.

اسکاد سی

بخشی از دارایی موشکی لیبی ، موشک های اسکاد سی ساخت کره شمالی با برد 550 کیلومتر و با قابلیت حمل کلاهک 500 کیلوگرمی بودند. در بازرسی هایی که هیئت های اطلاعاتی غرب در سال 2003 از لیبی به عمل آوردند وجود این موشک ها در زرادخانه لیبی تایید گردید. سازمان CIA در ماه اوت سال 2000 در طی گزارشی از تلاش مستمر لیبی برای دست یابی به تکنولوژی ، مواد مورد نیاز برای ساخت و برخی از اجزای موشک های اسکاد بی و سی از منابع خارجی پرده برداشت. این مسئله خصوصا در مورد موشک های اسکاد بی لیبی از اهمیت برخوردار بود چرا که این موشک ها دوربردترین موشک موجود در زرادخانه لیبی بودند و از این رو این کشور به دنبال توسعه این بخش از توان موشکی خود بود.

در سال 1999 دو مورد از تلاش های لیبی برای خرید قطعات موشک های اسکاد افشا شد. اولین مورد خرید قطعات از یک شرکت تایوانی تحت عنوان قطعات خودرو بود که توسط سرویس اطلاعاتی بریتانیا کشف گردید. دومین تلاش نیز انتقال قطعات از طریق کره شمالی و با استفاده از کشتیرانی این کشور بود که در نهایت توسط مامورین گمرک یکی از بنادر هند در بازرسی از کشتی آشکار شد. البته موارد دیگری نیز از افشای تلاش های لیبی وجود دارد از جمله خرید 32 قطعه موشکی با عنوان قطعات خودرو و تلاش برای انتقال آن به مالتا و سپس لیبی از طریق فرودگاه گاتویک بریتانیا بود.

پروژه پرتابگر فضایی/موشک بالستیک برد بلند

در اواخر دهه هفتاد میلادی شرکت OTRAG آلمان غربی که در زمینه پرتابگرهای فضایی فعالیت داشت ، قراردادی جهت ساخت پرتابگر فضایی با لیبی منعقد کرد. هدف لیبی از این قرارداد چیزی فراتر و متفاوت از پرتابگر فضایی بود ، در حقیقت لیبیایی ها به دنبال تکنولوژی ساخت موشک برد بلند بالستیک در قالب برنامه ساخت پرتابگر فضایی بودند. شرکت OTRAG آلمان در دهه هفتاد بر روی ساخت یک موشک پرتابگر با قابلیت ارائه به کشورهای جهان سوم جهت انجام پرتاب های فضایی ارزان توسط این کشورها کار میکرد و همین طرح را نیز به لیبی پیشنهاد داد. این پروژه در دهه هشتاد در لیبی با انجام دو آزمایش ناموفق پیگیری شد ، آزمایشاتی که در سال 1981 و در تاسیسات واقع در واحه سبها صورت گرفتند. شرکت OTRAG در نهایت در سال 1984 به حالت غیر فعال درآمد و تمامی پروژه های آن از جمله در همکاری با لیبی ناتمام ماند ، با این وجود  پرتابگر فضایی لیبی در سال 1987 یک آزمایش دیگر را نیز تجربه کرد که البته اخرین آزمایش آن بود.

هر چند شرکت آلمانی 3 سال قبل از این آزمایش غیر فعال شده بود اما لیبی با دعوت از متخصصین آلمانی و ایضا مسئول پروژه های شرکت OTRAG به لیبی ، کار پرتابگر فضایی خود را پیش برده بود. حضور مهندسان آلمانی در لیبی تا دهه هشتاد نیز ادامه یافت. البته این مسئله از چشمان سازمان های اطلاعاتی غرب مخفی نبود و  بریتانیا در سال 1989 در گزارشی از مشغول به کار بودن 100 متخصص آلمانی  جهت ساخت یک موشک 500 الی 750 کیلومتری با کد نام Ittisalt در لیبی خبر داد. این متخصصین در یک پایگاه کوری در 100 کیلومتری سبها مشغول به کار بودند. در نهایت با وجود تلاش لیبی ، پروژه ساخت پرتابگر فضایی و ایضا موشک برد بلند از طریق همکاری متخصصین آلمانی ، بدون هیچ نتیجه عملیاتی پس از یک ده تلاش در دهه 90 پایان یافت.

Condor 2/ الفاتح

تلاش های لیبی جهت ساخت بومی سامانه های موشکی با موفقیت های محدودی همراه بود و در نهایت این کشور آزمایشات محدودی را از طریق ساخت پیشران های راکتی با قابلیت محدود حمل محموله در طول دهه هشتاد انجام داد که براساس تکنولوژی های داخلی بود. لیبی در طول دهه هشتاد همچنان در جهت یافتن یک شریک تکنولوژیکی که امکان انتقال فناوریهای مورد نیاز لیبی را داشته باشد ، تلاش میکرد با این حال تحریم های سازمان ملل علیه این کشور موجبات محدودیت در مقابل این تلاش ها بود. در نهایت در دهه اواسط دهه هشتاد لیبی گزینه همکاری مناسبی را یافت که آن کشور آرژانتین و پروژه موشک Condor 2 بود. پروژه موشک Condor 2 در سال 1982 توسط آرژانتین و به منظور ساخت موشکی دو مرحله ای و سوخت جامد با قابلیت حمل محموله 450 کیلوگرمی در حداقل برد 900 کیلومتر آغاز شد.

دو کشور عربی مصر و عراق نیز به ترتیب در سال های 1984 و 1985 به این پروژه پیوستند. همکاری این دو کشور در تامین بخشی از بودجه در مقابل اشتراک بخشی از تکنولوژی های ساخت موشک و ایضا ایجاد قابلیت تولید آن بود. سومین کشوری که نسبت به پیوستن به پروژه Condor 2 ابراز تمایل کرده و به مذاکره با مقامات آرژانتینی پرداخت ، لیبی بود. در نهایت پروژه ساخت نمونه لیبیایی این موشک با نام الفاتح آغاز گردید. با این حال با فشار آمریکا ، مقامات آرژانتینی در آوریل سال 1990 ، توقف این پروژه و موارد همکاری آن را اعلام کردند در نتیجه این پروژه در سه کشور سهیم از جمله لیبی ناکام ماند. پس از این مسئله تصمیم عراق بر توسعه داخلی این پروژه تحت نام گذاری بدر 2000 قرار گرفت. تصمیم لیبی نیز بر ادامه پروژه از طریق جذف مشارکت و همکاری تکنولوژیکی خارجی بود. اولین تلاش لیبی در این زمینه در همکاری با شرکت آلمانی Globesat صورت گرفت که البته این همکاری پس از افشا متوقف شده و ناتمام باقی ماند.

دومین تلاش این کشور باز هم در هکاری با یک شرکت آلمانی بود. مقامات لیبی با شرکت آلمانی Technical Oil Production قراردادی جهت خرید تجهیزات و سیستم های موشکی مورد نیاز برای پروژه الفاتح منعقد کردند و در حقیقت این شرکت را واسطه خرید خود قرار دادند. قرارداد لیبی با این شرکت نیز پس از چندی تحت نظارت سازمان های اطلاعاتی آلمان افشا شده ، شرکت آلمانی مورد توبیخ و جریمه قرار گرفت و همکاری آن با لیبی قطع گردید. سومین مرحله از تلاش لیبی شامل قراردادی 30 میلیون دلاری با کشور صربستان جهت تامین پشتیبانی تکنولوژیکی برای توسعه پروژه موشک الفاتح بود. تحرکات لیبی در پروژه الفاتح نه تنها توسط سرویس هاس اطلاعاتی غرب بلکه از طرف اسرائیل نیز شدیدا تحت نظر بود و منابع اطلاعاتی اسرائیل ادعا داشتند که متخصصین خارجی در حال کار بر روی موشک برد بلند لیبی با نام الفاتح هستند و تعدادی از آن ها پیشتر در برنامه موشکی لیبی در دهه هفتاد نیز مشارکت داشته اند.

در سال 1998 لیبی تعدادی تکنسین چینی را به پروژه موشکی خود وارد کرد. همکاری چینی ها با لیبی در حقیقت پس از قرارداد این کشور با شرکت واردات و صادرات ماشین آلات دقیق چین آغاز شد و علاوه بر پشتیبانی های فنی و تامین برخی تجهیزات شامل بخشی برای ساخت یک تونل هوای مافوق صوت جهت انجام آزمایشات بود.در نهایت در سال 1990 لیبی وارد فاز توسعه و آزمایش استاتیک پیشران بخش سوخت مایع موشک الفاتح شد. قرار بود بخش سوخت جامد موشک نیز با خرید 80 تن آمونیوم پرکلرات از روسیه و انتقال ان از طریق اوکراین ساخته شود که با فشار امریکا به اوکراین این انتقال صورت نگرفت. در همان سال (1990) لیبی زیرساخت های لازم برای آزمایش پروازی موشک الفاتح را در دست ساخت داشت این مسئله از طریق تصاویر گرفته شده از لیبی توسط ماهواره های جاسوسی امریکا نیز اثبات شد.

در اوایل سال 2000 لیبی تقریبا در مراحل پایانی توسعه پروژه الفاتح بود و در نزدیک ترین نقطه به آزمایش پروازی و نهایی موشک قرار داشت با این حال تکمیل آزمایشات زمینی و توسعه نمونه پروازی با نزدیک به دو سال تاخیر تا سال 2002 ادامه یافت و همین مسئله لیبی را از حصول نتیجه از پروژه الفاتح بازداشت چرا که با اعمال فشار توسط غرب و مشخصا امریکا در نهایت لیبی در سال 2003 پروژه این موشک را متوقف کرده و آن را کنار گذاشت. توقف پروژه موشک الفاتح در حالی صورت گرفت که لیبی تا ساخت موشک مد نظر خود که بیش از یک دهه برای آن تلاش کرده بود ، صرفا یک قدم فاصله داشت و آن یک قدم نیز انجام آزمایشات پروازی بود. لازم به ذکر است که به جز موارد همکاری ذکر شده در این پروژه ، موردی از همکاری عراق نیز در برخی گزارشات مورد اشاره قرار گرفته ، این همکاری ها احتمالا در دهه هشتاد و با حضور تعدادی از متخصصین عراقی در لیبی انجام شده.

MB/EE-150 / MB/EE-600

لیبی در دهه نود میلادی به دنبال خرید سامانه های موشکی ساخت کشور برزیل بود اما  به جهت فشار امریکا و ایضا قرارگیری موشک های برزیلی تحت رژیم کنترل تکنولوژی موشکی (MTCR) به نتیجه ای دست نیافت.  در اواسط دهه هشتاد کنسرسیوم برزیلی با نام Orbitas ، نسبت به توسعه سامانه موشکی سوخت جامد کوتاه برد MB/EE 150 اقدام کرد.

این سامانه موشکی در حدود 150 کیلومتر برد داشت. بعد ها در سال 1988 نمونه دیگری از این سامانه توسعه داده شد که از برد 600 کیلومتر برخوردار بود. گزارش هایی از آزمایش نمونه 600 کیلومتری موشک MB/EE در صحرای لیبی وجود دارد که البته قابل تایید نیست و در صورت تایید نیز مرتبط با مراحل اولیه درخواست خرید لیبی و جهت آزمایش و بررسی موشک توسط لیبیایی ها بوده است. آنچه که قطعی است عدم موفقیت لیبی در خرید این سامانه موشکی از برزیل است.

SS-23 Spider / SS-12 Scaleboard

در دهه هشتاد میلادی ، بنا بر برخی گزاراشت لیبی به دنبال خرید موشک 900 کیلومتری SS-12 Scaleboard از شوروی بود که البته به دلیل قرارگیری این موشک تحت پیمان منع موشک های هسته ای میان برد (میان آمریکا و وشوروی که در سال 1987 منعقد شد) با پاسخ منفی مسکو رو به رو گردید. در تلاش دیگر  لیبیایی ها پیشنهاد خرید موشک SS-23 Spider با برد 500 را ارائه کردند که این مسئله نیز به جایی نرسید و به ناکامی های لیبی در زمینه خرید سیستم های موشکی اضافه شد.

M-9 / CSS-2

در زمان جذب همکاری متخصصین چینی در پروژه موشک الفاتح و انعقاد قرار داد با شرکت واردات و صادرات ماشین آلات دقیق چین ، مقامات لیبی یک خواست جنبی نیز مطرح کردند که شامل پیشنهاد فروش موشک های CSS-2 یا M-9 چینی بود که البته این پیشنهاد از سوی پکن رد شد.

No Dong

همانطور که پیشتر نیز اشاره شد خواست مقامات لیبی افزایش هر چه بیشتر برد موشک های این کشور جهت دسترسی به اهداف بیشتر بود. بدین منظور ، لیبی تلاش هایی برای خرید موشک No Dong از کره شمالی نیز انجام داد که این تلاش نیز بی نتیجه بود. در صورت دستیابی به این موشک کره ای ، لیبی توان هدف قرار دادن نقاطی در مصر ، اسرائیل و کشورهای عضو ناتو در اروپا را داشت.

شایعه همکاری با ایران

در سال 2002 روزنامه الشرق الاوسط چاپ لندن از انجام مذاکرات میان مقامات لیبی و مقامات ایرانی جهت کمک ایران در پروژه موشکی لیبی خبر داد این همکاری ها شامل ساخت نمونه ای از موشک های ایرانی در لیبی با برد بیش از 1000 کیلومتر گزارش شد. البته برای این ادعا سند و مدرک قابل توجهی از سوی این روزنامه ارائه نگردید.

نویسنده و مترجم : سینا نوریخانی

هرگونه برداشت از این مطلب صرفا با ذکر نام وبسایت میلیتاری مجاز است