الکترونیک و مخابرات دریایی موضوع آخر

رادار سپمسون (Sampson) شاهکار الکترونیک دریاپایه

Fri, 01 Jan 2016 21:18:14 +0000

به نام خدا

با سلام

سمپسون محصول موفقی از برنامه رادار تطبیقی پویش الکترونیکی چند منظوره (Multi-function Electronically Scanned Adaptive Radar) است که توسط صنایع سیستم های BAE به تولید رسیده و تا کنون 6 نمونه از آن نیز ساخته و به عنوان قلب سیستم دفاع هوایی Sea Viper (یا همان PAAMS) بر روی ناوشکن های دفاع هوایی کلاس تایپ 45 نصب گردیده است. سمپسون قابلیت پشتیبانی از عملیات پدافند هوایی به صورت نقطه ای و منطقه ای در برابر انواع اهداف هوایی فعلی و آینده در محیط های آلوده به جنگ الکترونیک و دارای عوارض ایجاد کننده کلاتر (سیگنالهای برگشتی ناخواسته به صفحه رادار) در دریا و زمین را دارد.

این سیستم از امکان هدایت و بهره گیری از دو نوع سیستم موشکی با آشیانه یابی فعال و نیمه فعال راداری و هدایت موشک در فاز میانی پرواز برخوردار است. اجزا و زیرسیستم های آن دارای مجموعه پشتیبان و جایگزین هستند تا به این صورت در زمان بروز عیب و اخلال در هریک از آن ها ، مشکلی برای ادامه عملیات رادار به وجود نیاید. علاوه بر این تمامی سیستم ها به مجموعه عیب یابی و اعلام داخلی مجهز هستند که تعمیر و عیب یابی را تسریع میکند. اجزای رادار از پیشرفته ترین و با کیفیت ترین ها در نوع خود هستند که عمر کاری آن را بسیار بالا برده و اطمینان از عملکرد ان را ایجاد نموده اند. به عنوان مثال در رادار از فرستنده های حالت جامد (solid-state) استفاده شده که عمر کاری بالایی داشته و قابلیت اطمینان بالایی دارند.

شماری از ویژگی های این رادار عبارتند از : جستجو و رهگیری دقیق اهداف به صورت واحد یا چندگانه و کنترل آتش و هدایت موشک های سطح به هوا جهت مقابله با آن ها ، کشف اهداف با سطح مقطع راداری بسیار پاین (اصطلاحا رادارگریز) و کشف و رهگیری اهداف در ارتفاع بسیار پایین (موشک های در حرکت به صورت Sea Skimming) ، نرخ بالا و متغیر داده (همچون برد ، سمت و جهت هدف و ........) جهت رهگیری لحظه ای و دقیق تهدیدات ، مقاومت بالا در برابر اقدامات متقابل الکترونیکی (ECM) ، عمل در باند فرکانسی اس (2 الی 4 گیگاهرتز) با ارائه نرخ بالای جستجو در کلاتر و ......

سمپسون راداری چند منظوره (multi-function ) از نوع آرایه فازی با پویش الکترونیکی فعال (AESA) است که دارای دو آرایه تخت راداری است که با نرخ 30 دور در دقیقه گردش میکنند. هر آرایه شامل 2560 المان فرستنده و گیرنده از جنس گالیوم آرسنید (GaAs ) با توان 20 وات است که در مجموع راداری با حدود 5000 المان و حداکثر توان 25 کیلووات را میسازد. در مراحل طراحی ، هر کدام از آرایه های رادار سمپسون به گونه ای طراحی شده اند که امکان نصب تا 10000 المان (به صورت نانو المان) را داشته باشند. هر المان فرستنده و گیرنده در این رادار دارای سیستم کنترل فاز دیجیتالی برای هدایت الکترونیکی امواج (جهت پوشش زوایای عمودی) است. هر کدام از دو آرایه رادار نیز دارای زنجیره پردازش مستقل هستند که توسط یک پیوند داده پر سرعت به صورت مجتمع درآمده و داده های آن ها به واحد پردازشگر منتقل میشود.

وزن مجموعه رادار با پوشش محافظ آن در حدود 4.6 تن است. مجموعه راداری دارای سیستم ارتباط بالا دستی (Uplink) باند ایکس جهت ارتباط با موشک و هدایت آن در فاز میانی است. شماری از ویژگی های فنی و قابلیت های این رادار عبارتند از : نرخ بالای فشرده سازی پالس (High pulse compression ratio) ، رهگیری مونوپالس ، تجزیه و تحلیل شرایط محیطی (Environmental analysis) ، فرآینده های دیجیتالی شکل دهی پرتو (Digital beamforming) ، احتمال پایین رهگیری (Low Probability of Intercept) و برخورداری از کامپیوتر مدیریت رادار جهت کنترل و فرم دهی خودکار موج و پرتو و .............. ویژگی های عملکردی این رادار شامل پوشش راداری به صورت نیم کره (Hemispherical coverage) ، قابلیت کشف بسیار بالا در برابر اهداف رادار گریز از جمله هواگرد ها و موشک ها ، کسب و ارائه دقیق اطلاعات هدف به صورتی سه بعدی ، رهگیری چندگانه (Multiple target tracking) ، نرخ بالای کسب و انتقال داده جهت هدایت دقیق موشک به سمت هدف ، قابلیت انجام عملیات مقابله به صورت خودکار در زمان نیاز به واکنش سریع و ......... . این رادار قابلیت کشف و رهگیری 500 الی 1000 هدف تا حداکثر برد 400 کیلومتر و درگیری همزمان با 12 هدف (در برخی منابع 8 هدف) از طریق موشک های پدافندی آستر را دارد.

بنا بر ادعاهای مطرح شده رادار سمپسون از توانایی کشف و رهگیری هدفی با سطح مقطع 0.008 متر مربع از فاصله بیش از 100 کیلومتر برخوردار است. یکی از مواردی که در طراحی این رادار مورد توجه ویژه قرار گرفته است بحث اقدامات متقابل الکترونیکی و مقابله با آن هاست. بدین منظور قابلیت ها و ویژگی هایی برای رادار در نظر گرفته شده که عبارتند از : صفرگذاری وفقی (Adaptive nulling) ، پرتوهای فرعی بسیار کم آنتن (Very low antenna sidelobes) ، پهنای باند بسیار بالا (Very high bandwidth) ، جهش فرکانس ، فشرده سازی پالس (Pulse compression) ، انتخاب خودکار فرم موج (Automatic waveform selection) و ...............

منبع : Jane's Naval Weapon Systems 45 OCR

هرگونه برداشت از مطلب صرفا با ذکر نام وبسایت میلیتاری مجاز است

سونار چیست؟

Fri, 14 Dec 2012 18:52:17 +0000

[center][b]به نام خدا[/b][/center]

[center][font=tahoma,geneva,sans-serif][img]http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/normal_4-dipping-sonar.jpg[/img][/font][/center]
[font=tahoma,geneva,sans-serif]سونار در واقع راداری است که کارایی آن در آب بوده و در آن به جای امواج رادیویی از امواج صوتی جهت پویش محیط استفاده‌می‌گردد. اما مزیت اصلی استفاده از صوت جهت پویش زیرسطحی در چیست؟ امواج رادیویی در فضای سطحی به خوبی و با سرعتی بالا منتشر می‌گردند لکن امواج صوتی به سرعت انرژی خود را از دست داده و تا بردی کم منتشر می‌گردند. اما در آب ورق به نفع امواج صوتی بر‌می‌گردد! ویژگی‌‌های ذاتی موج صوتی باعث می‌شود صوت بتواند تا کیلومترها منتشر گردد این در حالی است که محیط زیر آب برای اکثر طیف‌های الکترومغناطیسی محیطی مات و غیر قابل کاوش محسوب می‌شود.[/font]
[center][img]http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/normal_bm011205c_0500_sp90_tip_function.jpg[/img][/center]

[font=tahoma,geneva,sans-serif]واژه‌ی سونار مخفف عبارت sound navigation and ranging "ناوبری و فاصله‌یابی صوتی" است. کاربرد اوّلیه سونار کشف و توصیف (تخمین موقعیت، سرعت و ماهیت) اشیا قرار گرفته در کف دریا و یا اشیا شناور و غوطه‌ور در آب بود. سامانه‌های الکترونیکی کشف و رهگیری سوناری در قرن بیستم وارد زندگی بشر شدند. محرک اصلی بشر جهت ورود به این عرصه غرق شدن کشتی غول‌پیکر آر‌ام‌اس تایتانیک و وقوع جنگ جهانی اول بود لکن بعدها سامانه‌ها و تکنولوژی مربوط به این شاخه نوظهور طی جنگ جهانی دوم گسترش بیشتری یافتند؛ گرمی تلاش دانشمندان این شاخه طی جنگ سرد فزونی یافت و سبب توسعه بیش از پیش آن شد. به هر حال با در نظر گرفتن موجودات دریایی انسان را باید موجودی تازه‌کار در استفاده از سونار محسوب کرد! به عنوان مثال دلفین‌ موجودی خبره در استفاده از سونار است؛ این موجود از طریق ارسال پیک‌های صوتی و انجام پردازش بر روی پژواک آنها به بررسی دنیای اطراف خود می‌پردازد تا جایی که بدون استفاده از سونار، دلفین موجودی کاملا کور خواهد بود. بسیاری از ماهیان و یا سایر آبزیان قادرند نسبت به ارسال و دریافت پیک‌های صوتی و یا تنها گوش دادن به اصوات محیطی مبادرت ورزند.[/font]
[center][img]http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/Fig06BioSonicsDTXHiRes.jpg[/img][/center]

[font=tahoma,geneva,sans-serif][b]هدف از مطالعه و بررسی سونار چیست؟[/b]
هدف اصلی مدل کردن و بررسی پدیده‌های سوناری گزینش مناسب سامانه‌های سوناری است (چه پهنای باندی برای این کاربرد مناسب است؟ به چه تعداد سامانه جهت پوشش این محیط نیاز داریم؟) این حساسیت خصوصا در کاربردهایی که احتمال آسیب زدن به محیط زیست وجود دارد بالا می‌رود (چه سطحی از اصوات می‌تواند به دلفین‌ها آسیب وارد سازد؟ چگونه می‌توان آسیب‌های وارده به دستگاه شنوایی آبزیان را به حداقل رساند؟) و در کاربرد‌های نظامی به اوج خود می‌رسد. (چگونه هدف را بدون لو رفتن موقعیت خود رهگیری کنیم؟ چگونه برد سامانه‌های تسلیحاتی زیرسطحی را افزایش دهیم؟)
ماهیت شی مورد نظر که از آن تحت عنوان هدف "Target" یاد می‌کنیم با توجه به کاربردهای مختلف نظامی (شناسایی مین یا زیردریایی دشمن)، ناوبری (جلوگیری از برخورد کشتی به صخره‌های کف دریا)، شیلاتی (کشف گله‌های ماهی) متفاوت است.
به طور کلی سامانه‌های سوناری را می‌توان در دو دسته‌ی غیرفعال و فعال طبقه‌بندی می‌گردند که در ادامه به ارائه‌ی توضیحاتی پیرامون آنها خواهیم پرداخت:
[b]*سونار فعال: [/b]سوناری که شامل گیرنده و فرستنده بوده و بر اساس قواعد پژواک صوتی کار می‌کند. در این حالت سامانه اقدام به ارسال پیک‌هایی منظم و پی‌در‌پی می‌کند و سپس پیک‌های پژواکی را دریافت نموده با توجه به زاویه و زمان تاخیر بین ارسال پیک و دریافت پژواک آن به شناسایی هدف مبادرت می‌ورزد. این روش در واقع همان روشی است که رادار برای شناسایی هواگردها و دلفین جهت یافتن طعمه‌ی خود به کار می‌برد.[/font]

[center][img]http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/Project_3_Active_Sonar.gif[/img][/center]

[font=tahoma,geneva,sans-serif]*[b]سونار غیر فعال:[/b] سوناری که تنها از گیرنده استفاده می‌کند. در این حالت سامانه تنها به دریافت صوت تولیدی توسط هدف و انجام پردازش بر روی آن جهت شناسایی می‌پردازد.[/font]

[font=tahoma,geneva,sans-serif][b]برخی از سامانه‌های سوناری تولید شده توسط بشر عبارت‌اند از:[/b]
[b]عمق‌یاب صوتی Echo sounder:[/b] عمق‌یاب صوتی را می‌توان پرکاربردترین سامانه‌ی سوناری دانست. این دستگاه با ارسال پیک به بستر دریا و دریافت پژواک آن و با توجه به تاخیر زمانی بین ارسال و دریافت هر پیک عمق را شناسایی می‌کند؛ در ضمن نسبت توان پیک ارسالی به توان پژواک دریافتی شاخصی جهت شناسایی جنس بستر است.
[b]سونار ماهیگیری:[/b] سامانه‌های این دسته دقیقا مانند عمق‌یاب عمل می‌کنند با این تفاوت که هدف آنها به جای عمق گله‌های ماهی است.[/font]
[center][img]http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/wc108a.jpg[/img][/center]

[font=tahoma,geneva,sans-serif][b]سونار نظامی: [/b]سامانه‌های مربوط به این دسته با توجه به ماهیت کاربردهای نظامی حساس‌ترین سامانه‌ها هستند. در این دسته سامانه‌ها جهت کشف زیردریایی، شناور‌های سطحی، مین‌ها و یا اژدرها به کار می‌روند. با توجه به گستردگی این دسته انواع متفاوتی از سامانه‌ها در آن جای می‌گیرند که با توجه به کارکرد مورد انتظار تغییر می‌نمایند.[/font]

[center][img]http://gallery.military.ir/albums/userpics/P52_ForceASW.jpg[/img][/center]

[font=tahoma,geneva,sans-serif][b]نقشه‌بردار اقیانوسی:[/b] استفاده از سامانه‌های سوناری به شدت مورد علاقه‌ی اقیانوس‌شناسان واقع شده است. یکی از کابردهای سونار در پویش کف دریا و نقشه‌برداری آن است. این دسته از سامانه‌ها در واقع از مشتقات عمق‌یاب هستند.[/font]
[center][img]http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/normal_sonar2.jpg[/img][/center]

[font=tahoma,geneva,sans-serif][b]سونار پویش‌زاویه‌دار "Sidescan" :[/b] این دسته در واقع جز جدیدترین دستاوردهای سوناریست‌ها است که از طریق آن بشر قادر به عکس‌برداری از کف دریا شده است. این نوع سونار از یک پویشگر اژدر مانند که از طریق یک شناور یدک می‌شود به عکس‌برداری از کف می‌پردازد.[/font] شکل بالا نیز در واقع مربوط به این فن‌اوری است.

[center][img]http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/normal_rrgt.jpg[/img][/center]

گرداوری و ترجمه: محمّد مهدی محمّدی
[font=tahoma,geneva,sans-serif][b][color=red][size=4]توجه[/size][/color][/b][b][color=red][size=4]![/size][/color][/b]
[b][color=red][size=4]هرگونه [/size][/color][/b][b][color=red][size=4]کپی[/size][/color][/b][b][color=red][size=4] برداری، [/size][/color][/b][b][color=red][size=4]دخل[/size][/color][/b][b][color=red][size=4] و[/size][/color][/b][b][color=red][size=4]تصرف[/size][/color][/b][b][color=red][size=4] و[/size][/color][/b][b][color=red][size=4]انتشار[/size][/color][/b][b][color=red][size=4]مقاله[/size][/color][/b][b][color=red][size=4] ی[/size][/color][/b][b][color=red][size=4] فوق[/size][/color][/b][b][color=red][size=4] بدون[/size][/color][/b][b][color=red][size=4] کسب[/size][/color][/b][b][color=red][size=4] اجازه[/size][/color][/b][b][color=red][size=4] از[/size][/color][/b][b][color=red][size=4] گرد[/size][/color][/b][b][color=red][size=4]آورنده،[/size][/color][/b][b][color=red][size=4] خلاف [/size][/color][/b][b][color=red][size=4]قانون، شرع[/size][/color][/b][b][color=red][size=4] و[/size][/color][/b][b][color=red][size=4] اخلاق[/size][/color][/b][b][color=red][size=4] پژوهشی [/size][/color][/b][b][color=red][size=4]است[/size][/color][/b][b][color=red][size=4].[/size][/color][/b][/font]

[b][color=#2f4f4f][font=tahoma,geneva,sans-serif]اگه این مقاله براتون مفید بود پنج تا صلوات به نیابت از این حقیر بفرستید. یاعلی.[/font][/color][/b]

مقاله‌ای مشابه این مقاله تو سایت هست لکن به نظرم چندان دلچسب نبود و قفل هم بود. لذا با توجه به اهمیت مطلب تاپیکی جداگانه و مختصر ایجاد کردم. اگر کسی سوالی داره مطرح کنه تا در موردش بحث کنیم.

دانلود پی دی اف در پیوست:
[attachment=8:What is sonar.pdf]

سامانه‌ی کنترل آتش AEGIS

Sun, 31 Aug 2008 19:41:38 +0000

به جرات میشه گفت این سیستم مهم‌ترین سیستم‌ استفاده‌شده در ناو‌های مدرن و پیشرفته‌است. تو اين مقاله اين سامانه رو خدمتتون معرفي مي‌كنم. این نکته رو یادآور میشم که یه سری مطالب در رابطه با شناورهای مجهز به این سیستم رو سایت قرار دادم و تمام ناوهای محافظ و ناوشکن‌های مجهز به این سامانه رو خدمتتون معرفی کردم.
سیستم کنترل آتش AEGIS
سامانه‌ی AEGIS، سیستمی است مرکب از چند سیستم دفاعی که اولین بار توسط نیروی دریایی ایالات متحده مورد استفاده قرارگرفت. این سیستم هم به صورت تک واحدی و هم به صورت شبکه‌ای از چند شناور کاربرد دارد. این سیستم یکی از پیشرفته‌ترین و کارآمدترین سیستم‌های دفاعی به کار رفته در شناورهای جنگی محسوب می‌شود. نیروی دریایی کشورهای ژاپن، اسپانیا، نروژ و کره سامانه را جهت استفاده در شناور‌های خود به‌کاربرده‌اند. نیروی دریایی استرالیا نیز خواستار استفاده از این سیستم در ناوشکن‌های خود است.در کل تعداد 108 فروند شناور مجهز به این سیستم در سراسر دنیا و در 5 کشور وجود دارند.
در ابتدا سامانه از موشک‌ها و رادار RCA استفاده‌می‌کرد که توسط شرکت General Electric طراحی و توسعه داده‌شده‌بود. در سال 1992 امتیاز توسعه و تولید این سیستم به Martin Marietta فروخته شد.
به علت اینکه این سامانه، سیستم اصلی نصب‌شده در یک شناور محسوب می‌شود؛ از شناورهای مجهز به این سیستم اشتباها تحت عنوان شناورهای کلاس AEGIS یاد می‌شود. در واقع سیستم راداری نصب‌شده در شناورهای مختلف، متفاوت است.
معرفی
سیستم AEGIS یک سیستم رهگیری و دفاعی پیشرفته است که که از رایانه‌ها و رادارهای قدرتمندی جهت رهگیری و مقابله با واحد‌های دشمن استفاده می‌کند. این سامانه پیشرفته‌ترین سیستم جنگی دریایی محسوب می‌شود و اولین سیستمی است که به تنهایی قادر به شناسایی واحدهای هوایی، سطحی و زیرسطحی است.
این سیستم شامل رادار SPY-1، سیستم‌های کنترل آتش MK 99 و ORTS، سلول‌های شلیک عمودی MK 41، اتاق کنترل و تصمیم‌گیری و موشک‌های SM-2 است. در ضمن این سیستم کنترل اژدرها و توپ‌های شناور را نیز در اختیار دارد. سامانه‌ی AEGIS توسط سیستمی پیشرفته، کشف-رهگیر خودکار، چندکاره، مجهز به رادارهای لایه‌ای سه‌بعدی AN/SPY-1 کنترل می‌شود. از این رادار تحت عنوان the Shield of the Fleet، محافظ ناوگان یاد می‌شود. رادار SPY رادار قدرتمندی است به گونه‌ای که تجسس، رهگیری و کنترل و هدایت موشک‌ها را به طور همزمان انجام‌میدهد و قادر است این فرآیند را برای بیش از 100 هدف که در فاصله‌ی بیش از 100مایل دریایی (190کیلومتر) قرار دارند انجام دهد.
سامانه‌ی AEGIS هدایت اولیه‌ی موشک‌ها را با استفاده از رادار AN/SPY-1 انجام می‌دهد و جهت هدایت نهایی موشک‌ها از رادار AN/SPG-62 استفاده‌می‌کند. این به این معنی است که سیستم یادشده توانایی هدف‌گیری تعداد زیادی از اهداف را دارد.
بخش هدایت و تصمیم‌گیری کامپیوتری سامانه مهترین بخش و در واقع هسته‌ای اصلی AEGIS می‌باشد. این بخش از سامانه آن را قادر می‌سازد تا با تعداد زیادی از تهدیدات مختلف مقابله کند. سامانه‌ی AEGIS همچنین توانایی انجام دفاع ضد موشکی را نیز داراست. و می‌تواند با موشک‌های کوتاه‌برد و برد‌متوسط دشمن مقابله کند.
مرکز کنترل اطلاعات

ساخت و توسعه
حوالی سال 1950 نیروی دریایی ایالات متحده موشک‌های هدایت‌شونده را جایگزین توپ در شناورهای خود کرد. این موشک‌ها تا سال 1960 تسلیحات خوبی محسوب می‌شدند اما نیروی دریایی ایالات متحده متوجه شد که این موشک‌ها از لحاظ زمان واکنش‌دهی و قدرت آتش مشکل دارند و شناورها در مقابل موشک‌های ضدکشتی دشمن آسیب‌پذیرند.
به همین دلیل نیروی دریایی ایالات متحده برنامه‌ای را جهت مقابله با موشک‌های ضدکشتی دشمن آغاز کرد. این پروژه ASMS یا Advanced Surface Missile System نام گرفت. در این پروژه ابتکارات مهندسی جدیدی صورت گرفت تا نیازهای پروژه برطرف شود. سیستم ASMS بعدها یعنی در سال 1969، AEGIS نام گرفت. AEGIS نام پوشش محافظ الهه‌ی یونانی به نام Zeus است. این نام توسط کاپیتان L. J. Stecher مدیر سابق پروژه تسلیحاتی Tartar پیشنهاد شد. زمانی که بحث بر سر نام پروژه‌ی ASMS بالا گرفت؛ کاپیتان دلیل دیگری برای مناسب بودن این نام آورد و آن را خلاصه‌شده‌ی عبارت Advanced Electronic Guided Interceptor System (سامانه‌ی الکترونیکی هدایت و راهبری) البته از این عبارت هیچگاه استفاده نشد. سازنده‌ی اصلی سامانه‌ی AEGIS یعنی Lockheed Martin نیز مانند نیروی دریایی هرگز از این عبارت استفاده‌نکرد.
Zeus و سپر حفاظتی AEGIS

مدل آزمایشی سامانه برای اولین بار در سال 1973 روی کشتی جنگی USS Norton Sound نصب شد تا کارایی آن امتحان شود. این اولین استفاده از یک سیستم راداری چندلایه‌ای دریایی بود. نیروی دریایی ایالات متحده اولین ناوشکن‌های مجهز به AEGIS را براساس طراحی بدنه و ماشین‌آلات ناوشکن‌های کلاس Spruance طراحی و توسعه داد. اولین ناوشکن از این دسته ناوشکن‌ Ticonderoga بود که دارای دو دسته لانچر موشک‌های Mark-26 در جلو و عقب بود. وارد به خدمت شدن ناوشکن ششم از این کلاس با نام Bunker Hill عرصه‌ی جدیدی را ایجاد کرد که به علت استفاده‌ی ناوشکن از سلول‌های شلیک عمودی Martin Marietta Mark-41 Vertical Launching System بود؛ که این امر قدرت آتش بیشتر، توان انتخاب موشک‌های متنوع و توان مقابله‌ی بیشتری به ناوشکن می‌داد. رادار بهینه‌شده‌ی AN/SPY-1B برای اولین بار در ناو Princeton استفاده‌شد که این امر پیشرفت دیگری در ضمینه‌ی سامانه‌ی AEGIS محسوب می‌شد. در ناو Chosin از کامپیوترهای پیشرفته‌تری استفاده شد که این امر قدرت پردازش بیشتری برای سامانه فراهم می‌کرد.
رادار Spy-1

در سال 1980 ناوشکنی طراحی شد که دارای طرح بدنه‌ی جدیدی بود که این امر باعث کم‌شدن سطح مقطع راداری شناور می‌شد، همچنین در این ناوشکن‌ها از سامانه‌ی AEGIS پیشرفته‌تری استفاده می‌شد. در سال 1991 شناور اول از کلاس Arleigh Burke تحت عنوان USS Arleigh Burke رسما وارد خدمت شد. به علت اینکه سامانه‌ی AEGIS تغییراتی در ساختار ناوشکن‌ها بوجود آورد اشتباها از ناوشکن‌های این کلاس تحت عنوان Aegis class یاد‌می‌شود.
ورژن دوم از ناوشکن‌های کلاس Arleigh Burke یا ARLEIGH BURKE CLASS FLIGHT IIA DDG که ساختشان در سال 1992 آغاز شد، رادار SPY، موشک‌های استاندارد، سیستم الکترونیکی و ارتباطی را بصورت یکپارچه درآورد. ناوشکن‌های Flight IIA که در سال 2000 ساخته‌شدند دارای آشیانه‌ی بالگرد جهت استفاده از دو بالگرد ضد زیردریایی و تهاجمی بودند. سامانه‌ی AEGIS بکاررفته در ساخت این ناوشکن‌ها هزینه‌ی ساخت هر واحد را به‌ مقدار 30میلیون دلار کاهش داد.
پرواز 655
در سال 1988 سامانه‌ی AEGIS درگیر بحرانی شد که علت آن هدف قرارگرفتن پرواز 655 هواپیمایی ایران توسط ناوشکن USS Vincennes بود که در پی آن 290 شهروند کشته‌شدند.
اداره‌ی تحقیقات ارتش ایالات متحده اعلام کرد که سامانه سالم بوده و هیچگونه مشکلی نداشته‌است. این نهاد اعلام کرد که اگر افسرفرمانده ناوشکن به طور دقیق به اطلاعات ارائه‌شده توسط سامانه توجه می‌کرد این حادثه اتفاق نمی‌افتاد؛ در واقع موقعیت روانی خدمه در آن لحظه به گونه‌ای بوده که به طور ناخودآگاه اطلاعات ارائه‌شده توسط سامانه را به گونه‌ای دیگر تشخیص داده و آن را دستکاری نموده‌اند! در واقع سامانه اشتباه نکرده ولی با اطلاعاتی که داده سبب بروز این حادثه شده‌است. اطلاعاتی که توسط سامانه ثبت شده و اطلاعاتی که توسط خدمه به افسرفرمانده اعلام شده به شرح زیر است:

سامانه‌ی AEGIS در نیروی دریایی سایر کشورها
1-نهادهای استرالیایی در آگوست سال 2004 اعلام کردند که این سامانه می‌تواند به عنوان هسته‌ی اصلی سیستم ناوشکن‌های آینده عمل کنند. ناوشکن‌هایی که از این سامانه در آنها استفاده‌خواهد‌شد جز کلاس Hobart می‌باشند. (البته هنوز نمیشه استرالیا رو به طور رسمی دارنده‌ی سامانه دونست.)
2-نیروی دریایی ژاپن در سال 1993 در تعداد 4 فروند ناوشکن‌های کلاس کنگوی خود از این سامانه (ورژنی که در ناوشکن‌های کلاس Arleigh Burke استفاده‌شد) استفاده‌کرد. همچنین ژاپن در سال 2000 از سامانه در دو ناوشکن بهبود‌یافته‌ی کلاس آتاگوی خود استفاده‌کرد. ناوشکن اول از این کلاس یعنی DDG 177 Atago، در 15 مارس 2007 رسما وارد خدمت شد.
3-نروژ با همکاری ایالات متحده و اسپانیا از این سامانه‌ی در ناوهای محافظ کلاس Fridtjof Nansen خود استفاده‌کرد. شناور اول با عنوان Fridtjof Nansen در سوم ژوئن 2004 به آب انداخته‌شد. شناور دوم از این کلاس با عنوان Roald Amundsen در ژوئن 2007 با پشت سرگذاشتن آنالیزهای دریایی رسما وارد خدمت شد. ناوهای کلاس Fridtjof Nansen نروژی در اسپانیا ساخته‌شدند و هزینه‌ی ساخت هر فروند 600میلیون دلار می‌باشد.
4-جمهوری کره‌ی جنوبی از نوع دیگری از سامانه‌ی AEGIS در ناوشکن‌های کلاس KDX خود استفاده‌کرد از اینناوشکن‌ها تحت عنوان KDX-III یاد می‌شود. شناور اول تحت عنوان King Sejong the Great در 25 می 2007 به‌آب‌انداخته‌شد.
5-اسپانیا در 5 ناو محافظ کلاس Álvaro de Bazán خود از این سیستم استفاده‌کرده که در حال حاضر حداقل 4 فروند از این ناوها عملیاتی‌اند.

منبع: http://en.wikipedia....s_combat_system
توجه!
استفاده از مطلب بدون ذکر نام مترجم و سایت میلیتاری مجاز نیست.

اگه این مقاله براتون مفید بود پنج تا صلوات به نیابت از این حقیر بفرستید. یاعلی.

سامانه‌های هدایت‌کننده‌ی موشک‌های ضدکشتی + دفترچه پی‌دی‌اف

Fri, 15 Feb 2013 11:08:09 +0000

http://gallery.military.ir/albums/userpics/10248/Besmellah_07.png
  با سلام
  این مقاله با توجه به عدم وجود مقاله جامع در مورد روش های هدایت موشک‌های ضدکشتی آماده شده و تقدیم میشه به همه‌ی فارسی‌زبانان و علاقمندان ایرانی عزیز. مقاله به صورت انتخابی روی سایت قرار گرفته میتونید با دانلود پی‌دی‌اف تو پیوست نسخه کامل رو داشته باشید. در ضمن کلیه‌ی کارهای گرافیکی رو هم خودم انجام دادم تا بومی باشه و عشق و صفا کنید!!! همونطور که در انتهای متن ذکر کردم هرگونه کپی برداری از این متن بدون کسب اجازه خلاف اخلاق پژوهشی، شرع و قانون هست و رعایتش موجب دلگرمی امثال بنده خواهد بود برای ادامه خدمت به دوستان و تهیه مقالات بعدی. به امید روزی که همه از درون روی رفتارشون کنترل داشته باشند و نیازی به کنترل بیرونی نباشه!!! شلیک کن و فراموش کن!

مقدمه
ایده‌ی اوّلیه‌ی موشک‌های ضدکشتی نخستین بار توسط نیروی دریایی امپراتوری آلمان و در نوامبر 1918، اواخر جنگ جهانی اوّل مطرح شد. این ایده که با محدودیت‌های عملیاتی فروانی روبرو بود در فوریه 1919 عملی شد و حاصل آن در واقع یک قایق موشکی هدایت شونده‌ی رادیویی بود.
همزمان با ساخت قایق موشکی ضد کشتی هدایت شونده، گونه‌ی هواپرتاب این طرح نیز توسط نیروی دریایی امپراتوری آلمان عملیاتی شد. نخستین موشک ضدکشتی هدایت‌شونده جهان که اژدر هدایت سیمی زیمنس نام داشت توسط بالون هوایی زاپلیس حمل و پرتاب می‌شد. اژدر زیمنس پس از رها شدن از بالون وارد آب می‌شد و مسیر خود را به سمت هدف طی می‌کرد.
   http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/1.gif

1- طرح موشک هدایت شونده‌ی ضد کشتی آلمانی‌ها در دفعاتی محدود مورد استفاده قرار گرفت. این جنگ‌افزار دارای سر جنگی به وزن 500 کیلوگرم بود.
2- زیمنس مجهز به گلایدر نصب شده در زیر بدنه‌ی زاپلیس سال 1919

موفقیت در ساخت نخستین موشک هواپرتاب ضدکشتی جهان در واقع مقدمه‌ی ساخت موشک‌های هدایت مستقیم بعدی شد. هرچند این طرح   موفقیت آمیز بود لکن ضعف شدید بالون‌ها در برابر جنگنده‌ها مانع از بکارگیری این جنگ‌افزار و عملیاتی شدن آن گردید.
بین سال‌های 1920 الی 1930 توجّه به طرح‌های موشک‌ ضدکشتی به علّت مطرح شدن تکنولوژی تسلیحات غیرمتعارف هسته‌ای و همچنین محدودیت در تکنولوژی‌های سامانه‌های هدایت‌گر، کاهش یافت. با آغاز جنگ جهانی دوّم و با مطرح شدن و پیشرفت سامانه‌های هدایت کننده‌ی رادیویی یا سایر روش‌های کنترل‌کننده که دقت و کارایی بالایی در هدف قرار دادن اهداف مهم نظامی داشتند، نیروی دریایی کشورهای مختلف علاقمند به بکارگیری این نوع تسلیحات وسوسه‌انگیز شدند.
در این دوره آلمان و ایالات متحده پیشگامان توسعه فن‌آوری موشک‌های ضدکشتی بودند. موشک‌های Fritz-X، BV 246 Hagelkorn و Henschel Hs 293 آلمانی و Bat آمریکایی نخستین موشک‌های ضدکشتی بودند که عملیاتی شدن آنها تهدیدی جدی برای شناورهای نظامی به وجود آورد.
   http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/2.gif
1- با توجه به عدم بکارگیری پیشران در Bat آمریکایی از نگاهی دیگر می‌توان آنرا بمبی هدایت شونده دانست.
2- یواس‌اس ساوانا طعمه‌‌ای که ساعت ده صبح یازدهم سپتامبر 1943 در چنگال Fritz-X گرفتار شد.
3- BV 246 موشکی با برد دویست‌وده کیلومتر و سرجنگی به وزن چهارصدو‌سی‌وپنج کیلوگرم را اکنون تنها می‌توان در موزه‌ها یافت.

نسل بعدی موشک‌های ضدکشتی مدرن از سال 1960 به بعد پا به عرصه‌ی ظهور گذاشتند در این نسل از موشک‌ها برخی تجهیزات جدید مورد استفاده قرار گرفت. سامانه‌های مورد استفاده در این موشک‌ها که سبب تمایز آنها از نسل پیشین می‌شود را را می‌توان در یکی از دسته‌های زیر قرار داد:
• سامانه‌ی هوشمند جایروسکوپی که در آن محل قرار گیری هدف پیش از شلیک توسط سکوی شلیک و سامانه‌ی کنترل آتش در هدایت کننده ذخیره می‌شود.
• ارتفاع‌سنج راداری موشک را قادر می‌سازد در ارتفاعی قابل تنظیم از سطح دریا حرکت کند، این امر سبب می شود هدف قادر به شناسایی و رهگیری موشک نشود. ارتفاع امواج دریا از مهمترین فاکتورهایی است که در انتخاب ارتفاع حرکت مدنظر قرار می گیرد.
• جست‌وجوگر گرمایی در زمان نزدیک شدن موشک به هدف و جهت تنظیم کردن آن جهت اصابت دقیق فعال می‌شود، هرچند به طور معمول از سامانه‌های راداری جهت انجام این کار استفاده می‌شود اما این امر چیزی از اهمیت و قابلیت بکارگیری جست‌وجوگرهای مادون‌قرمز غیرفعال در کاربردهای خاص کم نمی‌کند.
سامانه‌های یادشده موشک‌های ضدکشتی را قادر به حرکت خودکار نمودند و آنها را به تسلیحات واقعی "شلیک کن فراموش کن" تبدیل کردند. از آن زمان تاکنون این قابلیت‌ها به عنوان قابلیت‌های اصلی و با تغییراتی جزئی در موشک‌های ضدکشتی به کار می‌روند.
برخی تغییرات که بعدها که در موشک‌های ضدکشتی به کار گرفته شدند قابلیت‌های زیر را به این جنگ‌افزار‌ها افزودند:
• تغییر مسیر ناگهانی در تعقیب اهداف.
• امکان برنامه‌ریزی موشک جهت انجام عملیات جست‌وجوی مناسب، گشت زدن در منطقه‌ی نبرد، یافتن هدف و حمله به آن.
• امکان بایاس موشک جهت جست‌وجو سمت چپ یا راست مسیر حرکت که سبب می‌شود بتوان دو موشک را از یک سکو جهت هدف قرار دادن دو هدف مجزا شلیک کرد.

• قابلیت انجام مانور در فاز پایانی حمله به کمک جست‌وجوگر گرمایی.
• امکان استفاد از تکنیک frequency-agile (تکنیک تغییر ناگهانی فرکانس کاری رادار) در رادار هدایت کننده جهت مقاوم‌سازی موشک در برابر اخلال‌گرهای راداری.
• امکان انتخاب هدف مناسب در مواجهه با اهداف متعدد.
در ادامه به بررسی انواع سامانه‌های هدایت گر موشک‌های ضد کشتی خواهیم پرداخت.

انواع روش‌های هدایت موشک‌های ضدکشتی
شیوه‌ی هدایت موشک نقشی اساسی در طراحی موشک های ضدکشتی بازی می‌کند و هدف آن انتخاب مسیری مناسب و پویا در تعقیب اهداف تا زمان اصابت موشک است. روش های متعددی در هدایت موشک‌های ضدکشتی وجود دارند که در دو
دسته‌ی پیش‌تنظیم و هدایت مستقیم دسته بندی می‌شوند.

هدایت پیش‌تنظیم
روش هدایت پیش تنظیم، روشی است که در آن اطلاعات مربوط به موقعیت و حرکت ‌هدف پیش از پرتاب و توسط سامانه‌ی کنترل آتش در موشک ذخیره می‌گردد. فلذا پس از شلیک موشک انجام هرگونه تغییر در اطلاعات ذخیره‌شده در آن ناممکن خواهد بود. با وجود آنکه امکان برنامه‌ریزی مجدد موشک پس از شلیک وجود ندارد، اما امکان اصلاح خطا در مسیر حرکت موشک که به علل متعددی همچون وزش باد ایجاد می‌گردد، همچنان وجود خواهد داشت. این امکان از طریق تجهیزات ناوبری که درون موشک تعبیه می گردد فراهم می‌شود.

  http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/3.gif

هدایت مستقیم
بر خلاف روش هدایت پیش‌تنظیم در این روش موشک به طور مستمر و پیش از پرتاب تا زمان برخورد اطلاعات مربوط به هدف را دریافت می‌کند که این امر آنرا در مواجهه با اهداف متحرک کارا می‌سازد.
جهت حرکت در مسیری پویا و متغیر به حداقل تجهزات هدایت‌کننده نیاز است. موشک حداقل به یک حسگر هدایت‌کننده نیاز دارد که می‌بایست در خط دید موشک نسبت به هدف قرار گیرد و به طور مستمر اطلاعات مربوط به موقعیت هدف را جهت کنترل موشک در مسیر مناسب دریافت کند. فلذا موشک‌های مجهز به سامانه‌های هدایت مستقیم در مقایسه با موشک‌های پیش‌تنظیم دارای کارایی بیشتری در مواجهه با اهداف متحرک پرسرعت یا کند خواهند داشت.
در حال حاضر انواع مختلفی از سامانه‌های هدایت مستقیم وجود دارد که عبارت‌اند از فرماندهی مستقیم، هدایت داخلی، سوار بر پرتو که دو روش سوار بر پرتو و هدایت داخلی به طور وسیعی مورد استفاده قرار گرفته است.
فرماندهی دستی در خط دید
فرماندهی دستی در خط دید روشی است که پیش از این به طور وسیعی در موشک‌های ضدکشتی به کار گرفته‌می‌شد. این روش در هدف قرار دادن اهداف با سرعت کم مانند نبرد‌ناوها کارایی مناسبی داشت. لازم به ذکر است سریع‌ترین نبرد ناو جهان بی‌بی‌61 یا نبردناو یو‌اس‌اس یوا است که دارای سرعت حداکثری بالغ بر 37 گره دریایی یعنی چیزی حدود 64.8 کیلومتر در ساعت است این در حالی است که موشک‌ها اکثراً با سرعت مادون صوت حرکت می‌کنند، بنابراین مدت زمان کمی برای تنظیم مسیر حرکت موشک در مواجهه با چنین هدفی وجود خواهد داشت.

  http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/4~0.jpg

هدایت سوار بر پرتو
در مواجه با اهداف محرک استفاده از روش هدایت سوار بر پرتو گزینه‌ی مناسبی است. در این روش مسیر حرکت موشک به کمک پرتوی راداری یا لیزری منتشر‌شونده از واحد پرتاب‌گر یا واحد هدایت‌کننده مجزا از پرتابگر تعیین می‌شود. پرتوی یاد شده توسط یک واحد الکترو نوری یا راداری خودکار یا دستی و در جهت هدف تابانده می‌شود.
موشک می‌بایست مجهز به یک حسگر دریافت‌کننده با دید روبه‌ جلو باشد تا بتواند با دریافت پرتوی منعکس شده مسیر حرکت خود را متناسب با موقعیت هدف تنظیم کند. لازم به ذکر است روش یادشده از جمله مقاوم‌ترین روش‌های هدایت موشک در برابر اخلال دشمن است.
   http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/5.jpg
هدایت داخلی
هدایت داخلی روشی است که در آن از یک هدایت‌گر تعبیه شده درون موشک جهت کنترل آن استفاده می‌شود. سامانه‌ی داخلی به کمک حسگر‌های نصب شده بر روی خود موشک هدف را رهگیری می‌کند. سه تکنیک در هدایت داخلی موشک مورد استفاده قرار می‌گیرند که عبارت‌انداز: فعال، نیمه‌فعال و غیرفعال.

   http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/6.jpg
هدایت داخلی فعال
در هدایت فعال امواج جهت برخورد به هدف و منعکس شدن به آن تابانده می‌شوند تا به کمک امواج منعکس شده بتوان مسیر حرکت مناسب را تعیین کرد. واژه‌ی فعال را به این جهت استفاده می‌کنیم که موشک خود امواج را تولید می‌کند و با کمک رادار رهگیر داخلی مسیر حرکت را تعیین می‌کند و در این فرآیند هیچ نیازی به کمک واحد خارجی ندارد.
   http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/15.jpg
هدایت داخلی نیمه فعال
بر خلاف هدایت فعال در هدایت نیمه فعال جهت روشن کردن هدف از یک واحد فرستنده مجزای زمینی، هوایی یا دریایی استفاده می‌شود.
در هدایت نیمه‌فعال به طور کلی با دو نوع ارسال‌کننده سروکار داریم که عبارت‌اند از فرستنده راداری و لیزری. استفاده از امواج راداری نیازمند یک فرستنده قدرتمند، مداوم و معمولاً مستقر بر روی شناور است. هدایت لیزی از امواج با طول موج کوتاه‌تر و پهنای باند کمتری استفاده می‌کند. هرچند با استفاده از لیزر امواج منعکس شونده ناخواسته به حداقل می‌رسد اما با توجه به پهنای باند پایین، ناحیه‌ی روشن‌سازی بسیار کوچک می‌شود و این امر استفاده از آن در مواجهه با اهداف مانور دهنده نامناسب می‌سازد.
   http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/9.gif

هدایت غیر فعال داخلی
هدایت غیرفعال داخلی با توجه به عدم نیاز موشک به واحد خارجی مشابه روش هدایت فعال و با توجه به عدم وجود فرستنده در آن مشابه روش نیمه‌فعال است. در روش غیرفعال رهگیری هدف به وسیله‌ی امواج تولیدی توسط خود هدف صورت ‌می‌گیرد. این امواج می‌توانند در گونه‌های متفاوتی منتشر شوند. به عنوان مثال موشک سایدویندر با رهگیری آثار گرمایی هدف مسیر خود را تعیین می‌کند، موشک هارم، امواج رادیویی تولیدی هدف را رهگیری می‌کند، اژدرهای غیرفعال، صوت و امواج مکانیکی تولید شده توسط کشتی را رهگیری می‌کنند و موشکی مانند ماوریک با استفاده از حسگر الکترونوری از تصویر هدف جهت تعیین مسیر استفاده می‌کنند.

  http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/10.gif

حسگر و رهگیر
حسگر رهگیر یا جست‌وجوگر وسیله‌ی است که در موشک‌های هدایت از داخل نصب می‌شود و وظیفه‌ی آن تعیین مکان برداری هدف نسبت به موشک است. هدف از بکارگیری حسگر رهگیر دریافت سیگنال‌های خارجی جهت تعقیب هدف و هدایت موشک در مسیر مناسب است. با توجه به نقش اساسی حسگر در برقراری ارتباط موشک با محیط خارجی می‌توان آنرا کلیدی‌ترین عنصر سامانه هدایت‌گر دانست. در واقع هویت هر موشک را می‌توان با توجه نوع سنسور مورد استفاده در آن معرفی کرد.
حسگر نوری
با وجود کیفیت و قدرت تفکیک بالا، این نوع حسگر دارای محدودیت قابل توجهی در مواجهه با شرایط متفاوت آب و هوایی و نیز روشنایی هوا دارد.
حسگر مادن قرمز
حسگر مادون قرمز امواج مادون قرمز متساعد شونده از نقاط گرم اهداف را شناسایی می‌کند. کارکرد شبانه روزی، و مقاوم بودن در برابر دود یا باران از مزیت‌های این نوع حسگرهاست که آنها را برای رهگیری اهداف زرهی و نیز شناورهای رزمی مناسب می‌سازد. مقاومت بالای حسگرهای مادون قرمز در برابر اقدامات متقابل الکترونیکی هر طراحی را جهت بکارگیری وسوسه می‌کند البته نباید هزینه‌ی بالای بکارگیری آنرا نادیده گرفت! از جمله موشک‌های مجهز به این سنسور می‌توان به نصر یک ایرانی و موشک‌هوا به هوای IRIS-T آلمانی اشاره کرد.
   http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/11.jpg

1- نصر یک موشکی است با برد 35 کیلومتر، وزن 350 کیوگرم و سرجنگی به وزن 130 کیلوگرم.
2- وجود چنین آثار مادون‌قرمزی هر شناوری را در برابر موشک‌های مادون‌قرمز آسیب‌پذیر می‌سازد.
3- هزینه تولید هر فروند IRIS-T نیم میلیون دلار برآورد می‌شود.

رادار دهانه ترکیبی
تکنولوژی SAR در اصل جهت عکس‌برداری راداری و تهیه تصاویر دوبعدی به‌کار‌می‌رود. حسگرهای SAR دارای قابلیت عمل در هوای ابری هستند و این امر آنها را جهت بکارگیری در شرایط نامناسب آب‌وهوایی کارا می‌سازد. از SAR در هدایت موشک‌های فعال و نیمه فعال استفاده می‌شود.
حسگر ویدیویی
حسگر ویدیویی از طریق تصویربرداری از هدف اطلاعات مورد نیاز سامانه هدایت‌کننده را فراهم می‌کند، با پردازش تصاویر دریافتی می‌توان مسیر حرکت مناسب را تعیین کرد. حسگرهای ویدیویی در نبردهای شبانه کارایی ندارند و در اصل جهت هدف قرار دادن اهداف زرهی به کار می‌روند و در موشک‌های ضدکشتی کارایی چندانی ندارند. علاوه بر این در برابر اقدام متقابل مقاومت بالایی ندارند، هزینه بکارگیری این نوع حسگر پایین است. با همه این اوصاف شاید بتوان یکی از مهمترین کارکرد‌های این نوع سنسور را تصحیح مسیر موشک در فاز پایانی دانست.

  http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/12.jpg

1- تصحیح مسیر موشک AGM-130 در فاز پایانی
2- موشک ضدتشعشع، هدایت تلوزیونی و فرانسوی Martel
3- حسگر تلوزیونی نصب شده در دماغه‌ی موشک خلیج فارس

حسگر مایکرویو
همانطور که از نام‌گذاری حسگر پیداست نحوه‌ی کارکرد آن بر مبنای اصول انتشار امواج مایکرویو استوار است. حسگرهای مایکرویو در رهگیری اهداف پر ارزشی چون شناورهای رزمی کاربرد دارد اما در رهگیری اهداف زرهی از آن استفاده نمی‌شود. این حسگرها مقاومت کمی در برابر اقدام متقابل الکترونیکی داشته و بکارگیری آنها هزینه‌ی بالایی در پی‌دارد.

حسگر ضدتشعشع داخلی
حسگرهای ضدتشعشع جهت رهگیری اهداف مولد موج همچون رادارها، اخلال‌گرها و فرستنده‌های رادیویی مورد استفاده قرار می گیرند. اهدافی که ذاتا خود را به موشک معرفی می‌کنند! حسگرهای ضدتشعشع در تمام شرایط آب‌وهوایی کارایی داشته و هزینه‌ی بکارگیری آنها نسبتا متعادل است.

حسگرهای صوتی
همان‌طور که از نام‌گذاری پیداست این نوع حسگر با دریافت امواج صوتی اقدام به رهگیری هدف می‌کند. این نوع حسگر تنها در زیر آب و در اژدرها به کار می‌رود.

حسگرهای چندگانه
حسگرهای چندگانه بر اساس علائم متعدد و متفاوت عمل می‌کنند.

  http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/13.jpg
1- حسگر صوتی تنها در زیر آب و در اژدرها به کار می‌رود.
2- موشک WMD-7 یک موشک با حسگرهای چندگانه نوری، لیزری و تلوزیونی است.

از نگاهی دیگر حسگرها را می‌توان در سه دسته‌ی کلی قرار داد که عبارت‌اند از: حسگر خط دید، ارتفاع‌سنج و فاصله‌یاب.
حسگرهای خط دید می‌توانند راداری، سونار، مادون قرمز، نوری و یا تصویری باشند. حسگرهای فاصله یاب می‌توانند لیزری، راداری، سوناری بوده و شامل تجهیزات نوری، پردازشگر غیرفعال و حسگر فعال داخلی باشند. جهت تشخیص ارتفاع نیز معمولا از ارنفاع سنج‌های راداری استفاده می‌شود.

   http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/8.gif

خط سیر موشک
خط سیر موشک‌های ضد کشتی از شلیک کننده تا هدف را به طور معمول می‌توان به سه بخش تقسیم کرد: مرحله پرتاب، مرحله میانه و مرحله نهایی.

مرحله پرتاب
در مرحله پرتاب موشک با ارتفاع اولیه برابر ارتفاع شلیک‌کننده زمینی، دریایی یا هوایی و گاهاً به کمک یک بوستر سوخت جامد شروع به حرکت می‌کند. جهت افزایش ایمنی در این مرحله سامانه هدایت‌کننده غیر فعال باقی می‌ماند، موشک تا ارتفاع برنامه‌ریزی شده افزایش ارتفاع داده و سپس وارد مرحله‌ی دوم می‌شود.

مرحله میانی
پس از رسیدن به ارتفاع و سرعت از پیش تعیین شده در صورت وجود، بوستر جدا یا خاموش شده و موشک با اتکا به موتور اصلی خود به حرکت تا نزدیکی هدف ادامه می‌دهد. این مرحله را مرحله‌ی میانی می‌نامیم. در مرحله‌ی میانی جهت کاهش احتمال شناسایی، موشک در ارتفاع پایین حرکت می‌کند و هدایت آن به توسط تجهیزات داخلی و یا خارجی مانند سامانه GLONASS یا GPS انجام می‌گیرد.

مرحله نهایی
مرحله‌ی نهایی زمانی آغاز می‌شود که موشک به نزدیکی هدف برسد و قادر به رهگیری آن توسط سامانه‌های هدایت‌کننده باشد. موشک‌های ضدکشتی به طور معمول در مرحله‌ی نهایی تا ارتفاع بسیار پایین پنج تا سه متر کاهش ارتفاع داده و اصطلاحا در حالت سینه‌کش قرار می‌گیرند نتیجتاً علاوه بر تنظیم شدن جهت مورد اصابت قرار دادن هدف، احتمال کشف موشک توسط دشمن تا حد بسیار زیادی کاهش پیدا می‌کند و با کشف شدن موشک، دشمن تنها مدت زمان بسیار کوتاهی جهت هدف قرار دادن موشک خواهد داشت این در حالی است که موشک با نزدیک شدن به هدف جهت مقابله با سامانه‌های دفاع نزدیک شناور اقدام به اجرای مانورهای سنگین می کند که این امر هدف قرار دادن آنرا بیپ از پیش دشوار می‌سازد.
در طول مرحله‌ی نهایی واحد رهگیری سامانه‌ی هدایت‌کننده موشک شروع به کار می‌کند، همانطور که ذکر شد با توجه به نوع موشک رهگیر می‌تواند مادون قرمز، لیزری، راداری و تلوزیونی باشد. البته در اکثر موشک‌های ضدکشتی رهگیر راداری یا مادون قرمز مورد استفاده قرار می‌گیرد.

   http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/7.gif

   http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/14.jpg
1- موشک اگزوسه از معروف‌ترین موشک‌های ضدکشتی هدایت فعال داخلی است که ارتفاع حرکت بسیار پایین آن سبب می‌شود تنها از فاصله شش کیلومتری قابل کشف باشد.
2- یو‌اس‌اس استارک آنقدر بدشانس بود که توسط میراژ یک عراقی با نفت‌کش ایرانی اشتباه‌گرفته شده و طعمه‌ی اگزوسه شود!
گرداوری و ترجمه شده توسط: مهندس محمدمهدی محمدی
کارشناس الکترونیک و مخابرات دریایی
توجه!
آماده‌سازی این مقاله با صرف سرمایه‌ی گرانبهای زمان صورت گرفته است انتشار آن در فضای مجازی در انحصار وبسایت میلیتاری و چاپ آن در انحصار نشریه جنگ‌افزار است. بدیهی است هرگونه کپی‌برداری و دخل و تصرف در این مقاله بدون کسب اجازه از گردآورنده خلاف قانون، شرع و اخلاق پژوهشی است.

اگه این مقاله براتون مفید بود پنج تا صلوات به نیابت از این حقیر بفرستید. یاعلی.

مقاله اندکی خلاصه شده برای دریافت نسخه کامل مقاله به صورت پی دی اف به پیوست مراجعه کنید

SBX پایگاه عظيم راداری شناور

Mon, 18 Aug 2008 17:47:32 +0000

قابل توجه علاقه‌مندان حمله موشکی به آمریکا!

SBX یا Sea-Based X-Band Radar یک سازه‌ی راداری شناور است که قادر است خود را جابه‌جا کند! این سازه جهت استقرار در دریا ساخته شده و قادر است تمام جهات چهارگانه را به گونه‌ای وسیع پوشش راداری دهد. این سازه بخشی از طرح سپر موشکی دولت ایالات متحده است.
سکوی اصلی این سازه که تا حد زیادی شبیه به یک سکوی نفتی است و توسط روس‌ها ساخته‌شده‌است. ساختار اصلی سازه در کارخانه‌ی Vyborg ساخته‌شد و سپس به Brownsville واقع در تگزاس انتقال داده‌شد. بخش راداری سازه در کارخانه‌ی Kiewit واقع در تگزاس ساخته شد؛ کارخانه‌ای که در نزدیکی Corpus Christi قرار دارد. این سازه در حال حاضر در جزیره‌ی آداک واقع در آلاسکا قرار دارد اما سازه می‌تواند به اقیانوس آرام منتقل شود تا موشک‌های بالستیک شلیک شده به سمت آمریکا را شناسایی کند.(قابل توجه دوستانی که از هدف قرار دادن آمریکا توسط موشک‌های بالستیک حرف می‌زنند!) این سکو توسط سازمان ABS طبقه‌بندی شده و در سازمان IMO International Maritime Organizationدارای شماره‌ی اختصاصی 8765412 می‌باشد.
مشخصات:
طول: 116متر
ارتفاع: 85متر
قیمت: 800میلیون دلار آمریکا
خدمه: 78الی85نفر
برد رادار: سری است اما به طور تقریبی 5000کیلومتر تخمین زده می‌شود.
دیسپلیسمنت(وزن): 50000تن

جزئیات
این سازه بخشی از سیستم دفاعی GMD است که توسط آژانس دفاع موشکی آمریکا طراحی شده‌است. شناور بودن سازه باعث می‌شود تا بتوان آنرا به مناطق مختلف انتقال داد تا پوشش مناسب‌تری داشته‌باشد این در حالی است که پایگاه‌های راداری ثابت این توانایی را ندارند. SBX در شناسایی موشک‌های دشمن دقت فوق‌العاده‌ای دارد و توانایی تشخیص سر‌های جنگی واقعی را از نوع غیرواقعی دارد.
این سازه دارای تعداد زیادی radome کوچک جهت انجام پوشش راداری می‌باشد. بخش اصلی رادار دارای وزنی در حدود 1814 تن می‌باشد. این رادار از بیش از 30000 واحد داده‌ی دریافت-ارسال استفاده می‌کند که این خاصیت برد راداری مورد نیاز طرح GMD را فراهم‌می‌کند.
در طراحی سیستم الکترونیکی رادار از سیستم راداری معروف AEGIS استفاده‌شده‌است. اما تفاوت اساسی این رادار با سیستم AEGIS این است که این رادار از باند X استفاده می‌کند این در حالی است که در سیستم AEGIS از باند S و در سیستم پاتریوت از باند پربسامد C استفاده می‌شود. باند X پربسامدتر است بنابراین طول موج آن کمتر است که این باحث حساسیت زیاد رادار می‌شود و توانایی شگرفی در رهگیری اجرام به آن می‌دهد.
Lt. Gen در وصف رادار فوق می‌گوید این رادار می‌تواند جسمی به اندازه‌ی یک بیسبال (همین تو متن بود! مطمئن نیستم ولی فکر کنم منظور توپ بیسبال باشه!) را بر فرار سانفرانسیسکو شناسایی کند. این رادار موشک‌های شلیک‌شده از آلاسکا و کالیفرنیا را هدایت می‌کند.
سازه‌ی CS-50 که رادار اصلی بر روی آن قرارگرفته در کارخانه‌ی Vyborg واقع در Moss Sirius روسیه ساخته‌شده‌است.( این کارخانه هم‌اکنون بخشی از شرکت Saipem است که در حال همکاری با شرکت ایتالیاییEni S.p.A. است.) سازه توسط شرکت Boeing خریداری شد و در پروژه از آن استفاده شد. شرکت Boeing در کارخانه‌ی کشتی‌سازی‌ AmFELS واقع در Brownsville تگزاس، سازه را مجهز به سیستم پیشران نمود. رادار در کارخانه‌ی Kiewit واقع در Ingleside تگزاس بر روی سازه نصب شد.
محل ساخت رادار

شناور اول در جزیره‌ی آداک که بخشی از مجمع‌الجزایر Aleutian مستقر شده‌است. شناور توانایی شناسایی موشک‌های شلیک شده از خاک کشورهایی چون چین و کره‌ی شمالی را دارد. با وجود این که شناور در آداک مستقر است اما می‌توان آنرا به مناطق دیگر اقیانوس آرام منتقل کرد. نامی که بر روی شناور گذاشته شده SBX-1 است و این به این معنی است که ایالات متحده قصد ساخت شناور‌های دیگری از این کلاس را دارد. در حال حاضر برنامه ساخت سه شناور دیگر در دست اجراست. سه سازه CS-50 نیز در کارخانه‌ی روسی Severodvinsk در دست ساخت است؛ اما اینکه این سازه‌ها به ایالات متحده فروخته‌می‌شوند یا به خریداران دیگر مشخص نیست.

منبع:
http://en.wikipedia.org/wiki/Sea-Based_X-Band_Radar
استفاده از مطلب بدون ذکر نام مترجم و سایت میلیتاری مجاز نیست.

سیستم فریب دهنده ی Mark 36 SRBOC

Sat, 05 Oct 2013 21:09:54 +0000

این مطلب با راهنمایی ALFARED گرامی نوشته شده است.

Mark 36 Super Rapid Blooming Offboard Countermeasuresیا به اختصار Mark 36 SRBOC محصوال شرکت BAE systems یک سیستم پرتاپ کننده ی چف و فریب دهنده های مادون قرمز از یک شناور دریایی برای فریب و خنثی سازی موشکهای ضد کشتی است .

[img]http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/lcc19-4.jpg[/img]
هر لانچر و پرتاپ کننده برای داشتن تاثیر بهترو مقابله با موشکهای دارای ساطع کننده ی رادیویی و برای داشتن پوشش بیشتر هنگام پرتاپ چفها درای سه ردیف تیوب نصب شده با زاویه ی 45 درجه ی شناور و سه تیوب دیگر نصب شده با زاویه ی 60 درجه میباشد.
سیستم SRBOC همچنین میتواند با سیستم فریب دهنده ی فلرهای مادون قرمز TORCH یکپارچه شود.در یک شناورمعمولی 20 تا 35 پرتابه برای هر لانچر قرار دارد.
در سال 2010 سیستم MK 360 SRBOC به وسیله ی نوزده کشور (نیروی دریایی) در سراسر جهان مورد استفاده قرار گرفته است . این سیستم شبیه به سیستم Sea Gnat ناتو میباشد.

متن زیر ترجمه ی صفحه ی دوم میباشد

این فریب دهنده ها در درجه ی اول برای دفاع در مقابل موشکهایی استفاده میشود که تشخیص داده نمیشود و تا مرحله ی منطقه ی تحت حفاظت کشتی نفوذ کرده اند و به عنوان یک تهدید قریب الوقوع برای شناور شناخته میشود.
The MK 36 Super Rapid Bloom Offboard Countermeasures (SRBOC) سیستم لانچر چف و فریب دهنده ها یک سیستم توسعه یافته ی انقلابی از خانواده ی RBOC با قابلیتهای پیشرفته میباشد.
MK 36 یک سیستم دفاع متقابل نصب شونده بر روی عرشه و پرتاپگر(پرتاب فلر و چف های مادون قرمز) میباشد که میتواند از هر مجموعه ای از کارتریجهای چف ها در مقابل تهدیدات متنوع استفاده نمیاد.

هدف این سیستم به اشتباه انداختن موشکهای هدایتی دشمن و سیستمهای کنترل اتش با ایجاد سینگنالهای کاذب میباشد.
سیستم لانچر به وسیله ی مرکز اطلاعات نبرد کنترل میشود و وابسته به اطلاعات ارائه شده به وسیله ی تشخیص دهنده ها و تجهیزات تجزیه و تحلیل خطرات مستقر بر روی شناور , میباشد.
DLS MK 36 Mod 12 یک لانچر پرتاپی تیوبی فریب دهنده و یک سیستم اقدام متقابل است که فریب دهنده ها را در هوا و در ارتفاع و دامنه ای خاص منتشر میکند.
هر لانچر DLS دارای شش تیوب دارای زاویه ی ثابت نسبت به ارتفاع میباشد که چهار تیوب در زاویه ی 45 درجه و دو تیوب دیگر در زاویه ی 60 درجه به صورت ثابت نصب شده است.
انتخاب فریب دهنده ها و اتش فریب دهنده ها به وسیله ی کنسول EW واقع در پل کنترل لانچرها , کنترل میشود.
نوع فریب دهنده های مورد استفاده در DLS به شرح زیر میباشد:[list]
[*]چفهای SRBOC چفهایی که برای فریب موشکها و رادارهایی که RF از(radio frequency ; امواج رادیویی) خود ساطع میکند.
[*]چفهای Sea Gnat متعلق به ناتو سیستمی که شبیه به SRBOC میباشد اما دارای رنج (دامنه) گسترده تر و دارای ظرفیت بهتری برای لود چفها میباشد.
[*]و چفهای TORCH که از گرما برای فریب موشکهای رهگیری کننده ی امواج مادون قرمز استفاده میشود.
[/list]
[img]http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/408px-MK36_SRBOC_USS_Wisconsin_28BB-6429.jpg[/img]

[img]http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/senuelos_04.jpg[/img]

MK 36 سیستمی است که اثبات شده در نبرد , دارای پشتیبانی کامل , بسیار قابل اعتماد و مقرون به صرفه میبشاد.

این سیستم در سراسر جهان مشغول خدمت میباشد و در نیروی دریایی حداقل نوزده کشور در حال خدمت میباشد.
MK 36 متشکل از لانچرهای MK 137 میباشد و MK 158 Mod 1 و MK 158 mod 2 کنترل کننده های اصلی لانچرها و MK 164 Mod 1 و mod 2 در نقش کنترل کننده های عرشه ی لانچرها و MK 160 Mod 1 در نقش منبع تغذیه میباشد .جعبه ی پرتابه های MK 5 Mod 2 و Mk 6 Mod 0 نیز در نقش پرتابه های اماده ی لانچرها میباشد و سیستم MK 36 متشکل از محدوده ای از مهمات میباشد.
لانچر Mk 137 دارای شش تیوب 130 میلیمتری میباشد که در دو ردیف موازی در زاویه های 45 و 60 درجه ثابت شده اند. مدارهای اشت (سیستم اتش ) از یک القای الکترومغناطیسی برای اغاز وارد کردن شارژ به کارتریج استفاده میکند.
برای لود دوباره ی سریع , در کنار هر لانچر جعبه هایی تا بیست جعبه MK 5 دارای پرتابه ها و یا سی و پنج جعبه MK 6 از پرتابه ها قرار دارد.
هر دو پرتابه های MK 214 و MK 216 از خود از خود سوختی را ساطع میکند که در تیوبها میسوزد و از خود پوششی را به جا میگذارد که در بعضی کشتیها اینطور فرض میکنند که یک پوشش تفلونی مربوط به خود لانچر میباشد.
پرتابه های MRC 18M-1R مستلزم ان است که اجزای لوله ی پرتاب پس از هربار شلیک تمیز شوند تا هر مواد زائد باقی مانده از بین برود.
استفاده از MK 214 و MK 216 پس از هر بار شلیک به افراد مسئول شلیک بار سنگینی را برای تمیز کردن تحمیل میکند.
لانچرهای Mk 36 موجود برای استفاده و ساپورت کردن لانچهای Nulka تحت اصلاح سازی قرار گرفتند. پس از اینکه تجهیزات Nulka در لانچرها نصب شدند , سیستمها با عنوان Mk 53 DLS بازطراحی شدند. DLS MK 53 تمام قابلیتهای DLS MK 36 Mod 12 را در خود حفظ کرده است .

فیلم زیر تست این سامانه را به نمایش میگذارد. (با تشکر از الفارد به خاطر فیلم )
اسکرین شات:
[img]http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/69551mk-36.jpg[/img]

[url="http://www.mediafire.com/download/rfnpdk5fcx7nd9w/Test+Firing+Mark+36+SRBOC+Chaff+_+Infrared+Decoy+System.mp4"]http://www.mediafire...ecoy System.mp4[/url]

لینک فیلم در اپارات:
[url="http://www.aparat.com/v/B5drc"]http://www.aparat.com/v/B5drc[/url]

استفاده بدونه ذکر منبع military.ir ممنوع میباشد و در صورت مشاهده بر اساس حق خلق اثر مورد پیگرد قرار خواهد گرفت.

بررسی جامع سامانه‌های الکترونیکی شناورهای نظامی + دفترچه PDF

Tue, 23 Jul 2013 11:38:37 +0000

[font=tahoma,geneva,sans-serif][color=#FFFFFF].....[/color][/font]

[center][font=tahoma,geneva,sans-serif][img]http://gallery.military.ir/albums/userpics/10248/Besmellah_01.png[/img][/font][/center]

[center][font=tahoma,geneva,sans-serif][url="http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/telecommunication-radar-ship.jpg"][img]http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/normal_telecommunication-radar-ship.jpg[/img][/url][/font][/center]

[font=tahoma,geneva,sans-serif][color=#0000FF]تو این تاپیک سعی می‌کنم کلیه‌ی سامانه‌های الکترونیکی که کمتر در موردشون صحبت کردیم رو معرفی کنم بحث‌های تکراری رو خیلی بهشون نخواهیم پرداخت، البته شاید برای کامل‌تر شدن تاپیک نیم نگاهی بهشون بیاندازیم. مثلا تو این تاپیک در مورد رادار جست‌وجوی هوایی بحث نخواهیم کرد اما رادار کنترل آتش یا ناوبری رو توضیح میدم. هرگونه سوالی براتون پیش آمد جهت تکمیل تاپیک همینجا مطرح کنید در حد وسعم پاسخگو خواهم بود و اگر هم جواب رو نمیدونستم با تحقیق یا کمک سایر دوستان پاسخ مناسب رو ارائه خواهم کرد. دست آخر هم کلیه‌ی مطالب رو در قالب یک فایل پی‌دی‌اف بدردبخور در همین تاپیک قرار خواهم داد.[/color]

[b]بخش اول[/b]
[b]1- رادار ناوبری[/b]
کلمه رادار مخفف عبارت Radio Detecting And Ranging است. از این وسیله برای پیمایش محیط اطراف و بدست آوردن اطلاعاتی چون موقعیت، سرعت، فاصله و برخی دیگر از پارامترهای مربوط به اهداف یا موانع استفاده می‌شود، سنجش همزمان پارامترهای یاد شده تنها به کمک رادار امکان‌پذیر است. در این قسمت به بررسی رادارهای ناوبری و کاربرد آن می‌پردازیم.[/font]
[center][font=tahoma,geneva,sans-serif][url="http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/NavComms_Mantsbrite.jpg"][img]http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/normal_NavComms_Mantsbrite.jpg[/img][/url][/font][/center]

[font=tahoma,geneva,sans-serif]کنترل یک شناور چندهزار تنی و ناوبری آن بدون کمک گرفتن از سامانه‌های ناوبری کاری بسیار مشکل و خطرناک است. کنترل یک شناور چهارهزار تنی هرگز به سادگی کنترل یک اتومبیل نخواهد بود. یک شناور نمیتواند به سرعت یک اتومبیل ترمز کند، دنده عقب بگیرد یا دور بزند! امروزه استفاده از سامانه‌های ناوبری الکترونیکی به جز جدایی‌ناپذیر در روند هدایت شناورهای نظامی و تجاری مبدل شده‌است. به همین منظور در هر شناور سامانه‌ای تحت عنوان رادار ناوبری به کار گرفته می‌شود. باند کاری رادارهای ناوبری با توجه به نوع اهدافی که برای آنها تعریف می‌شود عموما S یا X است. از این سامانه برای مقاصد زیر استفاده می‌شود:
* حرکت در تاریکی یا مه: در هوای تاریک یا مه‌آلود هیچ‌گونه امکان پویش چشمی بسیار محدود خواهد بود در این شرایط رادار می‌تواند محدودیت‌های بصری را رفع کند.
* جلوگیری از تصادم: رادار ناوبری با پویشی 360 درجه‌ای ورود شناور به نواحی خطرناک به کمک بویه‌های راداری یا نزدیک‌شدن شناورهای دیگر به آن را تشخیص داده و با فعال کردن اخطار صوتی اپراتور را متوجه وضعیت خطر می‌کند.
* تشخیص حرکت هدف: در برخی رادارهای ناوبری جهت و سرعت حرکت اهداف نیز نمایش داده می‌شود که این امر ناوبری را ساده‌تر می‌سازد.
* تشخیص موقعیت شناور: به کمک تطبیق نقشه با اطلاعات رادار می‌توان موقعیت دقیق شناور را تعیین کرد. این امکان به ویژه در زمان نزدیک‌تر بودن به سواحل بیشتر فراهم می‌شود چرا که پل‌ها، کوه‌ها و سایر موانع بازتاب راداری مناسبی خواهند داشت.
* ناوبری به نقطه‌ی دلخواه: با توجه به تطبیق نقشه و اطلاعات راداری می‌توان به سادگی شناور را به نقطه‌ی مورد نظر هدایت کرد.
* دریافت بیکن‌های راداری: علاوه بر موارد یاد شده رادار ناوبری می‌تواند بیکن‌های راداری ایستگاه‌های ساحلی، بویه‌ها یا تجهیزات کمک‌خواهی را دریافت کند.[/font]
[center][font=tahoma,geneva,sans-serif][url="http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/nav.jpg"][img]http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/normal_nav.jpg[/img][/url][/font][/center]

[font=tahoma,geneva,sans-serif]رادارها همواره با برخی محدودیت‌ها روبرو هستند یکی از مهم‌ترین این محدودیت‌ها برد رادار است خط دید یک رادار با توجه به گرد بودن کره‌ی زمین محدود است. البته اندازه هدف، زاویه نسبت به امواج، جنس و شکل ‌آن و نیز وضعیت آب‌و‌هوایی روی کارکرد رادار تاثیر گذارند اما به طور کلی به کمک فرمول زیر می‌توان برد رادار را بدست آورد:[/font]

[center][font=tahoma,geneva,sans-serif][img]http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/range.gif[/img][/font][/center]

[font=tahoma,geneva,sans-serif]همانطور که پیش از این ذکر کردیم رادارهای ناوبری در دو باند فرکانسی S و X بکار گرفته می‌شوند. برخی تفاوتهای استفاده هر باند فرکانسی عبارت‌اند از:
باند ایکس: جهت‌یابی دقیق‌تر، تضعیف سریعتر، آنتن کوچک و سبک‌تر، تشخیص اهداف کوچک‌تر
باند اس: برد بلندتر، نفوذ بهتر در آب و هوایی بارانی، آنتن بزرگ‌تر
رادارهای ناوبری برای پویش نیاز به چرخش 360 درجه‌ای دارند و با تولید امواج در فضای مخروطی یا V شکل به پویش محیط اطراف می‌پردازند.[/font]

[center][font=tahoma,geneva,sans-serif][url="http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/30W_seg3AFDMW.gif"][img]http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/normal_30W_seg3AFDMW.gif[/img][/url][/font][/center]

[font=tahoma,geneva,sans-serif][b]ARPA[/b][b] چیست؟[/b]
کلمه آرپا مخفف عبارت Automatic Radar Plotting Aid است. این سامانه در واقع یک سامانه ناوبری راداری هوشمند جهت ناوبری دقیق و جلوگیری از تصادم است. این سامانه قادر است مسیر و سرعت حرکت شناورهای پیرامونی را بر روی صفحه‌ای دیجیتالی نمایش دهد.[/font]
[center][font=tahoma,geneva,sans-serif][url="http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/1280px-Radar_screen.jpg"][img]http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/normal_1280px-Radar_screen.jpg[/img][/url][/font][/center]
[center][font=tahoma,geneva,sans-serif][size=2]نمایش سرعت و جهت حرکت شناورها[/size][/font][/center]

[font=tahoma,geneva,sans-serif]آنتن رادارهای ناوبری با توجه به پرتو تولیدی معمولا به شکل مکعب مستطیلی با قابلیت چرخش 360 درجه‌ای بر روی سکوی فرماندهی دیده می‌شوند.[/font]

[center][font=tahoma,geneva,sans-serif][url="http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/Ship_radar_of_the_Scenic_Emerald.jpg"][img]http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/normal_Ship_radar_of_the_Scenic_Emerald.jpg[/img][/url][/font][/center]
[center]
[font=tahoma,geneva,sans-serif][url="http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/man8.jpg"][img]http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/normal_man8.jpg[/img][/url][/font][/center]

[font=tahoma,geneva,sans-serif]از جمله رادارهای ناوبری معروف حال حاضر دنیا رادارهای فرونو است که در کشور ما مکررا مورد استفاده قرار گرفته‌اند.[/font]

[center][font=tahoma,geneva,sans-serif][img]http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/furunos-radar.jpg[/img][/font][/center]

[center][font=tahoma,geneva,sans-serif][url="http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/43434.jpg"][img]http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/normal_43434.jpg[/img][/url][/font][/center]
[center][font=tahoma,geneva,sans-serif][size=2]رادار فرونو نصب شده در شناور کلاس پیکان[/size][/font][/center]
[font=tahoma,geneva,sans-serif][b]2- رادار پویش سطحی[/b]
رادارهای پویش سطحی نیز تا حدودی همانند رادارهای ناوبری هستند با این تفاوت که با به کمک برخی تکنیک‌ها به برد بالاتری دست می‌یابند. ضمناً با توجه به تفاوت ذاتی اهداف تعریف شده برای رادارهای ناوبری و رادارهای پویش سطحی برخی تمهیدات ویژه‌ی جنگ‌الترونیکی دربرخی از این رادارها در نظر گرفته می‌شود که بررسی آنها از حوصله بحث خارج است. رادارهای ناوبری عموما دارای شکل مکعب مستطیلی بوده و دارای اندازه‌ی کوچک‌تر نسبت به رادارهای پویش سطحی هستند. در این نوع رادارها برای دستیابی به برد بیشتر از باند اس و یا ال استفاده می‌شود.
رادارهای پویش سطحی عموما دو هدف را دنبال می کنند.
1- کشف و تشخیص هواگردها‌ی حرکت کننده در ارتفاع پست یا شناورهای سطحی.
2- ارائه یک الگوی 360 درجه‌ای پایدار از محیط اطراف که در دید مستقیم رادار قرار دارند.
همانند رادار ناوبری بیشینه برد رادار جست وجوی سطحی به علت محدودیت دید افقی رادار محدود می‌شود. در رادارهای پویش سطحی برخی تکنیک‌ها برای کارکرد بهتر مورد استفاده قرار می‌گیرند به عنوان مثال: امواج فرکانس بالا برای کشف اهداف کوچک و نزدیکی چون پریسکوپ زیردریایی‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند. برای افزایش قدرت تفکیک فاصله رادار، به ویژه در برد کوتاه از پالس‌هایی با عرض کوچک استفاده می‌شود. برای پی بردن هرچه بهتر به ذات هدف نوسان تکرار پالس بالا مورد استفاده قرار می‌گیرد. پهنای افقی پالس کوچک برای تفکیک زاویه‌ی بهتر و پهنای عمودی پالس بزرگتر برای پویش ارتفاع مناسب و از دست نرفتن هدف به ویژه در وضعیت ناآرام که شناور مدام در حال تغییر زاویه دادن است از جمله تکنیک‌های دیگری است که در این نوع رادارها مورد استفاده قرار می‌گیرند.
رادارهای پویش سطحی با کشف اهداف پیرامونی اطلاعات مورد نیاز بخش درگیری و رادار کنترل آتش را مهیا می‌سازند. در تصاویر زیر چند رادار پویش سطحی مورد استفاده در برخی شناورها را مشاهده می‌کنید.[/font]
[center][font=tahoma,geneva,sans-serif][url="http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/type360_01.jpg"][img]http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/normal_type360_01.jpg[/img][/url][/font][/center]

[center][font=tahoma,geneva,sans-serif][img]http://gallery.military.ir/albums/userpics/MW-08.jpg[/img][/font][/center]

[center][font=tahoma,geneva,sans-serif][url="http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/Dsc_8701_m.jpg"][img]http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/normal_Dsc_8701_m.jpg[/img][/url][/font][/center]

[center][font=tahoma,geneva,sans-serif][url="http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/pg824_20_82415~0.jpg"][img]http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/normal_pg824_20_82415~0.jpg[/img][/url][/font][/center]
[center][font=tahoma,geneva,sans-serif][size=2]بالا رادر جست‌وجوی سطحی، پایین رادار ناوبری[/size][/font][/center]
[font=tahoma,geneva,sans-serif][b]3- رادار کنترل آتش[/b]
رادار کنترل آتش یا همان FCR، راداری است که اطلاعات مربوط به هدف من جمله زاویه افقی و عمودی، سرعت و فاصله را در اختیار سامانه کنترل آتش قرار می‌دهد تا سامانه بتواند با قرار دادن این اطلاعات در فرمول محاسباتی خود آتش مناسب را بر روی هدف اجرا کند. در این گونه رادارها امواج فشرده و باریک رادیویی به سمت هدف تابانده می‌شود تا بدین وسیله اطلاعات دقیقی از آن بدست آید و از فرار هدف جلوگیری شود. در برخی رادارهای مدرن از تکنیک رهگیری حین پویش استفاده می‌شود در این تکنیک رادار قسمتی از توان تولیدی را صرف پویش و قسمتی دیگر را صرف رهگیری هدف کشف شده می‌کند و بدین طریق نیاز به رادار جست‌وجو و کنترل آتش مجزا برطرف می‌شود. این تکنیک توسط رادارهای آرایه فازی که قادرند چندین پرتو مجزا تولید کنند به کار گرفته می‌شود.
رادار کنترل آتش در سه مرحله عمل می‌کند:
1- تخصیص هدف: در این مرحله رادار در بردار جهت متناسب با هدف قرار می گیرد. با قفل شدن رادار بر روی هدف این فاز پایان می گیرد.
2- اکتساب هدف: در این مرحله رادار طبق الگویی از پیش تعیین شده به پویش هدف می‌پردازد تا موقعیت دقیق آنرا تعیین کند. این مرحله با شلیک تسلیحات (گلوله یا موشک) پایان می‌پذیرد.
3- رهگیری هدف: در این مرحله رادار اقدام به رهگیری دقیق هدف می‌پردازد. این مرحله تا زمان نابودی هدف ادامه پیدا می کند.[/font]

[center][font=tahoma,geneva,sans-serif][url="http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/Tail-chase-to-intercept-1024-C.gif"][img]http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/normal_Tail-chase-to-intercept-1024-C.gif[/img][/url][/font][/center]

[font=tahoma,geneva,sans-serif]عملکرد رادارهای کنترل آتش توسط دو شاخصه تحت تاثیر قرار می گیرد: قدرت تفکیک رادار و وضعیت آب و هوایی. قدرت تفکیک به توانایی رادار برای تشخیص فاصله و زاویه‌ی دو هدف نزدیک به هم گفته می‌شود. برای افزایش قدرت تفکیک فاصله لازم است عرض پالس را کم کرد و برای افزایش قدرت تفکیک زاویه لازم است عرض پرتو را کاهش دهیم. وضعیت آب و هوایی نامناسب مانند گرد و ‌خاک، رطوبت یا باران عملکرد رادار کنترل آتش را تحت تاثیر قرار می دهند. امواج فرکانس رادیویی در چنین وضعیتی توسط ذرات موجود در هوا انعکاس داده‌شده یا جذب می‌شوند و این امر برد رادار را کاهش می‌دهد؛ در چنین وضعیتی لازم است برای کاهش اشتباهات سامانه، نوسان تکرار پالس را کاهش داد.
در تصاویر زیر تعدادی از رادارهای کنترل آتش مورد استفاده در کشورهای مختلف را مشاهده می‌کنید.[/font]
[center][font=tahoma,geneva,sans-serif][url="http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/Dsc_9794_m.jpg"][img]http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/normal_Dsc_9794_m.jpg[/img][/url][/font][/center]

[center][font=tahoma,geneva,sans-serif][img]http://gallery.military.ir/albums/userpics/normal_img_3_105_5.jpg[/img][/font][/center]

[center][font=tahoma,geneva,sans-serif][url="http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/1280px-Minsk_port_bow_AK-630_CIWS_gun_fire_control_radar.jpg"][img]http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/normal_1280px-Minsk_port_bow_AK-630_CIWS_gun_fire_control_radar.jpg[/img][/url][/font][/center]

[center][font=tahoma,geneva,sans-serif][url="http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/type345_01.jpg"][img]http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/type345_01.jpg[/img][/url][/font][/center]

[center][font=tahoma,geneva,sans-serif][color=#008000]تهیه و ترجمه: محمدمهدی محمدی[/color][/font][/center]
[center][font=tahoma,geneva,sans-serif][color=#FF0000][b]توجه![/b][/color][/font][/center]
[center][font=tahoma,geneva,sans-serif][color=#FF0000][b]هرگونه کپی برداری بدون درج لینک این صفحه به عنوان منبع خلاف قانون، شرع و اخلاق پژوهشی است.[/b][/color][/font][/center]

[center][font=tahoma,geneva,sans-serif][color=#008000][b]شادی روح شهید سرلشکر خلبان عباس بابایی صلوات.[/b][/color][/font][/center]
[center][font=tahoma,geneva,sans-serif][color=#FF0000]ادامه دارد...[/color][/font]

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
[size=5][b]دانلود نسخه پی‌دی‌اف مقاله این تاپیک در پیوست[/b][/size]

[url="http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/Naval-Electronic-systems-1.jpg"][img]http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/normal_Naval-Electronic-systems-1.jpg[/img][/url]

[url="http://www.military.ir/forums/index.php?app=core&module=attach§ion=attach&attach_id=62"][img]http://www.military.ir/forums/public/style_extra/mime_types/pdf.gif[/img][/url] [url="http://www.military.ir/forums/index.php?app=core&module=attach§ion=attach&attach_id=62"][b]Naval Electronic systems.pdf[/b][/url][/center]

معرفی رشته الکترونیک و مخابرات دریایی

Mon, 22 Jul 2013 06:40:20 +0000

[color=#ffffff].....[/color]

[center][img]http://gallery.military.ir/albums/userpics/10248/Besmellah_01.png[/img][/center]

سلام
فکر کردم شاید بد نباشه این رشته رو معرفی کنم تا یک رفرنس توسط کسی که خودش عملا با این رشته درگیر بوده ایجاد بشه. البته ایده‌ی این تاپیک توسط یکی از کاربران سایت Ir-micro مطرح شد.

رشته‌ی الکترونیک و مخابرات دریایی یک رشته‌ی چندوجهی است که دانشجوی آن دوره های متعدد و مختلف دروس گرایش‌های چندگانه برق را طی می‌کند. هدف از برگزاری دوره الکترونیک و مخابرات دریایی تامین نیروی متخصص مورد نیاز ناوگان تجاری و نظامی کشور در ضمینه تحقیق و توسعه سامانه‌های مخابراتی و الکترونیکی دریایی است البته فارغ‌التحصیلان این رشته لازم است با مباحث گرایش قدرت و کنترل نیز آشنایی کامل داشته باشند. با توجه به طولانی بودن سفرهای دریایی و نیاز به پایداری بالای شناورهای تجاری در محیط‌ دریا طبق قوانین بین‌المللی لازم است هر شناور مجهز به تجهیزات ویژه ی برد بلند مخابراتی، سامانه‌های سنجش الکترونیکی و سیستم‌های الکتریکی باشد. علاوه بر الزام قانونی وجود سامانه‌های ارتباط ماهواره‌ای، فرستنده گیرنده‌های رادیویی، رادارهای ناوبری، سامانه سونار جهت عمق‌یابی(اکوساندر)، ژنراتورها، سامانه‌های هدایت خودکار شناور (اتوپایلوت)، سیستم های کنترل هیدرولیکی (دریچه‌ها، سکان و...)، سامانه‌های مکان‌یابی و... بر روی یک شناور اقیانوس پیما حیاتی است و این امر ضمینه‌ی کاری مناسبی را برای فارغ‌التحصیلان این رشته فراهم می کند. لازم به ذکر است در شناورهای نظامی توجه ویژه‌ای به تجهیزات الکترونیکی می‌شود و علاوه بر موارد فوق‌الذکر رادار، سامانه‌های ارتباطی UHF/VHF، سامانه‌های کنترلی نیمه فعال، سامانه‌های کنترل آتش، سامانه های پیش‌اخطار، IFF و... در یک شناور نظامی مورد استفاده قرار می گیرند. در واقع به علت ماهیت سفرهای دریایی یک کشتی مانند یک کشور مستقل است و فارغ‌التحصیل این رشته می‌بایست مسولیت عیب‌یابی و تعمیر کلیه‌ی قطعات الکترونیکی و الکتریکی این کشور مستقل را به عهده بگیرد. به همین علت در سیلابس این رشته دروس مختلفی را مشاهده میکنیم. دانشجوی این رشته لازم است حدودا 140 واحد درسی را بگذارند که در ادامه لیست آنها را ارائه خواهید کرد.

[center][b]سیلابس درسی گرایش تجاری[/b]
[url="http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/2-31-B-9-9%7E0.gif"][img]http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/normal_2-31-B-9-9%7E0.gif[/img][/url]
[url="http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/2-31-B-9-11%7E0.gif"][img]http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/normal_2-31-B-9-11%7E0.gif[/img][/url]
[url="http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/2-31-B-9-10%7E0.gif"][img]http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/normal_2-31-B-9-10%7E0.gif[/img][/url]
[url="http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/2-31-B-9-12%7E0.gif"][img]http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/normal_2-31-B-9-12%7E0.gif[/img][/url][/center]

[center][b]سیلابس درسی گرایش نظامی[/b][/center]
[center][url="http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/2-31-B-5-10.gif"][img]http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/normal_2-31-B-5-10.gif[/img][/url][/center]
[center][url="http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/2-31-B-5-11.gif"][img]http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/normal_2-31-B-5-11.gif[/img][/url][/center]
[center][url="http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/2-31-B-5-13.gif"][img]http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/normal_2-31-B-5-13.gif[/img][/url][/center]
[center][url="http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/2-31-B-5-12.gif"][img]http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/normal_2-31-B-5-12.gif[/img][/url][/center]

توجه به علوم مخابراتی و اکترونیکی دریایی با توجه به اهمیت استراتژیک آن به ویژه در ابعاد اقتصادی و امنیتی سبب شده کشورهایی مانند ایالات متحده، روسیه، چین، انگلستان، فرانسه، ایتالیا و... سرمایه‌گذاری وسیعی روی این بخش انجام دهند به طوری که بسیاری از اولین‌های علمی جهان در نیروی دریایی کشورهای فوق‌الذکر به وقوع پیوسته‌اند. در کشور ما نیز به این مساله توجه خاصی شده اما در بعد تجاری مشکلات عدیده‌ای وجود دارند که مانع از توسعه‌ی آن شده است. واقع شدن دانشگاه‌های دریایی ضمینه‌ی تجاری در مناطق محروم و به تبع آن کمبود امکانات آموزشی، عدم وجود اساتید مجرب ویژه‌ی این رشته، عدم توجه و پاسخگویی شرکت‌های دریایی از جمله سازمان بنادر و کشتیرانی و نیز شرکت ملی نفت کش به فارغ‌التحصیلان و نیروهای داخلی به بهانه تحریم‌ها، عدم سرمایه‌گذاری شرکت‌های دریایی بر روی مباحث تحقیق و توسعه و قطع بودن ارتباط مراکز علمی الکترونیک دریایی با صنایع دریایی تنها بخشی از مشکلاتی که دانشجویان رشته‌ی الکترونیک و مخابرات دریایی با ان دست‌وپنجه نرم می کنند. موارد یاد شده سبب شده فارغ‌التحصلیان این رشته اقدام به تغییر رشته نمایند و به بازار کار غیرمرتبط با تخصص خود وارد شوند. برای آشنایی هرچه بیشتر با مشکلات فارغ‌التحصیلان رشته الکترونیک و مخابرات دریایی بد نیست نگاهی به مصاحبه زیر چاپ شده در ماهنامه اقتصاد ترابری ایران بیاندازیم:

[center][quote][i]فارغ‌التحصیلان رشته‌های دریایی می‌گویند هیچ‌كس ارزشی برای مدارك آنها قایل نیست.

گول حرف‌های قشنگ را خوردیم..![/i][/center]

[i]ترابران- رشته مهندسی الكترونیك و مخابرات دریایی دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی در سال 84 در دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار راه‌اندازی شده است، اما اكنون فارغ‌التحصیلان آن با مشكل استخدام در شركت‌های روبه‌رو هستند. در جلسه‌ای كه ماه گذشته در انجمن صنفی دریانوردان با هدف ثبت مشكلات دریانوردان برگزار شده بود، فرصتی دست داد تا با چند نفر از این فارغ‌التحصیلان آشنا شویم و در جریان گلایه‌های آنها از بی‌توجهی به تخصص، هزینه و انرژی كه صرف آموزش در این رشته كرده‌اند قرار گیریم. آنچه در ادامه می‌آید حاصل گفت‌وگو با آنهاست.

ناصر حسین‌رضایی فارغ‌التحصیل مهندسی الكترونیك و مخابرات دریایی دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار است. او با بیان اینكه این رشته برای اولین بار در سال 84 وارد دروس دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار شده و تاكنون چهار گروه (حدود 80 نفر) از این رشته فارغ‌التحصیل شده‌اند و سه گروه حدود 80 نفره نیز مشغول به تحصیل هستند، می‌گوید:« در بهمن ماه سال 1386 از طریق آزمون كنكور كارشناسی در شاخه ریاضی فیزیك، در رشته مهندسی الكترونیك و مخابرات دریایی با گرایش تجاری وارد دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار شدم. هنگام ورود ما به دانشگاه این رشته هنوز فارغ‌التحصیلی نداشت و ما گروه سوم این رشته محسوب می‌شدیم. به عبارت دیگر، قبل از ما دو گروه دیگر نیز وارد دانشگاه شده بودند كه همزمان با ما مشغول تحصیل بودند. در خرداد ماه 1391 من و بقیه گروه فارغ‌التحصیل شدیم. اما هم ما و هم دو گروهی كه قبل از ما در سال تحصیلی 90 -89 فارغ التحصیل شده‌اند، یا در مشاغل غیر مرتبط مشغول كار شده‌ایم یا بیكار هستیم.»
رضایی به مكاتبه با سازمان بنادر و دریانوردی، نامه به مدیرعامل و حراست شركت كشتیرانی جمهوری اسلامی، اتحادیه مالكان كشتی و ارسال رزومه به شركت‌های زیرمجموعه‌ كشتیرانی، شركت ملی نفتكش و ... برای حل مشكل كارآموزی و استخدام اشاره كرد و افزود:« وقتی برای استخدام به شركت ملی نفتكش مراجعه كردم، این شركت در پاسخ عنوان كرد كه در رشته مهندسی برق كشتی، نیروی انسانی بیش از نیاز داریم و قادر به جذب شما نیستیم. این در حالی است كه تعداد قابل توجهی نیروی خارجی بر روی ناوگان دریایی جمهوری اسلامی فعالیت می‌كنند كه تحصیلات آكادمیك ندارند و تخصص مورد نظر را به شكل تجربی و آزمون و خطا و به طور ناقص فراگرفته‌اند و چندین برابر نیروهای بومی هم حقوق دریافت می‌كنند.»
وی پاسخ شركت كشتیرانی جمهوری اسلامی به درخواست‌های استخدام را چنین توضیح داد:«... آنها می‌گفتند به خاطر مسایل و مشكلات مربوط به تحریم، در حال اخراج تعدادی از نیروهای موجود هستیم، چه برسد به اینكه نیروی جدیدی جذب كنیم.»
رضایی افزود:« سازمان بنادر و اتحادیه مالكان كشتی با برخوردی نامناسب كمترین توجهی به حرف‌های ما نكردند. شركت‌های دیگر هم یا مساله تحریم را پیش می‌كشیدند و یا در كمال ناباوری می‌گفتند كه ما نیروی انسانی مورد نیاز در این رشته را از طریق فراخوان و از بین مهندسین برق در تمامی گرایش‌ها انتخاب می‌كنیم و با وجود اینكه شما تخصص دریایی دارید و یا حتی دوره‌های مهم دریایی مانند دوره ایمنی چهارگانه را گذرانده‌اید، برای ما كوچكترین تفاوتی با كسی كه مثلا در دانشگاه آزاد تحصیل كرده و حتی در عمر خود یكبار از نزدیك كشتی ندیده است ندارید.»
رضایی تاكید كرد:« فارغ‌التحصیلان دانشگاه چابهار علاوه بر كسب تخصص مربوط به دریا از لحاظ روحی و روانی نیز برای كار بر روی كشتی آماده شده‌اند. حتی ما در طول چهار سال تحصیل در دانشگاه، تنها سالی دو بار -یكبار در عید نوروز و یكبار در تعطیلات تابستانی- به خانه می‌رفتیم. آن هم در شرایطی كه یكی از مشكلات اصلی در جذب نیروهای جدید، وفق دادن آنها با شرایط سخت و دور از محیط خانواده است.»
این فارغ‌التحصیل خاطرنشان كرد:« در دانشگاه چابهار علاوه بر رشته‌ای كه ما در آن مشغول به تحصیل بودیم، دانشجویان در رشته‌های دیگری مانند مهندسی كشتی گرایش موتور و مهندسی عرشه نیز مشغول به تحصیل هستند كه از بدو ورود، بورسیه شركت‌های كشتیرانی و نفتكش محسوب می‌شوند. آنها از طریق كنكور كارشناسی و مصاحبه شركت‌های مذكور وارد دانشگاه شده‌اند و تمامی مخارج تحصیل آنها بر عهده این شركت‌هاست. بدون شك این دانشجویان مشكل استخدام ندارند و شركت‌های كشتیرانی و نفتكش، نیروی انسانی مورد نیاز خود را در این دو رشته از دانشگاه چابهار تامین می‌كنند. حال سوال این است كه چرا به جای نیروهای كم‌سواد خارجی با حقوق‌های چندین برابر، دانشجویان مهندسی برق كشتی را بورسیه ارگا‌ن‌های دریایی نمی‌كنیم. ارگان‌های دریایی چنان از وجود ما - كه با هزینه خود و وزارت علوم در این رشته تحصیل كرده‌ایم- بی‌خبرند كه نیروهای خود را از بین رشته‌های بی‌ربط یا كم‌ربط گزینش می‌كنند.»
رضایی همچنین به پاره‌ای از مشكلات در خصوص تحصیل در دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار اشاره كرد و افزود:« با وجود اینكه دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار یك دانشگاه تخصصی در زمینه رشته‌های دریایی است، بیشتر مسئولین آموزشی و مدیران آن هیچگونه تخصص یا حتی سابقه دریایی ندارند، چه رسد به اینكه بدانند برای حل مشكل و یا حتی مدیریت یك تخصص دریایی چه باید بكنند. به عنوان مثال وقتی به مدیر گروه یا مسوولان آموزشی رشته مراجعه می‌كنیم تا مثلا اقدامات و هماهنگی‌های لازم را با مسئولان اداره بندر در مورد بازدید از كشتی‌های پهلو گرفته در بندر چابهار انجام دهند تا دروس و مطالب تئوری كه در مورد كشتی تدریس شده را از نزدیك و به صورت عملی مشاهده كنیم، پاسخ می‌دهند كه نیازی به این كار نیست و ما باید شخصا با دوندگی‌های فراوان و در فضای بوروكراسی اداری مساله را پیگیری كنیم كه آیا به نتیجه برسد یا نرسد.»
وی مدعی بود رشته مدیریت بازرگانی دریایی و كاردانی ناوبری نیز با چنین مشكلاتی روبه‌رو است و رشته ناوبری هم چند سالی است كه منحل شده است.

اگر ما را نمی‌خواهند، این رشته را حذف كنند...

حسین سقفی كه از دیگر فارغ‌التحصیلان ممتاز رشته الكترونیك و مخابرات دریایی از دانشگاه دریایی و علوم دریایی چابهار در سال 91 است، در رابطه با مشكلات و عدم برنامه‌ریزی درست در این رشته می‌گوید:« كارورزی دانشجویان این رشته باید بر روی كشتی انجام شود تا دانشجویان مذكور بتوانند در پایان تحصیل در آزمون شایستگی شركت كنند. لازمه این كار داشتن شش ماه sea time است. در عین حال این دانشجویان باید بتوانند در حین تحصیل به عنوان كارآموز، از كشور خارج شوند، اما چون بورسیه هیچ ارگان دولتی نیستند، نمی‌توانند با توجه به بند 9 قانون نظام وظیفه از كشور خارج شوند.»
وی معتقد بود:« دانشجویان بدون برنامه و احساس نیاز وارد این رشته می‌شوند و بدون آینده مشخص، چهار سال هزینه و وقت خود را هدر می‌دهند. اگر فارغ‌التحصیلان رشته الكترونیك و مخابرات دریایی را هیچ ارگانی نمی‌خواهد، این رشته را هم مانند رشته كاردانی ناوبری كه در سال 89 از رشته‌های دانشگاه چابهار حذف شد، حذف كنند.»
سقفی گفت:« خبرها حاكی از آن است كه شركت ملی نفتكش 32 كشتی خود را در سال 2012 تحویل می‌گیرد، آیا نمی‌تواند 20 نفر را جذب كند و یا نیروهای خارجی خود را كه به گفته افسران خود نفتكش، در حد باطری‌ساز هم نیستند و حقوق سه برابر می‌گیرند، اخراج و ما را جایگزین آنان كند؟ یا پسوند دریایی را از روی رشته ما بردارند كه فارغ‌التحصیلان بتوانند در خشكی مشغول به خدمت شوند و یا شاهد به هدر رفتن تمام هزینه‌هایی باشند كه صرف تربیت این نیروهای متخصص دریایی شده است.»
وی افزود:« البته سال گذشته شركت ملی نفتكش هفت نفر از فارغ‌التحصیلان دانشگاه ما را جذب كرد، اما شركت كشتیرانی در دو سال گذشته حدودا60 نفر فارغ‌التحصیل رشته برق بدون گرایش دریایی را جذب كرده است.»
او كه نفر اول گروه از لحاظ معدل و در كنكور كارشناسی ارشد امسال دارای رتبه 202 در رشته برق گرایش مخابرات بوده و موفق به راهیابی به مرحله نهایی المپیاد دانشجویی در رشته برق شده است، می‌گوید:« با اینكه می‌توانم به راحتی در گرایش دیگری ادامه تحصیل بدهم، دوست دارم در صنعتی كه به آن علاقمندم فعالیت كنم. چهار سال در دورافتاده‌ترین دانشگاه با كمترین امكانات رفاهی- امنیتی درس خوانده‌ام به امید روزی كه بر روی كشتی مشغول به خدمت بشوم. هزینه تربیت هر دانشجو در این رشته حدود سی میلیون تومان است كه اگر این عدد را ضرب در تعداد دانشجویان كنیم رقم قابل‌توجهی می‌شود.»
سقفی به بازدید مسئولین وزارت علوم تحقیقات و فناوری در قالب سفرهای استانی به شهرستان چابهار اشاره كرد و افزود:« طی این بازدید مسائل و مشكلات این رشته مورد بررسی قرار گرفت و قرار شد كه پیگیری شود، اما تا الان خبری نشده است.»

حاضر نیستند ما را به عنوان نیروی متخصص جذب كنند...

محمد شادمان‌مهر یكی دیگر از فارغ‌التحصیلان این رشته است كه در نیمه اول سال 91 فارغ‌التحصیل شده است. او می‌گوید:« دو سال پیش برای بورس شدن به شركت ملی نفتكش جمهوری اسلامی مراجعه كردیم كه به ما گفته شد ترم آخر اقدام كنید. ما هم از ترم آخر تاكنون به این شركت و شركت كشتیرانی جمهوری اسلامی مراجعه می‌كنیم. اما با این پاسخ كه به علت تحریم‌های تجاری علیه ایران ما در حال تعدیل نیرو هستیم و نیروی جدید نمی‌گیریم مواجه شده‌ایم.»
او هم تاكید كرد:« شركت ملی نفتكش هر ساله تعدادی دانشجو در رشته مهندسی الكترونیك و مخابرات دریایی با گرایش نظامی در نوشهر بورسیه و بقیه نیاز خود را از رشته مهندسی برق گرایش قدرت و الكترونیك جذب می‌كند، اما از رشته ما در چابهار تاكنون تنها پنج نفر از گروه 2 و یك نفر از گروه 1 جذب شده‌اند. شركت كشتیرانی جمهوری اسلامی نیز به صورت آزاد از رشته مهندسی برق، نیروی انسانی خود را تامین می‌كند.»
شادمان‌مهر با بیان اینكه در پیگیری‌های اولیه ما مسوولان شركت‌های كشتیرانی و نفتكش از وجود چنین رشته‌ای در چابهار بی‌اطلاع بودند افزود:« ما باید دو واحد كارآموزی 1 و 2 را به مدت چهار ماه می‌گذراندیم، اما به دلیل عدم هماهنگی‌های لازم بین وزارت علوم و ارگان‌های دریایی مجبور به گذراندن دوره كارآموزی در شركت‌های دیگر نظیر كارخانجات تولیدی و مخابرات و ... شدیم، در حالی كه هیچ یك از این شركت‌ها به دلیل داشتن پسوند دریایی، فارغ‌التحصیلان ما را به عنوان نیروی مورد نیاز آینده خود قبول ندارند. به طور مثال من كارآموزی خود را در شركت مخابرات شهرستان لاهیجان گذراندم، ولی چند ماه پیش كه شركت مخابرات ایران، آگهی جذب نیروی مهندس برق را داده بود و من و تعدادی از دوستانم قصد ثبت‌نام داشتیم، به دلیل اسم رشته ما و داشتن پسوند دریایی، از ثبت‌نام ما در مرحله اولیه آزمون جلوگیری شد، چه برسد به استخدام. واقعا نمی‌دانم هدف از گذراندن كارآموزی در رشته ما چیست. شركت مخابرات حاضر است ما را به عنوان كارآموز آموزش دهد، اما حاضر نیست ما را به عنوان نیروی متخصص جذب كند. از طرف دیگر ارگان‌های دریایی نیز از رشته‌های غیردریایی (مهندسی برق گرایش قدرت و الكترونیك) نیروی انسانی خود را تامین می‌كنند. پس فقط این وسط سر ما بی‌كلاه می‌ماند.»
شادمان‌مهر به مشخصات كلی دوره كارشناسی مخابرات و الكترونیك دریایی (تجاری) به نقل از سایت دانشگاه دریانوردی چابهار اشاره كرد و افزود:« در این سایت هدف از تربیت در دوره كارشناسی رشته الكترونیك و مخابرات دریایی، شناخت نحوه عملكرد و چگونگی نگهداری و بهره‌برداری و تجزیه تحلیل سیستم‌ها و مدارهای مخابراتی و الكترونیكی دریایی عنوان شده كه با توجه به نیازهای شركت‌های كشتیرانی و سایر ارگان‌های دریایی برنامه‌ریزی شده است. در ادامه این توضیحات آمده است: فارغ‌التحصیلان این دوره دارای مهارت‌ها و آمادگی‌های بهره‌برداری، نگهداری و تعمیرات تجهیزات الكترونیكی و مخابرات دریایی، برخورداری از اطلاعات و دانش لازم برای انجام وظیفه به عنوان افسر الكترونیك و مخابرات در كشتی‌های تجاری و مهندس الكترونیك و مخابرات در سایر ارگان‌های دریایی و فعالیت در كارگاه‌ها و كارخانجات كشتی‌سازی، سرپرستی و نظارت بر فعالیت كاردان‌ها و تنظیم برنامه‌های آموزش كاربرها در زمینه‌های مخابرات و الكترونیك دریایی، اجرای پروژه‌های تحقیقاتی صنعتی و بررسی فنی در زمینه مخابرات و الكترونیك دریایی، تهیه گزارش‌های فنی و ارائه پیشنهادهای اصلاحی به منظور بهبود كار و شناسایی تكنولوژی جدید و ارزیابی آنها خواهند شد.»
این فارغ‌التحصیل دریایی گفت:« همچنین در توضیح ضرورت و اهمیت آموزش كارشناس در این رشته، به تامین نیروی انسانی متخصص مورد نیاز در مشاغل تعمیرات و نگهداری تجهیزات مخابراتی و الكترونیكی دریایی، فراهم آوردن زمینه‌های خودكفایی در تربیت افسر مخابرات و الكترونیك دریایی مورد نیاز ناوگان تجاری كشور و كمك به تحقیقات و پژوهش در زمینه‌های مختلف به منظور بازسازی و نوسازی تجهیزات و دستیابی به فن‌آوری مدرن و ساخت تجهیزات مورد نیاز اشاره شده است.»
او با بیان اینكه «ما هم گول همین حرف‌ها را خوردیم» افزود:« رشته كاردانی ناوبری در دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار بعد از پذیرش سه گروه و فارغ‌التحصیلی دانشجویان منحل شد، اگر مشكلات این رشته حل نمی‌شود هر چه زودتر آن را منحل كنند تا تعداد بیشتری از جوانان این مملكت بیش از چهار سال از جوانی و عمر خود را در این دانشگاه هدر ندهند.»
شادمان‌مهر، دوری از خانواده و قیمت‌های نجومی بلیت هواپیما، عدم آشنایی اكثر اساتید گروه با این رشته و عدم پیگیری آنها در رابطه با آینده شغلی فارغ‌التحصیلان را از مشكلات جدی دانشجویان این رشته در طول دوره دانشجویی برشمرد. [/i]
منبع: [url="http://www.tarabaranmag.ir/ModuleDefinitions/NewsArticles/ViewArticle.aspx?ArticleId=387"]http://www.tarabaran...x?ArticleId=387[/url][/quote]

مصاحبه شونده اول امسال کنکور دادند و رتبشون فکر کنم حدودا 700 شد، نفر دوم مشغول به تحصیل در گرایش رمز دانشگاه صنعتی شریف هستند و نفر سوم هم به زور آشنا تونستند وارد ناوگان دریای خزر بشوند. در کل بگم گرایش خوبی است اما نه در ایران. اگر کسی تمایل به کار کردن در ضمینه دریا داره بهتره دانشگاه‌های بزرگ رو انتخاب کنه و در صورت تمایل خودش در این ضمینه تحقیق کنه و وارد بشه. با توجه به اینکه بنا بر معرفی رشته بود لازم دونستم مشکلات رشته رو هم بیان کنم. یاحق.

دانلود مشخصات کلی و سرفصل دروس گرایش
1- [url="http://www.mediafire.com/download/y77t49pwlctec5z/"]نظامی[/url]
2- [url="http://www.mediafire.com/download/pfo3d7f8m4ed5ch/"]تجاری[/url]

روش‌های مقابله نرم با تسلیحات ضدکشتی + دفترچه پی‌دی‌اف

Fri, 22 Feb 2013 20:22:20 +0000

http://gallery.military.ir/albums/userpics/10248/Besmellah_07.png

با سلام. عدم وجود اطلاعات مناسب فارسی پیرامون مقابله نرم با موشک‌های ضدکشتی سبب شد فکر تهیه چنین مقاله‌ای به ذهن این حقیر خطور کنه. از دوستان عزیز جناب واریور بابت راهنمایی این حقیر و جناب m_h8807 بابت طراحی سه‌بعدی ناو جماران تشکر می‌کنم. دوستان میلیتاری بدون شک به کپی‌رایت پایبند هستند روی سخن من با کاربران مهمان هست. با توجه به اینکه این مقاله رو جهت استفاده احتمالی خودم در پروژه‌های دانشگاهی، همچنین چاپ در نشریه جنگ‌افزار آماده کردم و زمان نسبتا زیادی برای آماده‌سازیش صرف کردم خواهشمندم خواهشمندم کپی نکنید و حسن نیت این حقیر رو با عدم رعایت کپی‌رایت جواب ندید. امیدوارم این مقاله به افزایش دانش فنی و نه صرفا تئوری دوستان کمک کنه. در ضمن طبق معمول مقاله به صورت گزینشی قرار داه شده برای دریافت نسخه‌ی کامل به پیوست مراجعه کنید. یاعلی.

اقدام متقابل در دریا

مقدمه
طراحان شناورهای رزمی و موشک‌های ضدکشتی و اژدرها همواره در یک حلقه‌ی تقابل و روبروی یکدیگر قرار دارند. طراحان موشک در تلاشند موشکی طراحی کنند تا حداکثر آسیب را به شناور وارد سازد و طراحان شناور سعی می‌کنند با طراحی مناسب و نصب سامانه‌های اقدام متقابل آسیب‌پذیری شناور در برابر موشک را کاهش دهند، مجدداً طراحان موشک به طرح جدید‌تر روی‌می‌آورند و طراحان شناور نیز متقابلاً اقدامات اصلاحی انجام می‌دهند و این رابطه همواره ادامه پیدا می‌کند.

http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/2~1.gif
طراحان تسلیحات ضدکشتی به طور کلی با دو مسأله روبرو می‌شوند.
1- چگونه هدف را تا لحظه‌ی اصابت تعقیب کنیم؟ (رهگیری)
2- چطور حداکثر آسیب را در لحظه‌ی انفجار به شناور وارد کنیم؟
بحث ما در این مقاله براساس نحوه‌ی رهگیری خواهد بود. اهداف مورد نظر و به ویژه شناورهای رزمی تغییرات متعددی در محیط پیرامونی خود ایجاد می‌کنند، که در تصویر زیر می‌توان آنها را مشاهده کرد، بنابراین روش‌های متعددی برای رهگیری یک شناور سطحی وجود دارد که در مبحث هدایت موشک‌های ضدکشتی در مورد آنها مفصلاً بحث کرده‌ایم و در این مقاله بحث خود را حول سه روش اصلی رهگیری شناورها مبتنی بر سه دسته فرکانس کاری یعنی راداری، صوتی (سونار) و گرمایی (مادون قرمز) پی‌ خواهیم ‌گرفت.
http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/1.jpg

در مقابل طراحان شناورها نیز متقابلا برای مقابله نرم با تسلیحات ضدکشتی به طور کلی با دو سوال روبرو می شوند:
1- چطور دیده نشویم؟
2- در صورت دیده شدن چگونه تسلیحات هوشمند دشمن را منحرف کنیم؟
بنابراین طراحان شناورهای رزمی همواره در پی کاهش و افزایش علائم یاده‌شده خواهد بود. کاهش جهت پنهان شدن و افزایش جهت فریب.
همانطور که ذکر کردیم در یک سوی حلقه‌ی تقابل، طراحان شناور اقدام به تجهیز هرچه بیشتر شناور در برابر تسلیحات ضدکشتی می‌کنند، به مجموعه‌ی این اقدامات اقدام متقابل CM می‌گوییم. طبیعتاً طراحان تسلیحات ضدکشتی همواره درصدد برطرف نمودن ضعف تسلیحات خود در برابر اقدام متقابل شناورهای رزمی خواهند بود و هرگز علاقه ندارند موشک یا اژدر چند میلیون دلاری تبدیل به تکه‌فلزی بدرنخور شود! بنابراین در تقابل با شناورها اصلاحاتی بر روی تسلیحات انجام می‌دهند که آنرا ضداقدام متقابل یا CCM می‌نامیم. و باز این روند ادامه پیدا می‌کند و طراحان شناور مجدداً در پی رفع نواقص برخواهند آمد. اگر فکر می‌کنید این اقدامات را باید ضدضداقدام متقابل یا CCCM بنامیم در اشتباهید! در دسته‌بندی اقدامات هر دو گروهِ طراحان، پا را از این فراتر نمی‌گذاریم وگرنه با یک حلقه‌ی بی‌نهایت روبرو می‌شویم! به طور کلی اقدامات طراحان شناور در تقابل با تسلیحات را اقدام متقابل CM و تجهیز تسلیحات جهت تقابل با این اقدامات را ضداقدام متقابل یا CCM می‌نامیم. در ادامه به روش‌های تقابل با سه دسته تسلیحات ضدکشتی یعنی، اژدرهای صوتی، موشک‌های راداری و موشک های گرمایی خواهیم پرداخت.

تقابل با موشک‌های راداری
چطور دیده نشویم؟
جهت ورود به این مبحث لازم است با مفهوم سطح مقطع راداری آشنا شویم. سطح مقطع راداری یا RCS معیاری است جهت سنجش میزان کشف‌پذیری هدف توسط امواج رادار. هرچه RCS بیشتر باشد، کشف هدف ساده‌تر و هرچه RCS کمتر باشد، کشف هدف دشوارتر خواهد بود.
هر جسمی میزان خاصی از امواج راداری را بازتاب می‌دهد که به برخی خواص آن جسم بستگی دارد. زاویه پویش رادار نسبت به جهت شناور تأثیر بسزایی در مقدار RCS دارد به نحوی که شناور در دو سمت خود همانند یک آنتن عمل می کند! شکل زیر به خوبی این ویژگی را نمایش می دهد.
http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/2~0.jpg

بنابراین برای آنکه شناور توسط رادار دیده نشود لازم است سطح‌مقطع راداری آن را کاهش دهیم. این موضوع در واقع شاخه‌ای از فن‌آوری پنهان‌کاری محسوب می‌شود. این فن‌آوری به همان جدیتی که در هواگردها به کار گرفته می‌شود، در شناورهای رزمی مدرن نیز مورد توجه طراحان قرار می گیرد.
برای درک دشواری کاهش سطح مقطع راداری کافی است بدانیم فاصله‌ای که راداری با ساختار خاص بتواند یک هدف را کشف کند با ریشه‌ی چهارم مقدار RCS رابطه‌ مستقیم دارد به عبارت دیگر برای اینکه فاصله‌ی کشف هدف را به یک‌دهم کاهش دهیم لازم است سطح‌مقطع راداری را ده‌هزار مرتبه کاهش دهیم!

شکل‌دهی هدف‌مند
در شکل‌دهی هدفمند تلاش می‌شود شناور به نحوی طراحی شود که امواج بازتاب‌شده‌ راداری به نقطه‌ی دور از واحد جست‌وجوگر بازتاب داده شوند. از جمله شناورهایی که این روش را به طور موثری به کار گرفته‌اند می‌توان به شناورهای کلاس Visby سوئد، Horizon فرانسه و De Zeven Provincien هلند اشاره کرد.
در شکل‌دهی هدفمند برخی اصلاحات در طراحی صورت می گیرند به عنوان مثال حذف گوشه‌های مکعبی شناور و تغییر زاویه‌ی آنها، طراحی هرمی شکل، طراحی ویژه‌ی توپ اصلی، پنهان کردن حداکثری تسلیحات و حذف حداکثری صفحات عمودی ترفندهایی هستند که در کاهش سطح مقطع راداری تأثیر بسزایی دارند.

http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/3~0.jpg
1- در شناورهای کلاس Horizon فرانسه تلاش شده گوشه‌های مکعبی و صفحات عمودی حذف شوند.
2- یک گوش مکعب شامل سه صفحه‌ی کاملاً مسطح است که به خوبی امواج را به سمت منبع امواج بازتاب می‌دهند.
3- استفاده از گوشه‌های مکعب به عنوان بازتاب‌دهنده در بویه‌های دریایی جهت راهنمایی شناورها نشان‌دهنده‌ی قدرت بالای آن در بازتاب امواج راداری است!
http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/4~1.jpg
1- برای کاهش سطح مقطع راداری حتی در طراحی توپ نیز ترفندهای خاصی به کار ‌می‌رود.
2- شناورهای کلاس Visby سوئد مشهور به روح، نمونه بارز یک شناور پنهان‌کار با کاهش 99 درصدی سطح مقطع راداری!
3- شناورهای کلاس Horizon فرانسه نمونه‌ی موفقی دیگر در بکارگیری ترفندهای پنها‌نکاری.

حذف فعال
در حذف فعال شناور اقدام به تولید سیگنال راداری با دامنه‌ی یکسان اما فاز معکوس نسبت به سیگنال تولیدی رادار دشمن می‌کند و اثر آنرا کاملا حذف می‌نماید. این امر سبب کاهش سطح مقطع راداری می‌شود.

http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/5~0.gif
ترکیب دو سیگنال با فاز معکوس و اندازه یکسان و دو سیگنال با فاز و اندازه یکسان
مواد جاذب امواج رادار
مواد جاذب امواج رادار RAM را می‌توان به عنوان ماده‌ اصلی در ساخت سازه بکار برد و یا با اضافه کردن آن به سطوح با سطح مقطع راداری بالا به کاهش سطح مقطع کمک کرد. به طور کلی مواد RAM را می‌توان در دو دسته قرار داد که عبارت‌اند از: مواد تطبیق امپدانسی و جاذب رزونانسی . البته بسیاری از مواد را می‌توان دارای هر دو ویژگی یاد شده دانست. مواد تطبیق امپدانسی دارای خصوصیات ذاتی هستند و این ویژگی را از خود بروز می‌دهند و مواد جاذب رزونانسی را با توجه به خصوصیات فیزیکی که دارند جاذب‌های یک‌چهارم طول موج نیز نام‌گذاری می‌شوند.
مواد تطبیق امپدانسی
مواد تطبیق امپدانسی بر اسای یک قانون ساده یعنی انتقال توان ماکزیمم عمل‌می‌کنند بدین صورت که جهت جذب حداکثری انرژی تولیدی منبع امپدانس خط انتقال (در اینجا هوا) و مصرف کننده (سطح شناور) باید یکسان باشد در صورتی که بتوانیم به تطبیق یاد‌شده دست پیدا کنیم تمام انرژی تولیدی منبع جذب شده بازتاب صفر می‌شود و سطح مقطع راداری به حداقل می‌رسد.
مواد جاذب رزونانسی
مواد جاذب رزونانسی، مواد میزان‌شده یا یک‌چهارم طول موج نیز نامیده می‌شوند. در این دسته مواد انرژی بسیار کمی توسط جاذب جذب می‌شود بلکه مقداری از امواج بازتاب داده می‌شوند و مقداری دیگر از ماده واسط عبور می‌کنند.

http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/6~0.jpg
1- مواد جاذب هرمی گونه‌ای از مواد جاذب رزونانسی هستند محدوده فرکانس کاری کوچک، حساسیت و شکنندگی و ضخامت زیاد سبب عدم تمایل طراحان به استفاده از آن می‌شود.
2- مواد جاذب رزونانسی، مواد میزان‌شده یا یک‌چهارم طول موج نیز نامیده می‌شوند.

در صورت دیده شدن چگونه تسلیحات هوشمند دشمن را منحرف کنیم؟
با وجود همه‌ی این تدابیر سطح مقطع راداری در عمل هرگز به صفر نمی‌رسد! بنابراین در یک نگرش واقع ‌بینانه لازم است تقابل با موشکی که موقعیت شناور را کشف کرده است نیز در نظر گرفته شود.
معمول‌ترین روش در فریب موشک‌های راداری استفاده از چف است. چف در معنای لغوی به معنای کاه، پوشال یا چیز بی‌ارزش است و اصطلاحاً به یک روش اقدام متقابل در برابر موشک‌های راداری اطلاق می‌شود. پس از پرتاب چف مواد مورد استفاده در آن به صورت ابری منتشر می‌شوند و با توجه به سطح مقطع راداری بالایی که دارند، موشک‌های راداری را دچار اشتباه می‌کنند و با بازتاب دادن امواج سبب دشواری تشخیص هدف در صفحه‌ی رادار می‌شوند.
روش دیگری که جهت تقابل با موشک‌های راداری مورد استفاده قرار می گیرد، استفاده از اخلال‌گرهای راداری است. در یک توضیح ساده و خلاصه اخلال‌گر با تولید امواج پرقدرت راداری سبب اشباع رهگیر راداری شده آنرا به اشتباه می‌اندازد.

http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/7.jpg
1- دو گونه‌ی چف RR-124 (بالا) و RR-129 (پایین) نیروی دریایی ایالات متحده، به انتهای دو چف دقت کنید. چف RR-124 در برابر رادارهای کنترل ترافیک بکار می‌رود.
2- پرتاب چف از ناو یواس‌اس کارتر
3- جمر راداری AN-SLQ-32[/size]

تقابل با موشک‌های گرمایی
چطور دیده نشویم؟
توسعه‌ی موشک‌های گرمایی ضدکشتی در سال‌های اخیر آنها را مبدل به تهدیدی جدی برای شناورهای رزمی کرده است. از بررسی‌ها و تحقیقات صورت گرفته برای تقابل با این موشک‌ها یک نتیجه‌ی کلی بدست آمده است: آثار مادون‌قرمز شناورهای رزمی باید کاهش پیدا کند!
علائم مادون قرمز یک شناور به طور کلی از دو منبع نشئت می‌گیرد: منابع داخلی و منابع خارجی. منابع داخلی اصلی تولید گرما در یک شناور موتور اصلی، فرآورد‌های اگزوز و ژنراتورهای آن است و تا زمانی که چاره‌ای برای به حداقل رساندن این گرما نیندیشیده باشیم تلاش برای کاهش علائم سایر منابع داخلی مانند، پنجره‌ها، ماشین‌آلات بر روی عرشه، سامانه‌های تسلیحاتی و ... کارایی چندانی نخواهد داشت. در بحث منابع خارجی خورشید به عنوان اصلی‌ترین منبع گرم‌کننده مطرح است.
با توجه به شکل زیر مساله‌ای اصلی که برای کاهش آثار گرمایی با آن روبرو هستیم پیشران اصلی شناور، اگزوز و فرآورده‌های آن است. همانطور که در شکل پیداست اگزوز شناور با دمای 300 تا 400 درجه‌ی سانتیگراد و در ارتفاعی بالا از سطح دریا امواج مادون‌قرمز قدرتمندی تولید می‌کند و قادر است هر موشک گرمایی را به سمت خود جذب کند! علاوه بر این گاز تولیدی که خود گرم است سبب گرم شدن دکل تجهیزات الکترونیکی تا دمای 100 تا 200 درجه شده است. هرچند گاز خروجی بلافاصله پس از خروج از اگزوز شروع به سرد شدن می‌کند اما گاهاً آثار گرمایی آن از فاصله‌ی ده کیلومتری و حتی بیشتر قابل رهگیری است!

http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/8.jpg

برای کاهش این علائم لازم است برخی اصلاحات بر روی شناور انجام داد که در اینجا به برخی از آنها اشاره می‌کنیم:
• ماشین آلات اصلی به نحوی طراحی شوند که حداکثر بازدهی و حداقل تولید گرما داشته باشند. در طراحی سامانه‌ی پیشران باید تلاش جهت کاهش تولید علائم گرمایی را به عنوان یک هدف مد نظر قرار داد.
• برای افزایش بازدهی و کاهش گرمای تولیدی پیشران، بکارگیری سامانه‌های پیشران ترکیبی همچون COGAS پیشنهاد می‌شود. پیشران COGAS مربوط گونه‌ای از پیشران‌های ترکیبی دریایی است که در ساختار آن یک توربین گازی و یک توربین بخار دیده‌می‌شود. در این ساختار از گرمای حاصل از توربین گازی به خوبی استفاده می‌شود و از آن برای تبدیل آب به بخار استفاده می‌شود.
• گازهای خروجی را می‌بایست توسط اگزوزهای جدید و مدرن خنک کرد، آنچه در برج‌های خنک‌کننده کارخانجات اتفاق می‌افتد در اگزوزها نیز امکان‌پذیر است، استفاده از آب دریا جهت خنک کردن گاز خروجی می‌تواند کارساز باشد.
• تغییر موقعیت سنتی اگزوز و کاهش ارتفاع آن کاری است که کمتر طراحی آنرا مد نظر قرار داده است!
• استفاده از چند اگزوز مجزا جهت پخش کردن هرچه بیشتر گرما و عدم تمرکز آن در یک نقطه نیز کمک شایانی به کاهش علائم مادون‌قرمز می‌کند.
• برای به حداقل رساندن امکان مشاهد‌ه‌ی آثار گرمایی داخلی بهتر است از مواد عایق گرما در بدنه استفاده کرد و همه تجهیزات را در زیر آن پنهان کرد.
• در رنگ آمیزی شناور باید ضمن در نظر داشتن اصول استتار، از رنگی استفاده کرد که حداقل گرمای محیط را جذب کند.
• آب پاشی قسمت‌هایی که در برابر نور خورشید بیش از حد گرم می شوند کاری ساده و کم‌هزینه اما موثر است.
• نکته‌ی مهم و ساده در مورد خورشید این است که زاویه‌ی تابش نور به کشتی تأثیر قابل توجهی در گرم شدن شناور دارد!
http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/9.jpg
1- و باز هم Visby، شناوری موفق در کاهش علائم مادون قرمز، حدث می‌زنید اگزوز این شناور کجا واقع شده‌باشد؟
2- زاویه‌ی تابش اشعه‌ی خورشید به بدنه‌ی شناور تاثیر بسزایی در علائم مادون قرمز شناور دارد.
3- شناور گشتی نیروی دریایی عراق، استفاده از چهار اگزوز به هر چه بیشتر بخش شدن آثار گرمایی کمک می‌کند.[/size]

در صورت دیده شدن چگونه تسلیحات هوشمند دشمن را منحرف کنیم؟
با وجود همه‌ی تلاش‌هایی که برای کاهش علائم مادون‌قرمز انجام می‌گیرد نمی‌توان این علائم را به صفر رساند و این به معنای وجود احتمال هدف قرار گرفتن شناور توسط موشک‌های گرمایی است. در صورت هدف قرار گرفتن شناور دو روش عمده برای مقابله با موشک پیش‌بینی می‌شود یکی استفاده از شراره و دیگری لایه‌ی دود است. البته معمولاً جهت کاهش بیشتر احتمال اصابت دو مورد یادشده به طور همزمان مورد استفاده قرار می‌گیرند.
شراره ترکیبی مشتعل‌شونده است و معمولاً حاوی عنصر منیزیوم یا هر ماده مشتعل شونده‌ی قوی دیگر است که پس از پرتاب مشتعل شده و دمایی برابر دمای اگزوز یا بیشتر از آن تولید می‌کند. بنابراین موشک گرمایی که فقط قادر به تشخیص منابع گرمایی است اهداف متعددی را پیش روی خود می‌بیند و شانس انتخاب هدف صحیح کاهش پیدا می‌کند.

http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/10.jpg
1- آثار مادون قرمز چند شناور و شراره. اگزوز در همه‌ی شناورها خودنمایی می‌کند.
2- پرتاب شراره توسط ناو محافظ HMS Iron Duke
3- برای تشخیص صحیح هدف و مقابله با اقدام متقابل این شناور چه پیشنهادی دارید؟[/size]

لایه‌ی دود ترفندی ساده است که در آن شناور در پشت لایه‌ای نسبتاً غلیظ از دود پنهان می‌شود. دود برای مختل کردن سنسورهای تصویری و مادون‌قرمز کاربرد دارد و علاوه بر این، کارکرد سنسورها و فاصله‌یاب‌های لیزری را نیز مختل می کند. در شناورهای دریایی یک روش ساده برای تولید دود وجود دارد و آن تزریق مستقیم سوخت به داخل اگزوز است.

http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/11~0.jpg

استفاده از دود مشکی رنگ با توجه به اوج گیری سریع نامناسب بوده و امروزه به کار نمی رود.
2- استفاده از دود در عملیات آبی خاکی نیروی دریایی کره جنوبی. جهت وزش باد کارایی این روش را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
3- استفاده همزمان از دود و شراره.[/size]

تقابل با اژدرهای صوتی
چطور دیده نشویم؟
امواج صوتی در واقع امواج مکانیکی زیرسطحی هستند و محدوده‌ی فرکانسی 10 هرتز تا 1 مگاهرتز را شامل می‌شوند. امواج با فرکانس بالای 1 مگاهرتز در زیر آب کارایی ندارند چرا که به سرعت جذب می‌شوند و اما اموج صوتی زیر 100 هرتز می‌توانند تا صدها کیلومتر منتشر شوند بنابراین کاهش علائم صوتی شناورهای رزمی اهمیت بالایی دارد که بایستی مورد توجه قرار گیرد. امواج آکوستیکی از سه دسته منبع اصلی سرچشمه می‌گیرند که عبارت‌اند از:
• نویز حاصل از ماشین‌آلات
• نویز کاویتاسیون
• نویز هیدرودینامیک
این نویزها با توجه به تفاوت اندازه بدنه و نحوه نصب ماشین‌آلات در شناورها همانند اثر انگشت بوده و برای هر شناور یکتاست.
کاهش نویزهای یاد شده قدم اول در اقدام متقابل علیه اژدرهای صوتی است. مجموعه‌ی اقداماتی که برای کاهش صوت تولیدی یک شناور انجام می‌شود را خاموش‌سازی صوتی می‌نامیم.
روش‌های متعددی برای کاهش نویز تولیدی یک شناور وجود دارد که به عنوان مثال می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
• محدودسازی تولید نویز در منبع
• ایزولاسیون صوتی
• استفاده از مواد جاذب صوت
• جلوگیری از استال
• جلوگیری از کاویتاسیون
• تغییر جهت انتشار صوت
• حذف نویز
• طراحی ویژه‌ی بدن

http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/12~0.jpg

1- کاویتاسیون پروانه از عوامل اصلی تولید نویز است.
2- شناور رزمی Type 022 چین. حذف پروانه و طراحی خاص بدنه علائم صوتی این شناور را کاهش داده‌است.
3- استفاده از صفحات جاذب صوتی در زیردریایی Type 091 نیروی دریایی چین.[/size]

در صورت دیده شدن چگونه تسلیحات هوشمند دشمن را منحرف کنیم؟
با وجود انجام همه‌ی اقدامات یادشده آثار صوتی شناور را نمی‌توان به صفر رساند بنابراین باز هم احتمال هدف قرار گرفتن شناور توسط اژدرهای صوتی وجود خواهد داشت. جهت مقابله با اژدرها سامانه‌های متعددی ارائه شده است. در مقابل سونار فعال از نوعی دیکوی استفاده می‌شود که خود را به صورت هدفی حجیم نشان می‌دهد و در برابر سونار غیرفعال نوعی دیکوی استفاده می‌شود که صوتی همانند صوت پروانه‌ی شناور تولید کرده اژدر را فریب می‌دهد. اما استفاده از این روش یک عیب در پی دارد. به محض پرتاب دیکوی به درون آب زیردریایی دشمن متوجه تغییر ناگهانی در سرعت و عمق حرکت هدف خود خواهد شد!
جهت رفع این نقیصه شناورها از ابزاری به نام Nixie استفاده می‌شود این وسیله دیکوی را پشت شناور یدک می‌کشد و از این طریق امکان تشخیص دیکوی از طریق مشاهده‌ی تغییرات از بین ‌می‌رود.

http://gallery.military.ir/albums/userpics/10093/14~0.jpg
1 - استفاده از دیکوی و Nixie.
2- سامانه اقدام متقابل AN/SLQ-25 Nixie نصب شده در رزم‌ناو یو‌اس‌اس یوا.
3- دیکوی SUBSCUT با قابلیت بکارگیری علیه اژدرهای فعال و غیرفعال.

گردآوری و ترجمه شده توسط: محمّدمهدی محمّدی

اگه این مقاله براتون مفید بود پنج تا صلوات به نیابت از این حقیر بفرستید. یاعلی.

توجه!
آماده‌سازی این مقاله با صرف سرمایه‌ی گرانبهای زمان صورت گرفته است انتشار آن در فضای مجازی در انحصار وبسایت میلیتاری و چاپ آن در انحصار نشریه جنگ‌افزار است. بدیهی است هرگونه کپی‌برداری و دخل و تصرف در این مقاله بدون کسب اجازه از گردآورنده خلاف قانون، شرع و اخلاق پژوهشی است.

سونار

Mon, 11 Jun 2007 12:25:36 +0000

http://www.hamkelasy.com/images/stories/sonar_01.jpg

سونار :

سونار (sonar) ، ناوبری و تشخیص فاصله توسط صوت ( sound navigation and ranging) ، تکنولوژی است که با استفاده از انتشار صدا در زیر آب قادر به شناسایی دیگر ناوها یا کشتی ها است . در انگلستان این تکنولوژی با نام ASDIC ( 1948) شناخته شده است .

تاریخچه :

در سال 1906 ، اولین سونار غیر فعال جهت شناسایی توده های یخ توسط لوییس نیکسون اختراع گردید . در جنگ جهانی اول به علت نیاز به شناسایی اهداف دریایی تمایل به استفاده از سونار افزایش یافت . پاول دانکوین فرانسوی به همراه کنستانتین چلوسکی روس موفق به اختراع اولین سونار فعال در سال 1915 شدند . اگرچه مبدل های پیزوالکتریک نسبت به این سونار ترجیح داده شدند ، اما در جای خود این نوع سونارها آینده روشنی را در علم رادار شناسی باز کردند .

در سال 1916 زیر نظر بخش تحقیقاتی و اختراعات ناوگان دریایی بریتانیا ، رابرت بویل ( فیزیکدان کانادایی) ، پروژه ای را بر عهده گرفت و با تشکیل کمیته تحقیقاتی تشخیص ضدزیر دریایی ( یا زیردریایی )

or alied)) submarine detection investigation committee ) موفق به ساخت نمونه آزمایشی شدند که با نام مخفف ASDIC شناخته می شود .

درسال 1918 انگلیس و ایالات متحده متفقا موفق به ساخت سیستم های مجهز به سونارفعال گشتند ، ودرسال 1923 تولید این نوع سیستم ها به طور رسمی آغاز گشت . تکنیک تشخیص نابودگرهای سیستم هایی که مجهز به تکنیک ASDIC بودند در سال 1922 ساخته شد .

پس از جنگ جهانی دوم ناوگان آمریکا اقدام به تولید کشتی ها و زیر دریایی های که دارای فناوری معروف به ماهی کوچک بودند ، کرد .

سونار فعال

http://www.hamkelasy.com/images/stories/sonar_02.jpg

سونار فعال با ایجاد پالس های صوتی (معروف به پینگ) ، وسپس گوش دادن به پالس بازگشتی عمل میکند . برای تشخیص فاصله از هدف ، شخص می تواند مدت زمان بین دریافت و ارسال پالس را اندازه گیری کند. برای اندازه گیری جهت و راستای هدف می توان از هیدروفونیک های متعدد (hydrofonic) استفاده کرده ، و سپس زمان دریافت پالس توسط هر یک از این هیدروفون ها را اندازه گرفت ، و با مقایسه این زمان ها به راحتی می توان جهت و راستای هدف را تعیین نمود .

http://www.hamkelasy.com/images/stories/sonar_03.jpg

پالس ارسالی ممکن است دارای فرکانس ثابت بوده یا دارای چهچهه ای (chirp ) از تغییرات فرکانس حامل باشد . درحالت دوم ما شاهد تغییر نامطلوب در بسامد حامل موج پیوسته هستیم . و میتوان از روش فشرده سازی برای دست یابی به سیگنالی با باند باریک و عاری از فرکانس های نامطلوب استفاده کرد . درعمل هنگامی که سیگنال ما از نوع چهچهه ای است مدت زمان دریافت سیگنال افزایش میابد . در نتیجه ما سیگنال دریافتی را با انرژی کمتری نسبت به زمانی که سیگنال ما دارای یک فرکانس بود دریافت می کنیم . در حالت کلی رابطه بین فرکانس و مسافت بدین صورت است که برای مسافت های طولانی از فرکانس های ضعیف تری استفاده می شود .

در یکی از موارد کاربردی ما از این سونار به عنوان چراغ قوه استفاده می کنیم . از یکی از نقاط زیر زیردریایی یا کشتی سنسور به درون آب فرستاده شده و می تواند فواصل خواسته شده را اندازه گیری کند .یگی دیگر از کاربردهای سونار فعال در شناسایی توده ماهیهای درون آب است . یکی دیگر از کاربردهای سونار فعال درعملیات نظامی می باشد و این سونار قادر به ایجاد یک تصویر سه بعدی با وضوح بالا ازمحیط اطراف سونار می باشد .با این وجود از این نوع سونار در عملیات جاسوسی مورد استفاده قرار نمی گیرد .درادامه کاربردهای این نوع سونار را به طور دقیق تر مورد بررسی قرار می دهیم .

از سونار فعال می توان در اندازه گیری عمق دریا استفاده کرد ، که این عملکرد معروف به عمق سنجی آکوستیکی ( echo sounding) است .

از سونارهای فعال معمولا در اندازه گیری مسافت بین دو پاسخگر (transponder ) استفاده میگردد . پاسخ گر وسیله ای است که قادر به دریافت و ارسال پالس های نوع اول ( فرکانس ثابت ) می باشد . ونیز هنگامیکه این پاسخ گر پالسی را دریافت می کند بسته به میزان انرژی پالس دریافتی از خود عکس العمل نشان میدهد . برای اندازه گیری مسافت یکی از پاسخ گرها اقدام به تولید پالس می کند سپس به اندازه گیری مدت زمان ارسال به پاسخگر دیگر و دریافت پالس می پردازد .حال کافی است تنها سرعت صوت ( پالس ارسالی ) را درون آب بدانیم . یعنی در اینجا مدت زمان طی مسافت بین دو پاسخگر اندازه گرفته شده و در سرعت پالس در آب ضرب می کنیم تا مسافت بین دو پاسخگر بدست آید . با بکارگیری پاسخگرهای متعدد ما قادر به شناسایی نسبی موقعیت های اجسام ثابت و متحرک درون آب هستیم .

آنالیز داده های سونار فعال :

http://www.hamkelasy.com/images/stories/sonar_04.jpg

داده های کسب شده توسط سونار فعال با اندازه گیری صوت مشخص شده ، برای یک پریود زمانی کوچک پس از ارسال پینگ ، بدست می آید . مسافتی که پالس تا کف دریا یا هر جسمی که دارای خاصیت بازتابش آکوستیکی ( acoustic reflection) است می تواند با اندازه گیری زمان سپری شده بین ارسال پالس و تشخیص هدف انجام می گیرد . سایر ویرگی هایی راکه می توان از شکل پالس بازگشتی دریافت کرد به صورت زیر است :

1.در هنگام ارسال پالس به کف دریا یا اقیانوس ، برخی از پالس های بازگشتی با برخورد به فصل مشترک بین آب دریا و محیط خارج از آب مجددا بازتاب پیدا می کنند و برای دومین بار ازکف دریا بازتابیده می شوند . این امواج بازگشتی حامل اطلاعاتی است که بیانگر میزان خاصیت آکوستیکی آن ناحیه ازکف دریا می باشد .

2.بسته به میزان ناهمواری کف دریا ما شاهد زمان های متفاوتی از بازکشت پالس ارسالی خواهیم بود . برای زمانی که کف دریا صاف است ، اغلب موج های بازگشتی در یک مسیر باز تابیده میشوند در نتیجه ما شاهد اطلاعاتی حاکی از وجود گیاهان نوک تیز (sharp spike ) درکف دریا هستیم . برای سطوح با ناهمواری بیشتر موج های بازگشتی گستره وسیع تری را به خود اختصاص میدهند ، و بعضی از پالس های بازگشتی پس از چند بازتابش که ناشی از ناهمواری سطح کف دریا میباشد به سونار بازمیگردند .درنتیجه کاهش میزان گیاهان نوکتیز در داده ها بیانگر سطح ناصاف کف دریا می باشد .

سونار وحیوانات دریایی :

بعضی از حیوانات دریایی نظیر وال ها و دلفین ها ، از سیستمی مشابه سیستم سونار ( پژواک مکانی ) جهت شناسایی دشمنان و نیز شکارها ی خود استفاده می کنند . اما خطر اینکه فعالیت سونار سبب تداخل و اغتشاش در مسیریابی حیوانات میشود وجود دارد ، وشاید از تغذیه مناسب و جفت گیری آنها جلوگیری کند . گزارش اخیر منتشر شده در ژورنال nature بیانگر تاثیر عملکرد نظامی سیستم های سونار در بیماری ودر نتیجه به ساحل آمدن وال ها بود . سونار های فعال که از ارسال پالس برای شناسایی اهداف خود استفاده می کنند به طور غیر مستقیم حیات حیوانات دریایی را به خطر می اندازند ، اگرچه تحقیقات علمی مجموعه ای از این عوامل را موثر می داند . در سال 2000 ، آزمایشی در ناوگان آمریکا با استفاده از فرستنده ای با قدرت 230db ودر فرکانس بین 3-7 khz بر روی 16 وال ها انجام گرفت که منجر به مرگ 7 وال گردید . با این وجود در صورتی که قدرت پالس های ارسالی کم باشد خطری حیات پستانداران دریایی را تهدید نمی کند .

سونار غیر فعال :

در این نوع سونار ها تنها عمل گوش دادن (و عدم ارسال پالس ) انجام می شود . ازکاربردهای مهم این سونار می توان به عملیات جاسوسی که از این سونار بهره می برند اشاره کرد .

سرعت صوت :

عملکرد سونار وابسته به سرعت صوت می باشد . سرعت صوت در آب های شیرین آهسته تر از سرعت صوت در آب دریا می باشد . در تمامی آب ها سرعت صوت وابسته به چگالی آب می باشد . چگالی وابسته به پارامترهایی نظیردما واملاح آب ( معمولا میزان شوری آب ) و فشار میباشد . سرعت صوت به طور تقریبی برابراست با :

[align=center]temperature (in °F)) + (0.0182 × depth (in feet) + salinity (in parts-per-thousand))[/align]
که از رابطه بالا جهت فرآیندهایی از قبیل تغلیظ آب و تعیین عمق آب استفاده می شود . دمای آب متناسب با عمق آب از سطح دریا تغییر می کند . اما در عمق 30 تا 100 متری از سطح دریا شاهد تغییرات قابل توجهی هستیم . که به این محدوده دما شیب (themocline) گفته می شود که حد واسطی بین آب گرم تر و آب سردتر است که امواج صدا در این ناحیه طوری خم می شوند که زیر دریایی ها می توانند با پنهان شن در زیر این ناحیه از آشکارشدن بگریزند .

دما شیب مکن است در آبهای سطحی نزدیک ساحل نیز وجود داشته باشد که ما از منظور کردن آن صرف نظر میکنیم .

فشار آب اغلب بر نحوه انتشار صوت اثرگذار است . افزایش فشار باعث افزایش چگالی شده که در نتیجه شاهد افزایش سرعت صوت می باشیم . افزایش سرعت صوت منجر به منکسر شدن آن در برخورد با محیط دیگر می شود .که به آن قانون شکست اسنل گوییم .

امواج صوتی که در جهت پایین به سمت کف اقیانوس تابانده شده بودند به صورت قوس هایی که وابسته به فشار آب میباشند به طرف سطح آب بازتابیده می شوند . اقیانوس باید لا اقل دارای عمق 6000 فوتی باشند یا اینکه امواج به جای اینکه انکسار یابند به طرف بالا پژواک شوند . تحت این شرایط امواج در محدوده ای نزدیک سطح دریا فوکوس میشوند و مجددا به طرف پایین انکسار می یا بند ( به صورت قوس ) هر یک از این قوس ها با نام ناحیه همگرایی ( convergence zone) شناخته می شود . قطر نا حیه همگرایی بسته به دمای آب و میزان املاح آب می باشد .

برای مثال در آتلانتیک شمالی قطر ناحیه همگرایی که به فصل ندازه گیری وابسته بود و به صورت دایره های متحدالمرکز شناخته می شد برابر 33 مایل به دست آمد . در ضمن امواج شناسایی شده در صورتی که دارای خط مستقیم بودند مسافت کمی را به خود اختصاص ددند اما در حالت دوم در فواصل بیش از 100 مایلی قابل شناسایی بودند . با توجه به عواملی از قبیل مسافت دما و موانع راه سیگنال دریافت شده توسط گیرنده دارای انرژی بسیار ضعیف تری نسبت به حالت اولیه بودند که این مشکل با استفاده از سونار های دقیق حل شد .

شناسایی منبع صدا :

سونارهای نظامی زا راه های متعددی برای شناسایی منبع صوت استفاده می کنند . برای مثال ناوگان ایالات متحده از سیستم هایی که با جریان متناوب 60hz کار می کنند بهره می برد . در صورتی که ارسال کننده ها بر روی بدنه کشتی و با ایزولاسیون کامل سوار شده باشند یا اینکه در آب شناور شده باشند یک صوت با فرکانس 60 hz می توان از ژنراتورهای زیردریایی جهت کمک به تعیین اشیاء که اطراف زیردریایی هستند ساتع شوند . به طور قرار دادی اکثر زیردریایی های اروپا از فرکانس 50hz جهت توان سیستم های خود استفاده می کنند . نویز های ادواری نظیر پیچ ها یا تکان هایی که در زیردریایی هنگام افتادن در آب می کنند نیز برای سونار نیز قابل شناسایی است .

سیستم های سونار غیر فعال دارای اطلاعات بسیار مفیدی برای رادار هستند . با این وجود اغلب طبقه بندی های انجام شده به طور دستی و توسط اپراتور انجام می پذیرد . سیستم های کامپیوتری مکررا از اطلاعات پایه جهت تشخیص طبقه بندی کشتی ها سرعت کشتی نوع سلاح استفاده شده و حتی کشتی های خاص استفاده می کنند . داده های طبقه بندی شده مرتبا توسط ناوبر به روز میشود تا اشتباهی در دریافت اطلاعات رخ ندهد

نویز :

سیستم های سونار غیر فعال به علت اغتشاشی که توسط وسیله نقلیه ایجاد می شود دارای محدودیت های بسیار هستند . به این دلیل اغلب زیر دریایی ها دارای واکنش پذیری هسته ای هستند که در نتیجه بدون استفاده از پمپاژها به راحتی می توانند سرد شوند و از انتقال دهنده های گرمای بی صدا یا استفاده از سوخت های فسیلی یا استفاده از باتری هایی که در تمامی حالات می توانند به طور بی صدا به فعالیت بپردازند استفاده کنند . وسایل انتقال دهنده مناسب با کمترین نویز ساتع شده به صورت دقیق طراحی و ماشینیزه می شوند . این انتقال دهنده های مناسب در سرعت های بالا تنها حبابهایی را درون آب ایجاد می کنند و همچنین صدای خفیفی ایجاد میکنند هیدروفونهای سونار های فعال به طور مستور به بدنه کشتی یا زیر دریایی یدک کشیده می شوند تا تاثیر نویز حاصل شده ناشی از خود زیردریایی کاهش یابد . این هیدروفون ها بسته به کاربرد آن ها می توانند در بالای محدوده دماشیب یا پایین آن یدک کشیده شوند .در سالهای زیادی ایالات متحده اقدام به ساخت و جایگزینی سونار های پسیو متعدد در نقاط مختلف اقیانوس های جهان کرد که مجموعه آنها را sosus می نامند . در تمام مت زمانی که عملیات نظامی نظیر اکتشاف انجام می شد آنها به صورت آهسته عمل کرده و به صورت کاملا مخفیانه یدک کشیده میشدند .

اغلب نمایشگر هایی که در سونارهای غیر فعال می بینیم دارای تصاویر دو بعدی هستند . محور افقی بیانگر فرکانس و محور عمودر بیانگر موقعیت رادار است .

سونار در جنگ :

http://www.hamkelasy.com/images/stories/sonar_05.jpg

ناوگان ها یمدرن امروزی به طور گسترده از سونار استفاده می کننذ دو نوع سوناری که در مباحث قبلی مطرح شد ( سونار های فعال و غیر فعال ) به طور مکرر مورد استفاده قرار می گیرند . زمینه فعالیت های این رادار ها بسته به نوع موقعیت ناوها و زیردریایی ها تغییر می کند و بسته به نوع عملکرد نظامی در زمینه های مختلف باهم تفاوت می کنند . سونار های فعال زمانی که بتوانند موقعیت هدف را به خوبی تشخیص دهند بسیار مفید هستند . عملکرد سونارهای فعال مشابه رادار می باشد . پالس صوتی ارسال می شود سپس امواج صوتی در تمامی مسیرها شروع به حرکت می کنند . زمانی که این امواج به زمین برخورد میکنند امواج برخوردکننده در تمام جهات بازتابیده می شوند . و بعضی از سیگنال های بازتابیده شده به سنسور سونار فعال میرسند . این سیگنال های بازتابیده شده تکنیسین های سونار را قادر می سازد تا به شناسایی پارامتر هایی از قبیل فرکانس سیگنال انرژی سیگنال رسیده شده عمق درجه حرارت آب و درنتیجه موقعیت هدف بپردازند . اگرچه که استفاده از سونارهی فعال در عملیات نظامی بسیار خطرناک است زیرا به راحتی توسط ناوها و زیردریایی های دیگر قابل شناسایی است. برای اینکه نوع سونار ساتع کننده انرژی چیست کافی است تا به سیگنال صوتی ناشی از سونار گوش فرا دهیم (معمولا با استفاده از فرکانس سیگنال های رسیده شده به سنسور ) . در نتیجه با استفاده از انرژی دریافتی می توان موقعیت رادار را شناسایی کرد . سونارهای فعال قادر به شناسایی اهداف دریک فاصله معین می باشند اما مشکل این است که این رادار توسط شناساگرهای دیگر در فواصل چندین برابر فاصله شناسایی این سونارها قابل شناسایی هستند .

اهداف سونار رابطه کمی با محدوده ای که سونار در مرکز آن واقع شده است دارد . به طور نسبی بزرگی سیگنال دریافت شده از سونار ارسالی و نیز مسافت تا هدف وابسته است . و سیگنالها ی رسیده شده به سونار تنها مقدار کمی از اندازه سیگنال های ارسالی را به خود اختصاص می دهند . حتی اگر سیگنال دریافت شده توسط سونار دارای قدرتی مشابه باشند .

مثال زیر بیان کننده برخی از مشکلات به وجود آمده است :

فرض کنیم که سونار قابلیت ارسال سیگنالی با انرژی 20 وات و دریافت سیگنالی با حداقل انرژی 5 وات باشد . حال فرض نمایید که در فاصله 500 متری انرژی سونار به میزان 10 وات کاهش یابد . در صورتی که سیگنالی که بازتابیده میشود به طور کامل بازتابیده می شود با انرژی بیش تر از 5 وات به دریافت کننده سیگنال می رسند سیگنال اصلی دارای انرژی بالاتر از سیگنال با انرژی بیش از 5 وات در فاصله بین 500 تا 1000 متری است . اما دراین فاصله سیگنال بازگشتی به سونار دارای انرژی کمتر از 5 وات است و در نتیجه توسط سنسور قابل شناسایی نیست و در صورتی که از بویه صوتی استفاده کنیم پالس بازگشتی قابل شناسایی است . گیرنده آکوستیکی یا فرستنده آکوستیکی رادیویی نصب شده روی بویه که می تواند از هواپیما یا چتر پایین انداخته شود تا صداهای زیر آبی زیر دریا ها را دریافت و آنها را به هواپیما ارسال کند . برای ردیابی هدف تعداد زیادی بویه با الگوهایی که دارای مکان های معلوم یا مشکوک بوده به حضور هدف فرستاده می شود که هر بویه سیکنال قابل شناسایی خود را ارسال میکند .

http://www.hamkelasy.com/images/stories/sonar_06.jpg

در نتیجه جهت شناسایی سیگنال بازگشتی دو راه وجود دارد :

1.سیگنال ارسالی بسیار پر قدرت باشد .
2.شناساگرها بسیار حساس باشند تا بتوانند حداکثر فاصله رفت و برگشتی را که موج بازگشتی ارسال میکند تشخیص دهند.

زمانی که سونارهای فعال ایجاد نویز های شدید می کنند در نتیجه کسب اطلاعات توسط آنها ضعیف می باشد این نوع تشخیص توسط وسایلی که سکوها بروی آنها نصب می شوند نظیر هواپیما و هلی کوپترها انجام می گیرد وبه ندرت از زیر دریایها یا کشتی ها استفاده می گردد . زمانی که سونارهای فعال توسط کشتی ها یا زیر دریایی ها مورد استفاده قرار می گیرند این سونارها بوسیله تحریک های کوچک ادواری فعال می شوند( به وسیله پریود های متناوب و به وسیله تحریک های ضعیف ) جهت کاهش خطر شناسایی زیر دریایی توسط سونارهای غیر فعال دشمن در اغلب موارد سونار فعال به صورت پشتیبانی برای سونارهای غیر فعال در نظر گرفته می شود . زمانی که از هواپیما استفاده می شود سونارهای فعال درقالب بویه های یک بار مصرف استفاده می شوند که در هواپیماهای گشت زنی یدک کشیده می شوند یا در مجاورت یا نزدیکی محدوده ای که با سونارهای دشمن در ارتباط هستند انداخته می شوند بطور کلی سونارهای غیر فعال دارای محدوده و بست عملکرد گسترده تر نسبت به سونارهای فعال جهت شناسایی و کسب اطلاعات مورد نظر از هدف هستند .

زمانی که هر یک از وسایل موتور ریزه شده تولید بعضی تحریکات می کنند ممکن است سونار مورد نظر شناسایی شود . جهت بهبود وضعیت شناسایی سونارهای غیر فعال این سونارها دارای چشمی هستند چشمی مرکزی دارای دید 270 درجه است و دو چشمی دیگر که در دو سمت سونار تعبیه می شود هر کدام دارای دید 160 ردجه می باشد در نتیجه سونار دارای دید 360 درجه نسبت به محیط اطراف خودمی گردد. دراینجابا دو مسئله مواجه می شویم نخست نویزهای که زیر دریایی تولید می کند دیگر سیگنالهای دریافتی رسیده به سونار هنگامی که یک سیگنال در یک جهت مشخص شناسایی می شود و توسط سونار تعیین می گردد ( بدین معنا که هر سونار دارای ناحیه دیدی است که قادر به شناسایی سیگنالهای دریافتی است که به آن پهنای باند موقعیت گفته می شود ) این سیگنال توسط سونار آنالیز می شود ( آنالیز با استفاده از پهنای باند باریک ) که به طور کلی از تبدیل فوریه برای مشخص کردن سیگنال و آنالیز آن استفاده می شود سیگنال اصلی دارای فرکانسی است وهر کدام از موتورها نویزهای با فرکانس مشخص تولید می کنند در نتیجه با استفاده از یک ف*یل*تر فرکانس گزین به راحتی سیگنال اصلی از داخل سیگنال همراه با نویز تشخیص داده می شود .

یکی دیگر از کاربردهای سونارهای غیر فعال در مسیریابی اهداف می باشد . این فرایند با نام آنالیز حرکت هدف( Target motion Analysis) شناخته می شود و قادربه مشخص کردن محدوده حرکت هدف جهت راستا و سرعت هدف می باشد . TMA طی فرایند خاصی وبا استفاده از دریافت سیگنالهای با جهت های مشخص از زمانهای متفاوت انجام می گیرد وهر سیگنال بیانگر مکانی است که هدف در آنجا قرار می گیرد با مقایسه این مکانها توسط اپراتور می توان نحوه حرکت را مشخص کرد . هنگامی که آنالیز حرکت نسبی هدف انجام می گیردبه یک مدل هندسی که با تعیین شرایط محدود انجام می پذیرد دست می یابیم .

یکی دیگر از کاربردهای سونارغیر فعال انجام عملیاتهای جاسوسی می باشد. در اینجا وجود تکنولوژی بالا از جمله ف*یل*ترهای فرکانس گزین و نیز دریافت کننده های حساس ضروری است . در نتیجه هزینه سیستمها سنگین می شود بطور کلی این آرایش در کشتیهای گران قیمت جهت بهبود وضعیت تشخیص ( شناسایی آنها ) استفاده می شود . زیردریایی های مجهز به سونارهای غیر فعال دارای این قابلیت هستند که در زیر لایه های حرارتی آب مخفی شده یا اینکه با پائین رفتن در جهت عمق دریا می توانند سرعت خود را بهبود بخشند. البته متعاقبا نویزهای تولید شده نیز افزایش می یابد.

فیشرایزهای اکوستیکی :

این فیشرایزها در سونارها جهت شناسایی توده های ماهی انجام می پذیرد یک پالس درون آب ارسال شده وبا برخورد به اشیاء مورد هدف سونار که دارای چگالی متفاوتی نسبت به محیط اطراف خود هستند فرستاده می شوند مانند ماهی که صوتی را نسبت به منبع صوت پاسخ می دهد در واقع یک عکس العمل اکوستیکی از خود بروز می دهد این پژواک حاوی اطلاعاتی از قبیل اندازه ماهیها و موقعیت و فراوانی میزان ماهی ها می باشد . سخت افزارهای که برای اکوسوندر( echosounde) مورد نیاز است جهت فعالیتهای از قبیل فرستادن صدا، دریافت ، ف*یل*ترینگ ، آنالیز کردن پژواک مورد استفاده قرار می گیرد .

کاربرد فیشرایزهای اکوستیکی :

ماهی گیری یکی ازصنایع مهم است که با تقاضای زیادی روبرو شده است اما میزان صید جهانی به علت عدم دسترسی به منابع و نیز محدودیت منابع مشکل شده است در نتیجه تقاضای ناوگانهای ماهی گیری جهت بکارگیری روشهای مصنوعی جهت شکار با استفاده از وسایل الکترونیکی نظیر سنسورها ، مولد صدا و سونارها افزایش یافته است . ماهی گیرها در طول تاریخ روشهای متعدد و گوناگونی جهت بهره برداری کردن وصید ماهی ها استفاده کرده اند. بنابراین وجود تکنولوژی های اکستیکی یکی از روشهای بسیار موثر در ماهی گیری تجاری است .

عبور امواج صوتی ( انتشار امواج صوتی به علت تفاوت چگالی بین ماهی و آب متفاوت است این تفاوت به ما اجازه شناسایی توده های ماهی را می دهد تکنولوژی اکوستیک در زیر دریا کابرد فراوان دارد زیرا امواج صوتی در آب به مراتب مسافت بیشتری را می پیماید . امروزه کشتیها و ناوهای ماهی گیری فعالیت صیدی خود را به طور کامل بروی تکنولوژی اکوستیک ، سونارها و مولد های صدا متمرکز کرده اند. امروزه از سونارهای فعال جهت تعیین عمق آب و شناسایی وضعیت کف دریا استفاده می گردد.

واژه نامه :

Acostic sounding : عمق سنجی آکوستیکی
استفاده از امواج صوتی برای تعیین سطح عمق آب ، از طریق ندازه گیری زمان لازم برای رفت و برگشت پالس صوتی .

Acoustic acoustic : بازتابش آکوستیکی .

Thermocline : دماشیب .

واسطی میان آب سردتر و گرم تر اقیانوس ، که امواج سونار درآنها طوری خم میشوند که زیردزیایی ها می توانند با پنهان شدن زیر این واسط از آشکارشدن بگریزند .

Sonobouy , radio sonobouy : بویه صوتی ، بویه صوتی رادیویی .

Chirp : چهچهه
1.تغییر نامطلوب در بسامد حامل موج پیوسته در هنگام کلیدزنی آن .
2.صدای شنیده شده در گیرنده رمز هنگامی که بسامد حامل فرستنده به صورت خطی در مدت زمان پالس رمز افزایش میابد .

گیرنده آکوستیکی و فرستنده رادیویی نصب شده روی بویه ، می توانند از هواپیما یا چتر پایین انداخته شوند تا صدا های زیر آب زیر دریایی ها رادریافت و آنها را به هواپیما ارسال کنند . برای ردیابی زیردریایی ها تعداد زیاده با الگوهایی که دارای مکان های معلوم یا مشکوک به حضور زیردریایی انداخته می شود که هر بویه سیگنال قابل شناسلیی خود را ارسال می کند . سپس کامپیوتر هواپیما مکان زیردریایی را با مقایسه سیگنال های دریافت شده و تاخیر زمانی حاصل زا آن تعیین می کند .

Fishery : شیلات ، حوضه ماهیگیری .

Hydrophone : آب صدا سنج ، آب آوا سنج .

Echo location : پژواک مکانی .

Hamkelasy.com