تحلیل و پیگیری تحولات آسیای میانه تحلیل و پیگیری تحولات آسیای میانه ( ازبکستان، تاجیکستان، ترکمنستان، قزاقستان و قرقیزستان )

[MR9 122,436]

بسم ا..

 

 

همزمان با گرجستان ، حجم قابل توجهی سلاح در قزاقستان کشف شده که نشان از وجود تحرکاتی علیه دولت مرکزی است ..

اکتبر 2025 

 انبارهای سلاح در قزاقستان چه چیزی را نشان می‌دهند؟

در پایان ماه سپتامبر، کمیته امنیت ملی قزاقستان آماری از انبارهای سلاح کشف شده در سراسر کشور را اعلام کرد. براساس اعلام وزارت امور داخلی جمهوری قزاقستان، بین سال‌های ۲۰۲۲ تا سپتامبر ۲۰۲۵، ۷۲۲ انبار سلاح کشف شد که حاوی بیش از ۸۰۰۰ قبضه سلاح گرم، ۸۳۱ نارنجک و بیش از ۱۱۲۰۰۰ گلوله فشنگ بود.در میان سلاح‌های کشف شده، تفنگ‌های کلاشینکف (AK)، تفنگ‌های تهاجمی، تپانچه، نارنجک‌های انفجاری، گلوله‌های نارنجک‌انداز و همچنین تفنگ‌های ساچمه‌ای اره‌ای و مهمات وجود داشت. علاوه بر این، تجهیزات حفاظتی برای استفاده در نبردهای شهری نیز وجود داشت.سلاح‌ها از ایستگاه‌های پلیس، زرادخانه‌های شهر و فروشگاه‌های اسلحه و همچنین از انبارهای از پیش آماده‌شده کشف و ضبط شدند.

 

پی نوشت : 

ظاهراً جنگ علیه روسیه در محور جنوبی به مرحله جدیدی  وارد شده .. 

 

[MR9 122,436]

بسم ا..

 

حضور و سرمایه گذاری گسترده ایالات متحده در زیرساختهای معدنی قزاقستان برای کاربردهای نظامی 

 

 

 

 

 

نقشهٔ ارائه‌شده، نمای جامعی از پراکندگی ذخایر مواد معدنی کمیاب و استراتژیک در قزاقستان ارائه داده و به‌وضوح نشان می‌دهد که این کشور به یکی از کانون‌های اصلی رقابت ژئوپلیتیکی میان قدرت‌های جهانی، به‌ویژه ایالات متحده، روسیه و چین تبدیل شده است. قزاقستان با دارا بودن پهنهٔ وسیعی از منابع طبیعی، به‌ویژه در حوزهٔ فلزات نادر خاکی و اورانیوم، به عنوان یکی از کلیدی‌ترین تأمین‌کنندگان مواد اولیهٔ صنایع پیشرفته در جهان شناخته می‌شود؛ موادی که در ساخت تجهیزات نظامی، سامانه‌های جنگ الکترونیک، موشک‌های دقیق، صنایع هوافضا و فناوری‌های هسته‌ای کاربرد دارند.

موقعیت جغرافیایی قزاقستان به عنوان پلی میان اروپا و آسیا، اهمیت این کشور را دوچندان کرده بطوریکه منطقهٔ کاراسو با برخورداری از ذخایر عظیم تنگستن(حجم ۱.۲ میلیون تن) ، مولیبدن و سایر عناصر نادر خاکی، یکی از مهم‌ترین مناطق معدنی قزاقستان به شمار می‌رود و ۷۰ درصد از این منطقه تحت کنترل شرکت آمریکایی «کوو کاز کپیتال گروپ» قرار دارد که این امر نشان‌دهندهٔ نفوذ عمیق سرمایه‌گذاری آمریکا در بخش معدن این کشور است. در منطقهٔ کوکتنکول نیز ذخیره‌ای بالغ بر ۲۰۵.۶ میلیون تن سنگ معدن وجود دارد که شامل ایتریم، تنگستن و سایر عناصر نادر است که بطور خاص ،  ایتریم به‌عنوان یکی از مواد کلیدی در ساخت موشک‌ها و موتورهای جت و همچنین در آلیاژهای مقاوم به حرارت کاربرد گسترده‌ای دارد. مناطق ژانت و ژائور با ۲.۲ میلیون تن سنگ معدن، به‌ویژه در زمینهٔ تنگستن و گادولینیوم، حائز اهمیت هستند؛ جایی که گادولینیوم در سامانه‌های سونار کشتی‌های جنگی و تجهیزات شناسایی زیردریایی به کار می‌رود و منطقهٔ کوروف نیز با ذخیرهٔ ۱۹۹ هزار تنی خود، منبع غنی از تنگستن، مولیبدن و ایتریم محسوب می‌شود. همچنین مناطق ملیووی و شالکار به‌عنوان مناطق دارای ذخایر اورانیوم، در صنایع هسته‌ای و تحقیقات نظامی از اهمیت راهبردی بالایی برخوردارند.

یکی از نکات برجستهٔ مطرح شده در این نقشه ، ارتباط مستقیم هر مادهٔ معدنی با کاربردهای دفاعی مشخص است؛ به‌طوری که ساماریوم در موشک‌های دقیق، دیسپروزیم در سامانه‌های جنگ الکترونیک و رادارها، گادولینیوم در سونار کشتی‌ها، اربیم در سامانه‌های هدف‌گیری و لیزرهای نظامی، ایتریم در موشک‌ها و موتورهای جت، تنگستن در مهمات ضد زره  و تربیوم نیز در سامانه‌های ارتباطی و رمزنگاری نظامی به کار می‌روند. از سوی دیگر، حوضهٔ فسفریت کاراتائو با ۱۵ میلیارد تن سنگ معدن، یکی از بزرگترین منابع فسفات جهان است که در تولید کودهای شیمیایی و مواد منفجره کاربرد دارد و ذخایر اورانیوم نیز علاوه بر کاربرد انرژی، در صنایع هسته‌ای و تحقیقات نظامی جایگاه ویژه‌ای دارند. حضور گستردهٔ سرمایه‌گذاری آمریکا در معادن کلیدی قزاقستان، به‌ویژه از طریق شرکت «کوو کاز کپیتال گروپ»، به واشنگتن امکان می‌دهد تا زنجیرهٔ تأمین مواد حیاتی برای صنایع دفاعی خود را تضمین کرده، وابستگی خود به چین را به‌عنوان تأمین‌کنندهٔ اصلی مواد نادر خاکی کاهش دهد و نفوذ ژئوپلیتیکی خود را در منطقهٔ اوراسیا تقویت کند.

این حضور راهبردی در حالی صورت می‌گیرد که روسیه به‌عنوان همسایهٔ شمالی و شریک راهبردی قزاقستان، این نفوذ را با حساسیت دنبال کرده و نگران تضعیف جایگاه خود در منطقه و کاهش وابستگی قزاقستان به مسکو است و چین نیز به‌عنوان بزرگترین مصرف‌کنندهٔ مواد نادر خاکی در جهان، قزاقستان را یک منبع حیاتی برای تأمین نیازهای صنایع پیشرفتهٔ خود می‌داند و تلاش می‌کند از طریق سرمایه‌گذاری و قراردادهای بلندمدت، سهم خود را در این معادن حفظ کند. در مجموع، قزاقستان به یک میدان رقابت ژئوپلیتیکی میان سه قدرت بزرگ جهانی تبدیل شده و کنترل بر منابع معدنی این کشور، به معنای کنترل بر فناوری‌های نظامی پیشرفته و تأمین امنیت زنجیرهٔ تأمین صنایع دفاعی به نظر می رسد ؛ بنابراین ، سرمایه‌گذاری گستردهٔ آمریکا در این بخش، نشان‌دهندهٔ یک راهبرد کلان برای کاهش وابستگی به چین و تقویت جایگاه خود در آسیای مرکزی  بوده و در عین حال، روسیه و چین نیز به‌عنوان بازیگران اصلی، تلاش می‌کنند سهم خود را در این معادن حفظ کرده و از نفوذ یکدیگر بکاهند و آیندهٔ این رقابت، نه تنها بر اقتصاد قزاقستان، بلکه بر موازنهٔ قدرت در سطح جهانی تأثیرگذار خواهد بود.

 

 استفاده از مطالب برگردان شده به پارسی درانجمن میلیتاری،براساس قاعده " رعایت اخلاق علمی" منوط به ذکر دقیق منبع است.امیدواریم مدعیان رعایت اخلاق ( بخصوص رسانه های مدعی ارزشمداری )  بدون احساس شرمندگی از رفرنس قرار گرفتن بزرگترین مرجع مباحث نظامی در ایران ، از مطالب استفاده نمایند.

 

 

 

 

[MR9 122,436]

 

حضور بریتانیا در آسیای میانه / ازبکستان 

 

 

لندن در حال تکمیل  قرارداد راهبردی و کلان در حوزه انرژی در منطقه آسیای مرکزی است . به گفته تحلیل گران سیاسی ، این مساله صرفاً یک قرارداداقتصادی محسوب نمی شود  بلکه بیشتر واگذاری بخش قابل توجهی از منابع ملی ازبکستان به یک شرکت غربی (بریتانیایی) است . در همین راستا نقشه فوق  بامواره اوستیورت (Ustyurt Plateau) را نشان می‌دهد که یک منطقه خشک و وسیع در مرزهای مشترک ازبکستان، قزاقستان و ترکمنستان است. این بامواره  بخش بزرگی از غرب ازبکستان که هم‌مرز با قزاقستان است را در برمی گیرد که به‌عنوان منطقه مورد توافق برای اکتشاف و استخراج مشخص شده است. براساس داده های موجود ، سهام‌ های اصلی در این پروژه شامل ۴۰٪ درصد برای  شرکت BP (بریتیش پترولیوم)، بعنوان  غول نفتی بریتانیایی  و سهامدار اصلی و راهبر پروژه ، ۳۰٪ سهم برای  شرکت SOCAR، (شرکت ملی نفت و گاز جمهوری آذربایجان) و ۳۰٪ سهم به شرکت Uzbekneftegaz،(شرکت ملی نفت و گاز ازبکستان ) تعلق دارد .نکته بسیار مهم و کلیدی در این ترکیب سهام این است که اگرچه ازبکستان ۳۰٪ سهم دارد، اما عملاً کنترل مدیریتی و فنی پروژه با ۴۰٪ سهام BP (با همراهی ۳۰٪ دیگر SOCAR که یک شرکت خارجی دیگر است) در دست طرف‌های غیرازبکی خواهد بود. این دقیقاً همان "منافع بریتانیا" است که در عنوان نقشه به آن اشاره شده است.

طبق برنامه ریزی صورت گرفته ،  بخش "مرحله اجرا" (Implementation Stage)، این طرح در مرحله ۱ (Stage 1) قرار دارد. در حال حاضر، کار اصلی شامل "انجام اکتشافات و مطالعات زمین‌شناسی توسط شرکت آذری  SOCAR است. این بدان معناست که هنوز استخراج نفت و گاز به صورت تجاری آغاز نشده و پروژه در مراحل ابتدایی ارزیابی و تعیین حجم دقیق ذخایر زیرزمینی قرار دارد. اینکه چرا دو شرکت اروپایی . قفقازی ناگهان به این منطقه علاقه مند شده اند هنوز مشخص نیست ولی گفته می شود پتانسیل بسیار بالای این منطقه در بخش متعلق به ازبکستان شامل ۱۰۰ میلیون تن نفت (برآورد اولیه) و ۳۵ میلیارد متر مکعب گاز طبیعی ممکن است برای سرمایه گذاران جذاب به نظر برسد .
با این حال ، مساله تنها جذابیت حوزه انرژی نیست بلکه مسائل ژئواستراتژیکی و ژئواکونومیکی حضور این شرکتها در آسیای مرکزی در حوزه ای که سابقاً در حوزه نفوذ سنتی روسیه یا چین قرار داشت مهم به نظر می رسد . علاوه براین ، تلاش برای دور زدن روسها و تحت فشار قرار دادن مسکو در پی تشدید تحریم های غرب ، ایجاد محدودیت بر سر خطوط لوله روسی و یافتن منابع جدید انرژی در کشورهایی نظیر  ازبکستان و آذربایجان نیز در این مساله دخیل است . مضاف براین ، نقش کلیدی آذربایجان به‌عنوان واسطه ویکی  مجریان اصلی اکتشاف و شریک این قرارداد، نشان‌دهنده یک اتحاد منطقی و راهبردی بین باکو و تاشکند برای همکاری مشترک با غرب و جذب سرمایه‌های بین‌المللی است.

به هرترتیب، این نقشه یک پروژه کلان و راهبردی انرژی را به تصویر می‌کشد که در آن بریتانیا (از طریق غول نفتی BP) توانسته است سهم مدیریتی و عملیاتی قابل قبولی را در یکی از غنی‌ترین مناطق نفت و گاز ازبکستان به دست آورد. اگرچه پروژه در مراحل ابتدایی (اکتشاف) قرار دارد، اما در صورت موفقیت‌آمیز بودن و تأیید ذخایر قطعی، این قرارداد می‌تواند توازن جریان انرژی در منطقه اوراسیا را دستخوش تغییر کرده و نقش ازبکستان را به‌عنوان یک صادرکننده بزرگ انرژی به سمت بازارهای غربی تقویت نماید.

 

پی نوشت : 

 استفاده از مطالب برگردان شده به پارسی درانجمن میلیتاری،براساس قاعده " رعایت اخلاق علمی" منوط به ذکر دقیق منبع است.امیدواریم مدعیان رعایت اخلاق ( بخصوص رسانه های مدعی ارزشمداری )  بدون احساس شرمندگی از رفرنس قرار گرفتن بزرگترین مرجع مباحث نظامی در ایران ، از مطالب استفاده نمایند.