بسم ا..   مهمات آلمانی برای هویتزرهای سزار ارتش اوکراین              به تازگی  یک هویتزر خودکششی سازر (بر پایه شاسی تاترا 815-7 هشت درهشت ) جمعی تیپ ۱۴۸ توپخانه نیروهای مسلح اوکراین در حال شلیک گلوله‌های ۱۵۵ میلی‌متری RH1412 ساخت راین‌متال رصد شده  که براساس داده های موجود ، در ژوئیه ۲۰۲۶، از سوی کارخانه جدید آلمانی Werk Niedersachsen متعلق به راین‌متال در اونترلیوس تولید شده بود. این برای نخستین بار نیست که این هویتزر فرانسوی از مهمات غیرفرانسوی استفاده می کند ، چرا که گزارش هایی درخصوص فروش  مهمات پیشران مدولار هندی BMCS M92 وجود داشت که برد موثر  هویتزرهای خودکششی اوکراینی را تا  ۴۰ کیلومتر افزیش می داد. طبق گزارش رسمی راین‌متال، این نخستین محموله از کارخانه Werk Niedersachsen شامل تعداد کمی گلوله (در حدود چند ده هزار تیر ) به همراه خرج‌های پیشران تولیدشده در سایر سایت‌های این شرکت توسط اوکراین سفارش داده شده و حدود نیمی از آن تحویل داده شده و مابقی گلوله‌ها و خرج‌ها قرار است تا پایان سال ۲۰۲۶ تحویل گردند . گلوله‌های RH1412 جدیدترین محصول سبد توپخانه راین‌متال بشمار می رود که از انواع سامانه‌های ۱۵۵ م.م قابل شلیک بوده و برد و اثربخشی بالایی دارند. کارخانه Werk Niedersachsen در سپتامبر ۲۰۲۵ پس از حدود ۱۵ ماه ساخت ،  افتتاح شد .  راین‌متال حدود ۵۰۰ میلیون یورو در این سایت ۳۰٬۰۰۰ متر مربعی سرمایه‌گذاری کرده و ظرفیت سالانه آن تا ۳۵۰٬۰۰۰ گلوله توپخانه‌ای برنامه‌ریزی شده است. تولید اولیه در نخستین سال فعالیت ۲۵٬۰۰۰ گلوله پیش‌بینی شده بود که در سال ۲۰۲۶ به سمت ۱۴۰٬۰۰۰ افزایش می‌یابد و تا سال ۲۰۲۷ به نرخ کامل می‌رسد . راین‌متال هدف تولید سالانه حدود ۱.۵ میلیون گلوله ۱۵۵ م.م در شبکه بین‌المللی خود تا پایان دهه را دنبال می‌کند.   پی نوشت : 1- استفاده از مطالب برگردان شده به پارسی درانجمن میلیتاری،براساس قاعده " رعایت اخلاق علمی" منوط به ذکر دقیق منبع است.امیدواریم مدعیان رعایت اخلاق ( بخصوص رسانه های مدعی ارزشمداری )  بدون احساس شرمندگی از رفرنس قرار گرفتن بزرگترین مرجع مباحث نظامی در ایران ، از مطالب استفاده نمایند.     

بسم ا..                   نیروهای مسلح نروژ به‌طور رسمی تانک Leopard 2A8NO را وارد خدمت نمود؛ تانکی که توسط شرکت آلمانی KNDS طراحی و تولید شده و اخیراً در میدان تیراندازی نظامی در رنا به نمایشدرآمد . نسخه نروژی این تانک ، بر پایه استاندارد 2A8 ساخته شده اما شامل چندین تغییر محلی است که یکی از تغییرات کلیدی آن، ادغام سامانه ICS/CORTEX شرکت Kongsberg Defence & Aerospace است که جایگزین سیستم آلمانی D-LBO شده و تبادل داده در زمان واقعی از طریق شبکه‌های نروژ و ناتو را فراهم می‌کند. نروژ همچنین یک سیستم هشدار لیزری محصول رژیم صهیونیستی را به جای گزینه آلمانی انتخاب کرده و از زره های جانبی سنگین و کیت کامل محافظت از کف در برابر مین صرف‌نظر کرده است تا وزن را کاهش دهد که عاملی مهم برای عملیات در شرایط قطبی محسوب می‌شود. تغییرات اضافی شامل جایگزینی سامانه تعلیق و شنی‌های تقویت‌شده برای بهبود تحرک در سرمای شدید است . از ۵۴ تانک سفارش داده شده، ۳۷ دستگاه به‌صورت محلی در لوانگر توسط شرکت Ritek مونتاژ می‌شوند. این تانک که در آوریل ۲۰۲۶ تحویل داده شد، نروژ را به اولین کاربر خارجی نسخه Leopard 2A8 تبدیل کرد و سفارش کل شامل ۵۴ دستگاه است که ۱۷ دستگاه توسط KNDS در آلمان تولید می گردد . خط تولید لوانگر که در مدت ۱۸ ماه ساخته شد، ظرفیت تولید تا ۳۶ تانک در سال را دارد و مجهز به مسیر آزمایش، محدوده اندازه‌گیری لیزری و استخر عبور از آب است. نسخه نروژی Leopard 2A8 NO نسبت به نسخه آلمانی، علاوه بر سیستم ICS/CORTEX، از سیستم مدیریت نبرد NorBMS و ناوبری FACNAV ساخت شرکت Teleplan Globe نیز استفاده می‌کند که قابلیت C4ISR آن را تقویت می‌نماید. این تانک به سیستم حفاظت فعال تروفی ساخت رزِم صهیونسیتی مجهز است که در برابر موشک‌های ضدتانک و تهدیدات از بالا محافظت ۳۶۰ درجه فراهم می‌کند.   پی نوشت : 1- استفاده از مطالب برگردان شده به پارسی درانجمن میلیتاری،براساس قاعده " رعایت اخلاق علمی" منوط به ذکر دقیق منبع است.امیدواریم مدعیان رعایت اخلاق ( بخصوص رسانه های مدعی ارزشمداری )  بدون احساس شرمندگی از رفرنس قرار گرفتن بزرگترین مرجع مباحث نظامی در ایران ، از مطالب استفاده نمایند.     

بسم ا..                 مراحل نصب برجک افزار بر روی یک دستگاه تی-80   این تصاویر یک دیتگاه تانک تی-80 ارتش روسیه را نشان می‌دهد که به یک برج افزار «قفس مانند » یا «مانگال» (Mangal) مجهز شده است؛ یک ساختار فلزی بزرگ که به‌صورت میدانی و با جوشکاری روی برجک تانک قرار می گیرد و بیشتر یک راهکار حفاظتی غیراستاندارد محسوب می‌شود. هدف اصلی نصب این برجک افزار ، مقابله با مهمات سرگردان  برفراز میدان نبرد است  تا از نفوذ مستقیم مهمات به بخش فوقانی برجک که معمولاً ضعیف‌ترین بخش تانک است جلوگیری شود.   

بسم ا..   نارنجک دستی HGO115M-3.5            HGO115M-3.5 یک نارنجک دستی تهاجمی محصول شرکت نروژی و تحویل شده به ارتش اوکراین بشمار می آید که به عنوان غنیمت جنگی نیز به دست نیروهای روسی افتاده است. این نارنجک می‌تواند به عنوان یک ماژول برای نارنجک SOHG عمل کند. نارنجک ماژولار Nammo SOHG (نارنجک دستی تهاجمی مقیاس‌پذیر) بر پایه نارنجک تهاجمی HGO115-3.5 همین شرکت ساخته شده و سرباز می‌تواند تا سه ماژول را به یک بلوک واحد متصل کرده و آنها را به یک چاشنی مشترک مجهز کند. هر ماژول حدود ۲۳۰ گرم وزن (با چاشنی) و ۱۹۰ گرم (بدون چاشنی) دارد، ارتفاع آن با چاشنی ۸۵ م.م و قطر بدنه آن ۵۳ م.م است. این نارنجک از مواد منفجره Comp B (۱۱۵ گرم) یا PBXN-11 (۱۳۰ گرم) پر شده و زمان تأخیر آن ۳ تا ۵ ثانیه است و در دمای عملیاتی منفی ۴۶ تا مثبت ۶۳ درجه سانتی‌گراد کار می‌کند. طراحی ماژولار SOHG به سرباز اجازه می‌دهد قدرت انفجاری را بر اساس نیاز مأموریت تنظیم کند: یک ماژول برای اثر موج انفجاری و گیج کردن پیاده نظام دشمن ، دو ماژول برای گرفتن تلفات  در فضای بسته و سه ماژول برای تخریب سازه‌های سبک. برخلاف نارنجک‌های ترکش‌ شونده کلاسیک ، این نارنجک برا تکیه بر فشار موج انفجار عمل می کند  و تولید ترکش بسیار محدودی دارد که آن را برای استفاده در فضاهای بسته مانند سنگرها، ساختمان‌ها و خودروهای زرهی متاسب می سازد.  این نارنجک در ارتش آمریکا با نام مارک-21 مود-0 نامگذاری شده و از سال ۲۰۱۰ توسط فرماندهی عملیات ویژه (SOCOM) استفاده می‌شود. اولین مشاهده آن در اوکراین مربوط به ژوئیه ۲۰۲۴ است که یک کانال تلگرامی روسی ویدیویی از غنیمت‌های به‌دست‌آمده منتشر کرد و در می ۲۰۲۵ نیز دو نارنجک SOHG توسط نیروهای روسی به غنیمت گرفته شد که شماره دسته و NSN آنها نشان می‌دهد با مواد منفجره Composition B پر شده و احتمالاً از طریق فنلاند تأمین شده‌اند.   2-  استفاده از مطالب برگردان شده به پارسی درانجمن میلیتاری،براساس قاعده " رعایت اخلاق علمی" منوط به ذکر دقیق منبع است.امیدواریم مدعیان رعایت اخلاق ( بخصوص رسانه های مدعی ارزشمداری )  بدون احساس شرمندگی از رفرنس قرار گرفتن بزرگترین مرجع مباحث نظامی در ایران ، از مطالب استفاده نمایند         

بسم ا...     گل شمعدانی -5  تهدید بالقوه یا بالفعل ؟!!!!                 این شش نقشه در مجموع یک کارزار تبلیغاتی-تحلیلی هماهنگ از سوی منابع روسی را نشان می‌دهند که با استفاده از پهپاد «گران-۵» به‌عنوان یک ابزار مفهومی، دامنه تهدید روسیه را در چهار قاره جهان به نمایش می‌گذارد. نقشه اول ( از پائین )  مکزیک را قادر به تهدید زیرساخت‌های حیاتی آمریکا از جمله پایگاه فضایی وندنبرگ، مراکز داده گوگل و اپل و پالایشگاه‌های تگزاس تا برد ۱۰۰۰ کیلومتر معرفی می‌کند که یک پیام بازدارنده مستقیم به واشینگتن است. نقشه دوم، کره شمالی را به عنوان اپراتور «گل شمعدانی -۵» نشان می‌دهد که می‌تواند ژاپن و کره جنوبی را تا برد ۱۰۰۰ کیلومتر تهدید کند و عملاً مسکو را به‌عنوان تأمین‌کننده فناوری پهپادی پیونگ‌یانگ معرفی می‌نماید. نقشه سوم، چین را در سناریوی تایوان با «گل شمعدانی -۵» مسلح می‌کند و زیرساخت‌های حیاتی این جزیره از جمله کارخانه TSMC را در معرض تهدید قرار می‌دهد. نقشه چهارم، هند را به عنوان تهدیدکننده پاکستان با «گل شمعدانی -۵» ترسیم می‌کند و بندر گوادار را که بخشی از کریدور اقتصادی چین-پاکستان است، هدف قرار می‌دهد. نقشه پنجم، لهستان را به عنوان هدف «گران-۵» از سمت روسیه نشان می‌دهد و مسیر پرواز از کالینینگراد تا عمق ۱۰۰۰ کیلومتری را ترسیم می‌کند. نقشه ششم، الجزایر را به عنوان تهدیدکننده فرانسه با «گران-۵» معرفی می‌کند و زیرساخت‌های هسته‌ای و صنعتی این کشور را هدف قرار می‌دهد. در مجموع، این مجموعه نقشه‌ها یک روایت راهبردی واحد را تبلیغ می‌کنند: روسیه با صادرات یا انتقال فناوری پهپاد «گل شمعدانی -۵» به متحدان و شرکای خود، می‌تواند هزینه‌های سنگینی بر ناتو، آمریکا و متحدان آسیایی‌اش تحمیل کند و توازن قدرت جهانی را به چالش بکشد.   پی نوشت :  1- استفاده از مطالب برگردان شده به پارسی درانجمن میلیتاری،براساس قاعده " رعایت اخلاق علمی" منوط به ذکر دقیق منبع است.امیدواریم مدعیان رعایت اخلاق ( بخصوص رسانه های مدعی ارزشمداری )  بدون احساس شرمندگی از رفرنس قرار گرفتن بزرگترین مرجع مباحث نظامی در ایران ، از مطالب استفاده نمایند.            

بسم ا...       پیاده نظام در نقش دفاع هوایی ضدپهپاد با پوشش استتار کامل  اوکراین 2026       دیکوی هویتزر ام777  به غنمیت درآمده اوکراینی     

بسم ا..             در نمایشگاه  موسوم به  DVD -2026 شرکت موگ ،  ماژول تسلیحاتی RIwP (سکوی تسلیحات یکپارچه قابل پیکربندی مجدد) را بر روی خودروی زرهی چرخدار به نمایش گذاشت. این ماژول ترکیبی از یک توپ ۳۰ م.م XM914، تیربار ۷.۶۲ م.مام-240 ، چهار موشک ضد هوایی استینگر و شانزده راکت ۷۰ میلی‌متری هدایت‌شونده لیزری است که به همراه یک ایستگاه الکترواپتیکی ، یک لایه دفاع هوایی کوتاه‌برد انعطاف‌پذیر ایجاد می‌کند. ارتش بریتانیا  خودروهای Stormer HVM است که از دهه ۱۹۹۰ میلادی وظیفه پدافند هوایی کوتاه‌برد ارتش این کشور را بر عهده داشته‌اند را بازنشسته می کند  و قرار است تا پایان سال ۲۰۲۸ میلادی جایگزین شوند. از این رو ، ارتش بریتانیا برای جایگزینی این سامانه، برنامه MSHORAD (پدافند هوایی کوتاه‌برد نصب‌شده بر خودرو) را در دستور کار قرار داده است و یکی از الزامات کلیدی این برنامه، افزودن یک توپ ۳۰ م.م برای مقابله با پهپادهاست؛ زیرا هزینه هر شلیک توپ بسیار کمتر از موشک‌های پدافندی است. موگ قبلاً نسخه‌هایی از RIwP را برای نیاز C-UAS تخصصی ارتش بریتانیا و همچنین پیکربندی SHORAD روی خودروی فاکس هاوند ارائه کرده است که نشان‌دهنده تطبیق‌پذیری این سامانه با نیازهای مختلف است و شرکت متعهد شده در صورت انتخاب، RIwP را در بریتانیا و با زنجیره تأمین محلی تولید کند. در مجموع، RIwP روی باکسر یک راه‌حل آماده و اثبات‌شده برای پر کردن خلأ پدافند هوایی کوتاه‌برد بریتانیا پس از بازنشستگی Stormer ارائه می‌دهد، هرچند رقابت با سایر گزینه‌ها همچنان ادامه دارد.   پی نوشت :  استفاده از مطالب برگردان شده به پارسی درانجمن میلیتاری،براساس قاعده " رعایت اخلاق علمی" منوط به ذکر دقیق منبع است.امیدواریم مدعیان رعایت اخلاق ( بخصوص رسانه های مدعی ارزشمداری )  بدون احساس شرمندگی از رفرنس قرار گرفتن بزرگترین مرجع مباحث نظامی در ایران ، از مطالب استفاده نمایند.      

رزمایش پیروزی 2026 ارتش صربستان       رزمایش «پیروزی ۲۰۲۶» نیروهای مسلح صربستان از ۳ تا ۱۳ سپتامبر در میدان آموزشی پِشتِر برگزار شد که در این رزمایش بیش از ۲۰۰۰ نفر و ۵۰۰ قطعه تجهیزات از نیروی زمینی، هوایی، پدافند هوایی، نیروهای ویژه و تیپ ۶۳ هوابرد شرکت داشتند. دستاوردهای کلیدی شامل نخستین تهاجم پهپادی علیه یک شهرک، رونمایی از سگ‌های رباتیک جنگی «میلوش» و سامانه راکت‌انداز «ومپایر» است. همچنین سامانه پدافند هوایی کوتاه‌برد چینی HQ-17AE همراه با سامانه‌های «پاسارز-۱۶» در کنار جنگنده‌های میگ-۲۹ و بالگردهای میل -۳۵ در آن مشارکت داشتند. در مجموع، این رزمایش نمایشی از ادغام تجهیزات بومی و چینی و تاکتیک‌های نوین پهپادی و رباتیک در ساختار نظامی صربستان است.   پی نوشت :  استفاده از مطالب برگردان شده به پارسی درانجمن میلیتاری،براساس قاعده " رعایت اخلاق علمی" منوط به ذکر دقیق منبع است.امیدواریم مدعیان رعایت اخلاق ( بخصوص رسانه های مدعی ارزشمداری )  بدون احساس شرمندگی از رفرنس قرار گرفتن بزرگترین مرجع مباحث نظامی در ایران ، از مطالب استفاده نمایند.        

نیروهای انصارالله مسیر اصلی تعز–عدن را قطع کردند گزارش‌های اولیه حاکی از پیشروی نیروهای یمنی از حیفان در شرق تعز به سمت بخش مقاطره است؛با این اقدام آخرین مسیر تأمین اصلی نیروهای وفادار به عربستان سعودی بین عدن و تعز مسدود شد.   کشته شدن دهها نیروی مزدور عربستان در حملات موشکی یمن   طبق گزارش اسکای نیوز عربی در حملات موشکی/پهپادی انصار الله به اردوگاه نیروهای عربستان سعودی در تعز، صعده( اردوگاه طوال که یحیی سریع اعلام کرد در جیزان و چسبیده به صعده است) ۹۸ تن کشته شدند.   آسیب‌هایی به پناهگاه هواپیماها در پایگاه هوایی شاه فهد در طائف، عربستان سعودی وارد شده است   جنگنده‌های سعودی زیرساخت‌های آبرسانی شهری در تعز را منهدم کردند   جنگنده‌های متجاوز سعودی یک ایستگاه پمپاژ آب را در منطقه «الکمب» واقع در شهرستان «مقبنه» تعز به‌طور کامل تخریب کردند.   اختلال در کشتیرانی به مقصد عربستان؛ کشتی‌ها قادر به رسیدن به بندر جده نیستند   شرکت Future Entity که در حوزه داده‌ها و رصد وضعیت حمل‌ونقل و زنجیره تأمین فعالیت می‌کند، اعلام کرده است فعالیت پهلوگیری کشتی‌ها در بندر جده از ۲۰ ژوئیه گذشته کاهش یافته و محموله‌های عازم عربستان از مسیر شرق قادر به دسترسی مستقیم به این بندر نیستند.   بر اساس این گزارش، محموله‌های عربستانی ورودی از آسیا ناچارند از مسیر جایگزین و طولانی‌تر اطراف دماغه امید نیک عبور کنند که زمان تحویل را افزایش داده است و مدت تحویل محموله‌های عازم عربستان از این مسیر بین ۱۲ تا ۱۴ روز برآورد شده است.   فعالیت پدافند یونانی برای عربستان   رویترز: سیستم‌های دفاع هوایی یونان مستقر در عربستان سعودی، یک موشک بالستیک و یک پهپاد را رهگیری کردند.   اعزام نیروهای نظامی و پدافند فرانسوی به عربستان   با ادامه درگیری‌ها میان عربستان و یمن، رئیس‌جمهور فرانسه امانوئل ماکرون روز پنجشنبه اعلام کرد که این کشور قصد دارد نیروهای نظامی و سامانه‌های پدافندی خود را به عربستان سعودی اعزام کند.   این نیروها و تجهیزات قرار است در شهر بندری ینبع در دریای سرخ مستقر شوند، شهری که برای صادرات نفت عربستان اهمیت راهبردی دارد.   ماکرون در این باره گفت: «این توافقی است که با سعودی‌ها به آن رسیدیم. ما در آستانه اعزام منابع نظامی هستیم، سربازان، سامانه‌های راداری و سامانه‌های دفاعی، تا از این سایت حفاظت کنیم. نه برای اینکه وارد هیچ درگیری‌ای شویم.»  

بسم ا...   نارنجک دستی ضد تانک آر کا جی-3    برای بزرگنمایی روی تصویر کلیک کنید ..   https://aparat.com/v/hksu1qc   RKG-3 یک نارنجک ضدتانک دستی ساخت شوروی است که در سال ۱۹۵۰ به خدمت گرفته شد تا جانشین نارنجک‌های RPG-43 و RPG-6 گردد . این نارنجک به یک چتر تثبیت‌کننده کوچک مجهز بود که پس از پرتاب باز می‌شد تا نارنجک با زاویه ۹۰ درجه به هدف برخورد کند و اثر خرج‌گودی (HEAT) را به حداکثر برساند. مدل پایه RKG-3 توانایی نفوذ در ۱۲۵ م.م زره را داشت، اما مدل‌های بعدی مانند RKG-3M و RKG-3EM به ترتیب می توانستند به به ۱۶۵ و ۲۲۰ م.م زره نفوذ کنند.  وزن این نارنجک حدود ۱.۰۷ کیلوگرم و برد پرتاب مؤثر آن تنها ۱۵ تا ۲۰ متر بود که استفاده از آن را بسیار پرخطر می‌کرد. با وجود منسوخ شدن در ارتش شوروی در دهه ۱۹۷۰، این نارنجک در جنگ‌های بعدی مانند جنگ یوم کیپور و مقاومت عراق علیه ارتش ایالات متحده  آمریکایی مورد استفاده قرار گرفت . در جنگ اوکراین نیز  از این نارنجک قدیمی به شکلی نوآورانه و با یکسری اصلاحات ( نسخه‌ RKG-1600 ) با باله‌های چاپ سه‌بعدی از روی پهپادهای تجاری بر روی تانک‌های روسی رها می‌شدند.   پی نوشت :  1- این داده نما از روی پوستر آموزشی ارتش شوروی به فارسی برگردان شده است . 2-  استفاده از مطالب برگردان شده به پارسی درانجمن میلیتاری،براساس قاعده " رعایت اخلاق علمی" منوط به ذکر دقیق منبع است.امیدواریم مدعیان رعایت اخلاق ( بخصوص رسانه های مدعی ارزشمداری )  بدون احساس شرمندگی از رفرنس قرار گرفتن بزرگترین مرجع مباحث نظامی در ایران ، از مطالب استفاده نمایند   

تلفات سنگین مزدوران سعودی در عملیات بزرگ ارتش یمن در نوار ساحلی یک منبع نظامی به شبکه «المسیره» اعلام کرد تصاویر جدید منتشر شده، بخش‌هایی از عملیات آزادسازی و پاکسازی مناطق وسیعی از سواحل غربی یمن را به تصویر کشیده است.   تصاویر جدید عملیات پاکسازی مناطق الوازعیة، موزع، حیس، الخوخه و المخا تا منطقه ذوباب را نشان می‌دهد.   در جریان این عملیات بزرگ، بیش از ۶۰۰ نفر از عناصر و مزدوران وابسته به سعودی کشته و زخمی شده و صدها نفر دیگر به اسارت درآمدند.   نیروهای مسلح یمن مقادیر قابل توجهی غنائم جنگی شامل سلاح‌های سبک، نیمه‌سنگین و سنگین متعلق به دشمن را به غنیمت گرفتند.   شمار حملات تجاوزکارانه سعودی به یمن به ۹۳۶ مورد رسید   یحیی سریع، سخنگوی نیروهای مسلح یمن: جنگنده‌های F۱۵ و تایفون عربستان طی ۲۴ ساعت گذشته با برخاستن از پایگاه‌های «خمیس مشیط» و «طائف»، ۱۹ نوبت به استان‌های تعز، الجوف و مأرب حمله کردند.   در این حملات که مستقیماً مناطق غیرنظامی را هدف قرار داد، تعدادی از شهروندان یمنی از جمله زنان و کودکان به شهادت رسیده یا مجروح شدند.   با ثبت این حملات، مجموع تجاوزات هوایی و موشکی سعودی از آغاز دور جدید تنش‌ها به ۹۳۶ مورد رسیده است.   شکار پهپاد عربستانی بر فراز مخا ‌  نیروهای مسلح یمن اعلام کردند که به لطف خدا موفق شدند یک فروند پهپاد رزمی و شناسایی «وینگ لونگ ۲» (Wing Loong II) متعلق به دشمن سعودی را در حالی که در حال انجام مأموریت‌های خصمانه در آسمان المخا در استان تعز بود، سرنگون کنند.    تصاویر ماهواره‌ای از حملات اخیر نیروهای مسلح یمن به فرودگاه ملک خالد در ریاض   دستکم یک مخزن به طور کامل منهدم و هفت مخزن ذخیره سوخت در تأسیسات ذخیره‌سازی و توزیع نفت در فرودگاه ملک خالد آسیب دیده‌اند.   فعالیت دوباره خط لوله شرق به غرب عربستان؟   رویترز به نقل از منابع آگاه: «عربستان سعودی عملیات خط لوله شرق - غرب را از سر گرفته و می‌تواند اواخر سه‌شنبه صادرات از بندر ینبع در دریای سرخ را آغاز کند».   دو منبع به رویترز گفتند پمپاژ با سرعت کم انجام می‌شود.   حمله ی یمن به پایگاه دریایی عربستان   تصاویر ماهواره‌ از پایگاه دریایی ینبع عربستان سعودی در تاریخ ۲۰ سپتامبر، آثار احتمالی سوختگی را در این محل نشان می‌دهد. ‌

در رثای پایگاه های هوایی زیرزمینی            پس از عملیات مشترک تار عنکبوت  اوکراین و غرب علیه پایگاه هوایی ارتش روسیه ، نیروی هوایی این کشور دست به گسترش زیرساخت های حفاظت شده بیشتری رو-زمینی برای هواگردهای راهبردی و تاکتیکی خود زد ، اما این نیرو اکنون  با   چالش دوگانه پهپادهای جدید اوکراینی و موشک‌های کروز غربی روبه‌رو شده و به نظر می‌رسد آشیانه های رو-زمینی سخت سازی شده ، دیگر قادر به مقابله مؤثر با سر جنگی ۲۰۰ کیلوگرمی و پشت سرهم پهپادها و کروزهای مهاجم نیستند. از این رو آشیانه‌های زیرزمینی و کوهستانی به مسیر کلیدی برای حفظ دارایی‌های هوایی پرارزش تبدیل شده‌اند. در واقع امر ، نیروی هوایی ارتش روسیه با سرمایه گذاری روی ساخت چنین آشیانه هایی به منظور محافظت از دارایی های هوایی خود در برابر   مهمات پرسه زن با سرجنگی سبک  و حتی برخی مدل‌های پهپادهای انتحاری به شکل موقت تهدید را خنثی نموده ،  اما چنین سازه‌هایی نه تنها به دشمن امکان می‌دهد تا آماده‌سازی برای انجام پرواز رزمی را ردیابی کند بلکه این موقعیت ها به شکل خاص در برابر سامانه های جنگ افزاری نظیر  موشک های بالستیک اتامز  و کروز های اسکالپ /استورم شدو  و حتی تائوروس آلمانی ، نمونه های اختصاصی شده برضد اهداف زمینی  موشک کروز ضدکشتی نپتون و پهپادهای جت آسیب پذیر به نظر می رسند . بنابراین ، ساخت آشیانه های سخت سازی شده در عمق خاک روسیه شاید توجیه پذیر باشد ،اما در خط مقدم ( شبه جزیره کریمه ، کرسنودار ، روستوف ، کورسک و ورونژ )  استفاده از یان شیوه چندان منطقی به نظر نمی رسد. بعنوان مثال ، میل بلاگرهای غربی معتقدند که  تا ژوئیه 2025 ، پایگاه هوایی خالینو ( استان کورسک ) حدود 10 آشیانه سخت سازی شده با پوشش خاک ، 12 آشیانه بتونی ساده و تعداد نامشخصی نمونه های درحال ساخت شناسایی شده اند و فعالیت های مشابه ساخت‌وساز حداقل در ۱۴ فرودگاه به‌طور همزمان در حال انجام است. اما بلحاظ فنی ، سرجنگی پهپادهای اف پی-2 اوکراینی به وزن 200 کیلوگرم بدون نیاز به نفوذ به درون ساختار بتونی آشیانه ، می تواند باعث تخریب لایه های بتون شده و ترکش های ثانویه آن به هواگرد داخل آن آسیب برساند . از سویی دیگر ، موشک کروز اسکالپ/استورم شدو و تائوروس  بدلیل استفاده از سرجنگی دوتایی با سازوکار دومرحله ای ، این امکان را دارد که  درون ساختار بتونی منفذی بوجود آورده و سپس سرجنگی اصلی وارد آن شده و تخریب کامل هدف محقق شود . بر اساس داده‌های فنی، مهمات نفوذگر مدرن نه تنها می‌توانند ۲۰۰ م.م بتن مسلح را بشکافد ، بلکه امکان نفوذ به درون استحکامات بتونی تا عمق 60 متر را دارا هستند . این بدان معناست که حتی پناهگاه‌های نیمه‌مدفون در صورت ناکافی بودن ضخامت لایه پوششی، همچنان ممکن است آسیب پذیر باشند. بنابراین ، ارتش روسیه در  میان یک دوراهی قرار گرفته ،  جابه جایی هواگردهای رزمی از برد پهپادها ، کاهش کارایی حملات و فرسایش شدید رزمی  و تحمل ضربات سنگین تر قرار گرفته است .          با این وصف ،  تعدادی از کشورها ، مدت‌هاست که استفاده از سازه‌های حفاظتی زیرزمینی در زیر توپوگرافی  کوهستانی را در دستور کار خود قرار داده اند. درواقع ، این  آشیانه‌های کوهستانی ، بر پایه توده‌های گرانیتی ساخته می‌شوند و معمولاً در عمق چند ده متری زیر سطح زمین قرار دارند و سطح کوهستان با پوشش گیاهی پوشیده شده و شناسایی آن توسط ماهواره‌های جاسوسی دشوار است. گرانیت ضخیم می‌تواند در برابر اکثر بمب‌های متعارف و حتی انفجار هسته‌ای با توان مشخص مقاومت کند و یک مجموعه کامل آشیانه زیرزمینی نه‌تنها فضای پارک هواپیما، بلکه می‌تواند ذخیره‌سازی سوخت، ذخیره‌سازی سلاح، کارگاه تعمیرات، مرکز ارتباطات، اتاق توجیه، آشپزخانه، غذاخوری، محل اقامت و تأسیسات برق‌رسانی را نیز در خود جای دهد. بعنوان مثال ، نروژ از دهه ۱۹۵۰ آشیانه‌های زیرزمینی پایگاه بودو را به کار می‌گیرد و در سال ۲۰۲۴ آشیانه‌های کوهستانی پایگاه باردوفوس را بازفعال‌سازی کرد تا جنگنده‌های اف-35  را در آن مستقر کند که این اقدام بخشی از طرح استقرار رزمی انعطاف‌پذیر ناتو است . سوئیس نیز در پایگاه‌های آلپناخ، بوکس، مایرینگن، سنت اشتفان و زانن، ۶ پایگاه هوایی زیرزمینی  ساخته است که هر یک می‌تواند بیش از ۳۰ فروند هواپیما را در خود جای دهد ( آشیانه پایگاه مایرینگن برای F/A-18 Hornet گسترش یافته است)  نیروی هوایی ایران نیز از  سال 2013 در این زمینه شروع به کار نمود و درسال 2023  از پایگاه زیرزمینی عقاب-۴۴ رونمایی کرد که در حدود ۱۶۰ کیلومتری شمال تنگه هرمز در استان هرمزگان قرار داردو  جنگنده‌های اف-4  و پهپادها را در خود جای داده است . نیروی هوایی  چین نیز حدود ۴۰ پایگاه هوایی زیرزمینی با ظرفیت نگهداری  ۱۵۰۰ فروند هواپیما  و کره شمالی حداقل ۲۰ فرودگاه نظامی با آشیانه‌های زیرزمینی نظیر پایگاه‌های اونچون، کانگ داری و سونچون را در اختیار دارد .  تایوان نیز آشیانه‌های زیرزمینی پایگاه چیاشان در هوآلیان با ظرفیت ۲۰۰ فروند هواپیما و پایگاه چی‌هان در تایدونگ با ظرفیت ۸۰ فروند را داراست و نیروی هوایی هند از آشیانه‌های زیرزمینی در پایگاه تریشول در بارایلی برای جت های سوخو-30  و پایگاه آدامپور در پنجاب برای جنگنده های میگ-29 و میگ-21 را  استفاده می‌کند و متقابلاً  پاکستان نیز در پایگاه مشاف در سارگودها از آشیانه‌های زیرزمینی بهره می‌برد. با این حال، آشیانه‌های کوهستانی نیز آسیب‌ناپذیر نیستند، چرا که  تهدید مهمات نفوذگر باعث شده که آشیانه‌های کوهستانی با لایه پوششی کم‌عمق در برابر مهمات نفوذگر مدرن دیگر امن نباشند و تنها انبارهای راهبردی عمیقاً مدفون در داخل توده کوهستانی ممکن است جان سالم به در ببرند. تصاویر ماهواره‌ای از اصابت به پایگاه عقاب-۴۴ نشان می‌دهد که دهانه تونل‌ها با گودال و میدان ترکش مسدود شده و در عمل هواپیماها را در داخل به دام انداخته است ، بنابراین ، تمرکز حمله نه بر نفوذ به توده کوهستانی، بلکه بر فلج کردن ورودی‌ها و خروجی‌هاست.           بنابراین ، در آینده، تهدیدات علیه فرودگاه‌های نظامی در نتیجه حملات گسترده پهپادهای جت و تسلیحات موشکی افزایش خواهد یافت و در نتیجه اثربخشی پناهگاه‌های رو- زمینی به‌طور قابل‌توجهی کاهش یافته یا به صفر می‌رسد. این امر مستلزم بررسی فوری مسئله ایجاد آشیانه‌های زیرزمینی و کوهستانی است که حفاظت بیشتری را برای هواپیماها و پهپادهای گران‌قیمت در بلندمدت فراهم کند. پناهگاه‌های بتونی رو-زمینی که ارتش روسیه در حال ساخت آنهاست، در اصل برای مقابله با تهدید مهمات خوشه‌ای اتامز و پهپادهای اولیه طراحی شده‌اند، اما با افزایش وزن سر جنگی پهپادهای اوکراینی به محدوده ۲۰۰ کیلوگرم و گسترش فناوری سر جنگی دوتایی در موشک‌های کروز غربی، اثربخشی واقعی این پناهگاه‌ها به‌سرعت  کاهش خواهد یافت.  در نتیجه راه‌حل واقعاً مؤثر ،  حرکت به سمت زیرزمینی‌سازی عمیق است، با این حال نمونه پایگاه عقاب-۴۴ نشان می‌دهد که حتی پایگاه‌های زیرزمینی نیز مطلقاً امن نیستند و کانال‌های ورودی و خروجی، شکننده‌ترین حلقه در کل سیستم بشمار می آیند . بنابراین، طراحی حفاظت از فرودگاه‌ها در آینده باید همزمان چند عامل را در نظر بگیرد: ضخامت پوشش کوهستانی، افزونگی چندلایه و قابلیت ترمیم سریع ورودی‌ها و خروجی‌ها، و راهبرد استقرار غیرمتمرکز.   پی نوشت :  استفاده از مطالب برگردان شده به پارسی درانجمن میلیتاری،براساس قاعده " رعایت اخلاق علمی" منوط به ذکر دقیق منبع است.امیدواریم مدعیان رعایت اخلاق ( بخصوص رسانه های مدعی ارزشمداری )  بدون احساس شرمندگی از رفرنس قرار گرفتن بزرگترین مرجع مباحث نظامی در ایران ، از مطالب استفاده نمایند.