جستجو در انجمن
مشاهده نتایج برای برچسب های 'هاوک'.
پیدا کردن 2 results
-
بسم الله الرحمن الرحیم پوشش پدافند هوایی ایران سایتهای پدافندی فعال در سرتاسر ایران ایران در طی سالهای اخیر، با استفاده از سامانه های موشکی مدرن، به گونه ای قابل توجه پدافند هوایی خود را بهبود داده است. سامانه های موشکی ایران غالبا در مناطق هستهای و پایگاههای موشکهای قارهپیمای ایران استقرار یافته است و محافظت از مراکز پرجمعیت در اولویت دوم قرار دارد. با توجه به تنشهای شدید با اسرائیل، ایالات متحده و کشورهای حوزه خلیج فارس، به احتمال زیاد ایران آمادگی خود را افزایش خواهد داد. دکترین عملیاتی مسئولیت پدافند هوایی بر عهده قرارگاه خاتم الانبیاء ارتش و نیروی هوافضای سپاه پاسداران می باشد. رقابت بین ارتش و سپاه پاسداران همراه با کمبود زیرساخت های C4 ، مانع از توسعه یک سیستم پدافند هوایی یکپارچه شده است. (پدافند هوایی ایران چندین سال است که به صورت یکپارچه درآمده و مغز آن سامانه پیامبر اعظم (ص) ). در میان مدت و بلند مدت، معرفی سامانههای موشکی و راداری جدید، دکترین ایران را نسبت به سامانه های قدیمی تغییر خواهد داد. سامانه های بومی دارای دو شاخصه هستند 1- ویژگی های اصلی 2- نشانه هایی از مهندسی معکوس سامانه های آمریکایی، چینی و روسی. البته اثربخشی آنها به دلیل امنیت عملیات و عدم حضور در درگیریها قابل بررسی نیست. قابلیتها و کاربردها به دلیل تعداد سامانههای محدود ایران و همچنین گستردگی پهناور بودن این کشور ، تنها تهران و مناطق مرکزی ایران به دلیل وجود سایتهای هستهای/موشکیهای قارهپیما و نهادهای دولتی ایران به طور کامل پوشش داده شدهاند. بخشی از مناطق جنوب، غرب و شمال ایران نیز تحت پوشش پدافند است اما مناطق شرق ایران تقریبا توسط هیچ سامانهای پوشش داده نشده و فاقد حمایت است. به صورت قابل ملاحظهای رادارها کشور ایران را پوشش دادهاند. 60 درصد جغرافیای ایران بیش از 1800 متر ارتفاع دارد و این باعث میشود رادارهایی که در ارتفاع پایین نصب شده اند در بخش بزرگی از این کشور مسدود شوند. حلقه رشته کوههای زاگرس و البرز (با ارتفاع 2000-5000 متر) مانع دید رادارهایی که در فلات مرکزی ایران قرار دارند میشود. علیرغم چالشهای جغرافیایی، ایران پیشرفت اندکی در تهیه یا مدرنسازی هواپیماهایی (آواکس) کرده است که توانایی کاهش نقاط کور را دارند. تخمین میزنیم که یافتههای ما که از منابع قابل دسترس میباشد تقریبا شامل 40-50 درصد از سامانههای موشکی عملیاتی است. سامانههای پدافندی تهران تهران تهران به عنوان پایتخت ایران دارای بهترین پوشش سامانههای موشکی است. شبکه پدافندی تهران از سایتهای مختلف هستهای و موشکی محافظت میکند. این سایت ها شامل تاسیسات تحقیق و توسعه، مکانهای ذخیرهسازی و سیلوهای پرتاب میشود. مراکز فرماندهی نظامی و پایگاههای اصلی نیز در پایتخت قرار دارند. دفاع هوایی منطقهای تهران از سه لایه سامانهی موشکی دوربرد تشکیل شده است که شامل دو سامانهی S-300 PMU2 و یک سامانه S-200 VEGA است. S-300 PMU2 متخصص رهیگری اهداف با سطح مقطع راداری کم است مانند: موشکهای کروز، جنگندهها و موشکهای بالستیک کوتاهبرد (البته S-300 PMU2 توانایی رهگیری بعضی موشکهای میانبرد را نیز دارد.) S-200 VEGA ارتفاع عملکرد و برد بیشتری نسبت به S-300 PMU2 دارد اما تنها در برابر هواگردهایی که سطح مقطعی راداری زیادی دارند کاربرد دارد. مانند: آواکسها، هواگردهای شنود الکترونیک (ELINT)، پرندههای نظارت و شناسایی (ISR) و تانکرهای سوخت رسان. تعداد زیاد سامانههای قدیمی و جدید ساخته شده کوتاهبرد/میانبرد، انبوهی از دفاع نقطهای را به وجود آورده است. چهار سامانهی قدیمی MIM-23 HAWK و یک سامانه HQ-2 (نسخه چینی S-75) با حداقل ارتقاء، جزو پیوندهای ضعیف در زنجیره دفاع نقطهای تهران میباشند. دو سامانهی بومی تلاش که از موشکهای صیاد 2 استفاده میکنند و یک سامانهی رعد (تقلیدی از سامانهی بوک) تواناییهای دفاع نقطهای تهران را تقویت میکنند. سامانهی تلاش (صیاد2) درتهران ایران سرمایهگذاری گستردهای برای بکارگیری موشک صیاد در سامانههای بومی خود کرده است. موشکهای میانبرد صیاد2 همهکاره، سازگار با پلتفرمهای مختلف و تولید داخل هستند. این موشک براساس موشک های RIM-66 نیروی دریایی آمریکا ساخته شدهاست و می توان آن را از S-200 VEGA، تلاش و سایر لانچرها پرتاب کرد. صیاد3 و موشک صیاد4 که براساس موشک 48N6E2 ساخته شده است در باور373 به کار خواهند رفت. هارتلند پوشش سامانههای موشکی در هارتلند ایران (اصفهان) به صورت چندلایه و پرتعداد است. رینگهای پدافندی از بعضی مراکز مهم جمعیتی ایران مانند قم، اصفهان و نطنز محافظت میکنند. این منطقه همچنین میزبان سایتهای کلیدی هستهای/پرتاب موشکهای قارهپیما است که شامل تاسیسات تولید اورانیوم در نزدیکی نطنز و مرکز غنیسازی اورانیوم و سیلوهای پرتاب موشکهای قارهپیما در نزدیکی اصفهان است. سامانههای پدافندی هارتلند ایران سیستم دفاع منطقهای اصفهان دارای دو لایه است. یک سامانهS-300 PMU2 و یک S-200 VEGA در نزدیکی فرودگاه بین المللی اصفهان قرار دارند. سه MIM-23 HAWK و یک سامانه تلاش2 برای پوشش این سامانهها به کارگرفته شده است. سمانه های دفاع نقطهای برای همپوشانی سامانههای دوربرد و سایتهای هستهای/موشکهای قارهپیما استفاده میشوند. سامانه S-200 VEGA در اصفهان منطقه نطنز توسط سامانههای دوربرد واقع در اصفهان و تهران تحت پوشش قرار دارد. سامانههای موجود در نطنز تنها شامل سامانههای میانبرد، کوتاهبرد و تعداد بسیار زیادی سامانههای با برد بسیار کوتاه با قابلیت تعامل محدود را میشود که نشاندهنده تمرکز آن برای مقابله با حملات موشکی پرتعداد است. دو سامانهی HQ-2، دو سامانه SAM-6 و 3 سامانهی TOR-M1E حلقههای محلی را تشکیل میدهند. سامانههای باتحرک بالای SAM-6 و TOR-M1E میتوانند در هر منطقهای مستقر شوند و تاکتیک شلیک کن-فرارکن را اجرا کنند. ما حداقل 12 سایت خالی پدافندی را در این منطقه شناسایی کردهایم که می تواند جایگاه سامانههای بومی باشد. ساحل جنوبی سواحل جنوبی ایران دارای پوشش نامناسب پدافندی است که در حال انتقال به سامانههای جدیدتر میباشد. سامانههای منحصر شده در پدافند نقطهای و شکاف بین سامانههای بوشهر و بندرعباس یکی از آسیبپذیرترین قسمتهای فضای هوایی ایران است. سواحلی جنوبی ایران به دلیل نزدیکی به مناطق دفاعی و مسیرهای تجارت بینالمللی، منطقهای استراتژیک حیاتی است. سامانههای ایران برای تامین امنیت فضای هوایی جنوب و نظارت بر خلیج فارس و تنگه هرمز مستقر شدهاند. نیروی دریایی سپاه پاسداران مسئول حفاظت از خلیج فارس و ارتش ایران مسئول حفاظت از دریای عمان و اقیانوس هند است. ستادهای عملیاتی و 90 درصد از پایگاههای نیروی دریایی سپاه پاسداران و ارتش در سواحل جنوبی (خوزستان، بوشهر، هرمزگان و بلوچستان) واقع شدهاند. پایگاههای هوایی تاکتیکی (TAB) میدانهای نفتی حیاتی و نیروگاه هستهای در نزدیک ساحل قرار دارند. سامانههای پدافندی بوشهر خلیج فارس تنها منطقه از سواحل جنوبی است که بهصورت کامل تحت پوشش است (احتمالا منظور نسبت به سواحل دریای عمان و ورودی اقیانوس هند) .یک S-200 VEGA ریلسوار و یک S-300 PMU2 (در سال 2017 جایگزین MIM-23 HAWK شده است.) در تب6 (فرودگاه بین المللی بوشهر) قرار دارند. سامانهی S-300 PMU2 در بوشهر یک سامانهی MIM-23 HAWK قدیمی و یک سامانهی تلاش که از موشک صیاد2 بهره میبرد حفاظت هوایی را برای این منطقه فراهم میکنند. درکنار پایگاههای نیروی دریایی، سامانههای پدافندی پرتعداد وظیفهی حفاظت از نیروگاه هستهای بوشهر را بر عهده دارند که احتمالا این نیروگاه در لیست هدفهای دشمن قرار دارد. S-200 VEGA واقع در بوشهر یک پوشش نسبی اما غیرقابل اطمینان (به دلیل محدودیت دامنه) را برای بندر ماهشهر فراهم میکند. این باعث میشود که بندر ماهشهر به یک فضای باز برای حملات هوایی تبدیل شود زیرا تنها یک سایت MIM-23 HAWK از آن حفاظت میکند. با این حال حداقل 3 سایت خالی پدافندی آماده میزبانی برای سامانههای موشکی در آینده است. سامانههای پدافندی سواحل جنوبی ایران تنگه هرمز دارای پوشش نصفه و نیمه است. S-200 VEGA مستقر در بندرعباس منطقه را در برابر جنگندههای پیشرفته، موشکهای کروز با سطح مقطع راداری کم و پهپادها آسیبپذیر میکند. پوشش دفاع هوایی این منطقه به عهدهی یک MIM-23 HAWK و یک HQ-2 چینی است. در حالیکه این سامانهها بر روی نقاط کم ارتفاعی که سامانهی S-200 VEGA قادر به پوشش آن نیست تمرکز کردهاند اما در برابر اهداف با قابلیت مانور بالا و جمینگ شدید، ناتوان هستند. جزیره ابوموسی به عنوان یک سایت پیشاهنگ هشدار اولیه و نقطه شروع عملیات برای نیروهای عملیات ویژه است. باتوجه به موقعیت استراتژیک این جزیره در نزدیکی خطوط کشتیرانی بینالمللی اما ابوموسی از تجهیزات نظامی عمده بهرهمند نمیباشد. سایت MIM-23 HAWK با هدف افزایش قابلیت بقای داراییهای مهمتر مانند رادار و پرتابگرهای موشکی در جزیره مستقر شده است. در کنار آن تعداد نامعلومی از سامانههای پدافندی که توسط قایقهای سپاه حمل میشوند پدافند بیشتری را در تنگهی هرمز ارائه میهند. نیروی دریایی سپاه پاسداران درنظر دارد در آیندهی نزدیک آخرین نسخه دریایی صیاد را دریافت کند. اخیرا یک MIM-23 HAWK در چابهار مستقره شده است که تنها سامانه پدافندی مستقر در ساحل خلیج عمان است. باتوجه به اینکه سرمایگذاری چند میلیارد دلاری در چابهار در حال انجام است و این شهر در حال تبدیل به بندر کلیدی آبهای عمیق ایران میباشد، احتمالا این منطقه یکی از اولین دریافتکنندگان سامانههای صیاد 3 یا صیاد 4 باشد. این منطقه میزبان دو پایگاه بزرگ نیروی دریایی سپاه پاسداران و نیروی دریایی ارتش است و به عنوان درورازهی تنگهی هرمز و فضای هوایی شرق ایران میباشد. غرب غرب ایران در حالیکه میزبان چندین پایگاه هوایی و سایتهای هستهای/موشکهای قارهپیما در نزدیکی پایگاههای نظامی آمریکا در عراق و کویت است اما پدافند ضعیفی دارد. S-200 VEGA در تب 3 (فرودگاه همدان) واقع شده است پدافند هوایی استانهای همدان، کرمانشاه و کردستان را به عهده دارد. رادار بردبلند فتح 14 در نزدیکی تب 3 تحت پوشش قرار دارد اما فاقد یک لایه پدافند هوایی نقطهای است. رآکتور IR-40 و تاسیسات غنیسازی اورانیوم در نزدیکی اراک توسط دفاع هوایی منطقهای S-200 VEGA همدان و S-200 VEGA تهران تحت پوشش هستند. دو MIM-23 HAWK در مجاورت سایتهای هستهای یک لایهی اضافی برای دفاع نقطهای ارائه میدهند. سامانههای پدافندی شمال غرب ایران- تبریز منطقهی تبریز در شمالغربی ایران درای هیچ پوشش سامانهی بردبلندی نیست. سایتهای نظامی این منطقه تنها تحت حمایت یک MIM-23 HAWK و یک سام6 هستند. با توجه به موقعیت ژئواستراتژیک منحصربهفرد شمال غربی ایران، پوشش این منطقه به صورت یک پازل تکه تکه است. سازههای پیچیدهی زیرزمینی پرتاب موشکهای قارهپیما نزدیک تبریز به طور بالقوه بخشی از اروپا را در محدوده مناسبی از برد موشکهای شهاب ایران قرار میدهد. سامانهی HQ-2/ تبریز فضای هوایی جنوب غربی حتی آسیبپذیری بیشتری دارد. تنها سامانهی موشکی در این منطقه یک MIM-23 HAWK است که در تب4 (فرودگاه دزفول) مستقر است. چندین سایت خالی سرتاسر این منطقه دیده میشود. پوشش سامانهی MIM-23 HAWK در مشهد شرق فضای هوایی شرق ایرن تقریبا بهطور کامل بدون هیچ حمایتی است. بیش از 760000 کیلومتر مربع (40 درصد از وسعت ایران) از جمله مشهد دومین پرجمعیت ایران به طور کامل فاقد هرگونه سامانهی موشکی است. فقط یک MIM-23 HAWK، پوششی ضعیف برای تب 14 (فرودگاه بین المللی مشهد) و یک تاسیات پرتاب موشکهای قارهپیما در نزدیک مشهد ایجاد کردهاست. استراتژی پدافندهوایی در شرق ایران متکی به تاکتیکهای جایگزین است. رادارهای هشدار زودهنگام و فرا افق (به عنوان مثال رادار نذیر با برد 800 کیلومتر) اهداف را کشف و شناسایی میکنند. رهیگری توسط هواگردهای بال ثابت خارج از ردهی مسلح به موشکهای هوا به هوا انجام میگیرد که دائما در آمادگی بالا هستند. همچنین استراتژی پدافندهوایی در شرق ایران شامل استفاده از تجیهزات جنگ الکترونیک است. جنگ الکترونیک ایران در گذشته نشان داده که در برابر پهپادهای ایالات متحده کارآمده بوده است. ما معتقدیم ایران در اولین فرصت یک یا دو سامانه پدافندی بردبلند را در شرق کشور مستقر خواهدکرد.پدافند هوایی مدرن برای حفاظت تهران و مناطق مرکزی ایران از حملات دورایستای ناشناس، ضروری است. استقرار اف 35های آمریکا در پایگاه هوایی قندهار افغانستان و یک ناوهواپیمابر در خلیج فارس، ایران را وادار به تسریع پیشرفتهای پدافندهوایی در شرق این کشور میکند. ترجمه توسط GHIAM برای انجمن میلیتاری منبع : https://t-intell.com/2018/12/05/the-ayatollahs-shield-sam-deployments-and-capabilities-of-the-iranian-air-defenses-imint/
- 40 پاسخ ها
-
- 34
-
-
-
سامانه دفاع هوایی میم-23 هاوک /مرصاد سامانه دفاع هوایی میم-23 هاوک /مرصاد (MIM-23 HAWK)
mohajem افزود یک موضوع در پدافند هوایی
نمایی کلی از موشک هاک : موشک سطح به هوای میانبرد هاک (MIM-23 HAWK) ساخت شرکت آمریکایی(Raytheon) هست و Hawk مخفف Homing All the Way Killer هستش . هدف ابتدایی از طراحی این موشک نابود کردن هواپیماهای دشمن بود که با توسعه این موشک از آن در نابود موشکهای دیگر هم استفاده میشد . این موشک در سال 1960 وارد خدمت شد و برنامه های مختلف و متنوع بهینه سازی و توسعه باعث شده این موشک تا زمان حاضر هم قادر خدمت باشه .توسعه و بهینه سازی های مختلف روی موشک هاک عاقبت به ساخت سیستم دفاع موشکی پاتریوت (MIM-104 Patriot ) منجر شد . از سال 1994 جایگزینی موشک هاک با نمونه های دیگر با توجه یگان عملیاتی و ماموریت های آن یگانها در ارتش آمریکا شروع شد و در سال 2002 موشک موفق هاک در سال 2002 رسما از خدمت در ارتش آمریکا بازنشسته شد . آخرین یگان استفاده کننده از موشک هاک یگان تفگداران دریایی آمریکا(US Marine Corps ) بودند که موشک دوش پرتاب FIM-92 Stinger رو جایگزین موشک هاک کردند و موشک هاک هیچگاه از سوی سازنده یعنی آمریکا مورد استفاده قرار نگرفت ! این موشک همچنان در خارج از آمریکا و در کشورهای اروپای غربی و ژاپن تولید میشه . موشک هاک در جنگهای مختلفی شرکت کرده و بنا بر امار اعلام شده تا حال حاضر 40000 هزار از این موشک ساخته شده که درصد اطمینان از کارایی این موشک در نمونه های ابتدایی 56% و در آخرین نمونه ها 85% هستش . تاریخچه طراحی و ساخت موشک هاک : کار طراحی و ساخت سیستم موشکی هاک از سال1952 شروع شد و جزیی از طرح ارتش آمریکا برای ساخت یک موشک میانبرد سطح به هوا با سیستم هدایت نیمه فعال راداری بود. در سال1954 قرارداد ساخت لانچر این موشک با شرکت نورثروپ (Northrop) و قرارداد ساخت رادار و سیستم کنترل آتش و موشک با شرکت (Raytheon) پیمانکار اصلی پروژه بسته شد . اولین نمونه موشک ساخته شده این طرح به اسم (XSAM-A-18 ) با موتور((XM3 در ژوئن 1956 ساخته شد . جولای1957 این طرح کامل شد و در نمونه کامل شده از موتور (XM3E1) در موشک این سیستم استفاده شد اما فقط برای مدت کمی با روشن شدن معایب این مدل ازموتورها از موتورهای آیروجت (Aerojet M22E7) بجای مدل قبلی استفاده شد که این مدل هم نا مطمئن نشان داد و با موتورهای اصلاح شده آیروجت (M22E8 ) عوض شد . نمونه ابتدایی موشک هاک در سال1959 در اختیار ارتش آمریکا قرار گرفت و از سال1960 به طور رسمی در اختیار تفنگداران نیروی دریایی آمریکا(US Marine Corps) قرار گرفت و وارد خدمت شد . پیچیدگی زیاد سیستم پدافند موشکی هاک و استفاده از سامانه های الکتریکی در این سیستم باعث شد این سیستم پدافندی قادر به فعالیت مستمر بیش از 43 ساعت نباشه اما این مدت در نمونه های بهینه سازی شده موشک هاک به 130الی170 ساعت و در آخرین نمونه ها به 300 الی400 ساعت افزایش داده شده . اجزای تشکیل دهنده سیستم پدافندموشکی هاک : • PAR: مخفف Pulse Acquisition Radar به معنای رادار هدفیاب پالسی (ضربانی و چرخشی) هستش که آنتن گیرنده این رادار با سیکل 20 دور در دقیقه میچرخه و برای شناسایی اهداف در ارتفاع زیاد و متوسط استفاده میشه. • CWAR: مخفف Continuous Wave Acquisition Radar به معنای رادار هدفیابی با امواج پیوسته و از نوع رادارهای جستجو گر داپلر Doppler)) هست و از سیستم پالسی استفاده میکنه که آنتن گیرنده اون رادار سیکل چرخش 20 دور در دقیقه داره و برای شناسایی اهداف در ارتفاع کم استفاده میشه. • HPI : مخفف High Power Illuminator doppler Radar رادار قدرتمند ایلومینیشن داپلر هستش و برای ردگیری اهداف و موشکهای هدایت شونده مورد استفاده میشه ( این رادار پالسی یا همان چرخشی نیستش ) • ROR: مخفف Range Only Radar است و این سیستم از رادار پالس داپلر با استفاده از طول موج کی (K-band) برای تعیین برد و مسافت و ارتفاع استفاده میکنه و وقتی که دیگر سیستمها به دلیل جنگ الکترونیک و یا انجام وظایف دیگه قابل استفاده نیستند مورد استفاده قرار میگیره. • ICC : مخفف Information Coordination Central به معنای مرکز هماهنگی اطلاعات هستش که وظیفه جمع آوری اطلاعات قسمتهای مختلف سیستم رو بر عهده داره و این اطلاعات رو در اختیار مرکز کنترل خودکار(BCC) قرار میده* . • BCC : مخفف Battery Control Central به معنای مرکز کنترل خودکار است . وظیفه پردازش اطلاعات ارسالی قسمتهای مختلف سیستم رو بر عهده داره . • AFCC : مخفف Assault Fire Command Console به معنای یگان فرماندهی آتش است و برای هدایت مرکز BCC از راه دور مورد استفاده قرار میگیره و به وسیله آن میتوان با یک سیستم CWAR ویک سیستم HPI و سه لانچر پرتاب کننده موشک( 9 موشک در مجموع) رو کنترل و هدایت کرد . • PCP : مخفف Platoon Command Post است . • LCS : مخفف Launcher Section Controls به معنای بخش کنترل کننده پرتاب کننده موشک هست . • SEA : جنراتور 56 کیلووات که معمولا از 6 عدد از آن در یک سیستم برای تولید انرژی استفاده میشه . • موشک هاک : مدلهای مختلف موشک هاک در ادامه خدمتتون معرفی میشه . توضیح ضروری: • کلمه پالس (Pulse) به معنای چرخش و ضربان هست و کلمه داپلر (doppler) هم به معنای تعیین کننده ثابت و متحرک بودن اشیا هستش و شما هر جا کلمه رادار پالس داپلر که نمونه سیستم کلی تقریبا اکثر رادارها هستش رو شنیدین بدونین اون راداره رادار شناسایی اهداف هستش که گیرنده اون مثله اکثر گیرنده رادارها میچرخه . مراحل مختلف گسترش و بهینه سازی موشک هاک : اولین طرح بهینه سازی موشک هاک ( HAWK/HIP) و ساخت نمونه(I-Hawk) : موشک هاک مدل I-Hawk که مخفف (Improved Hawk) هست به معنای موشک هاک بهینه سازی و اصلاح شده هستش و به دلیل مشکلات سیستم هاک در شناسایی اهداف در هنگام وجود اهداف زیاد و شناسایی اهداف در ارتفاع کم در کنار مشکلات موشک هاک در نبود کردن اهدافی که در نزدیکی زمین و ارتفاع خیلی پایین حرکت میکنند طرح بهینه سازی موشک هاک یا همان (I-Hawk ) رو شروع کردن.این طرح بخشی از برنامه های بهینه سازی موشک هاک به اسم طرح ( HAWK/HIP) بود که همه ی موشکهای هاک تولید شده باید با این برنامه بهینه سازی میشدند تا معایب قبلی آنان برطرف بشه . HIP در ( HAWK/HIP) مخفف Hawk Improvement Program هستش . تغییرات اعمال شده در این طرح به روی موشک هاک شامل این موارد بود : *افزودن یک مرکز پردازشگر دیجیتال برای پردازش اطلاعات دریافت شده از اهداف و رهگیری بهتر اهداف که با آن ناکارامدی و اشتباه سیستم هاک در برابر وجود اهداف زیاد برطرف شد این پردازشگر امکان تحلیل و ارزیابی میزان خطر هر هدف رو به سیستم هاک میداد . * موشک بهینه سازی شده جدید که با کد (MIM-23B) و سر جنگی بزرگتر و موتورهای کوچکتر و قدرتمند تر به همراه سیستم هدایتی پیشرفته بودش. *سیستمهای PAR/CWAR/HPI/ROR هم با نمونه های بهینه سازی شده و پیشرفته تر جایگزین شدند . اولین نمونه بهینه سازی شده از موشک هاک (I-Hawk) در اکتبر سال 1972 وارد خدمت شد و تمامی سیستمهای هاک موجود در ارتش آمریکا تا سال 1978 با این طرح بهینه سازی شدند . دومین طرح بهینه سازی موشک هاک( HAWK/PIP) وساخت نمونه های مختلف از موشک هاک : درسال1973 آمریکا طرح گسترده ( HAWK/PIP) رو برای ساخت نمونه های جدیدتر و پیشرفته تر موشک هاک که دارای قابلیتهای بیشتری باشه رو در چندین فاز و مرحله شروع کرد . عبارت (PIP) مخفف Product Improvement Plan هست . اصولا این طرح برای گسترش قابلیتهای موشک هاک با تاکید به روی تجهیزات زمینی این سیستم بود . *فاز اول طرح ( HAWK/PIP) :این مرحله در سال 1973 شروع شد و شامل استفاده از رادار پالس داپلرAN/MPQ-55 در سیستم CWAR بود و سیستم CWAR به ICWAR تغییر نام داده شد و عبارت I اضافه شده به CWAR به معنای Improved (بهینه و اصلاح شده) هستش . همچنین رادار AN/MPQ-50 در سیستم PAR هم بهینه سازی شد که شامل افزودن (MTI) که یک صفحه نمایشگر دیجیتال برای نشان دادن و ثبت کردن حرکت اهداف هستش و این سیستم هم به IPAR تغییر نام داد عبارت(MTI) مخففMoving Target Indicator هست و سیستمهای هاک بهینه سازی شده فاز اول مابین سالهای 1979 تا 1981 وارد خدمت شدند . *فاز دوم طرح ( HAWK/PIP) : این مرحله از سال 1978 شروع ش و شامل جایگزینی رادار AN/MPQ-57 در سیستم HPI به جای رادار قدیمی AN/MPQ-46 بود اما مهمترین تغییر صورت گرفته در این فاز حذف لامپهای خلا در سیستمهای الکترونیکی و جایگزینی مدارات جامد مدرن به جای آن بود . از دیگر تغییرات اضافه کردن یک سیستم چشمی(اپتیکی) ردگیری هدف به سیستم پدافنی موشکی هاک بودش سیستم جدید ردگیری هدف با چشم یا optical TAS از یک سیستم الکترو-اپتیکی (تلویزیونی) مدل OD-179/TVY برای قرار دادن یک سیستم شناسایی و ردگیری جدید هدف برای اپراتور سیستم پدافندی هاک بود در موقعی که سیستمهای دیگر به علت جنگ الکترونیک قابل استفاده نیستند . موشکهای هاک این نمونه مابین سالهای 1983 تا 1986 وارد خدمت شدند . * فاز سوم طرح ( HAWK/PIP) : این از مرحله از سال1983 شروع شد و تاکید بیشتر اون به روی بهینه سازی سیستم های موجود با استفاده از سیستمهای سخت افزاری و نرم افزاری کامپیوتری بود . رادار سیستم CWAR با نمونه قدرتمند AN/MPQ-62 با توانایی جستجوی تک سیگنال اهداف عوض شد از دیگر تغییرات بهینه سازی رادار AN/MPQ-61 سیستم HPI برای افزایش قدرت درگیری همزمان سیستم پدافند موشکی با اهداف در ارتفاع پایین بودش و امکان فعالیت مطمئن سیستم هاک رو وقتی که هدفهای زیادی در ارتفاع کم وجود دارد رو فراهم کرد . سیستم ROR در این مرحله از بهینه سازی به علت عدم نیاز حذف شد . موشکهای هاک این نمونه از سال 1989 وارد خدمت شدند . طرحهای موازی 3 فاز اولیه طرح ( HAWK/PIP) برای توسعه و بهینه سازی موشک هاک : طرحهایی دیگر هم موازی این 3 مرحله برای بهینه سازی و گسترش موشک هاک وجود داشتندکه به علت اینکه بیشتر جنبه تحقیقاتی داشتن و زمان بر هم بودن اصراری زیادی برای عملی شدن انان در کوتاه مدت در بین این 3 فاز نبود این طرحها شامل این موارد بودند : • طرح افزایش اطمینان از کارایی موشک هاک(MRR): این طرح در سالهای 1982 تا 1984 در دست تحقیق بود و با موفقیت تمام شد . عبارت(MRR) مخفف Missile Restore Reliability هستش . • طرح مقاوم سازی موشک هاک در برابر جنگ الکترونیک( HAWK ECCM) : این طرح که جزیی از طرح افزایش اطمینان از کارایی موشک هاک (MRR) بود و امکاناتی رو برای مقابله با جنگ الکترونیک (ECM) به سیستم پدافندی هاک اضافه کرد دلیل اصلی این طرح ساخت سیستم جنگ الکترونیک (ECM) توسط شوروی در مدلهای مختلف و نصب بروی هواپیماهای این کشور و نصب مدل مدل SPS-141 بروی هواپیماهای سوخو22 عراق بودش که باعث انحراف و بی استفاده شدن سیستم های پدافندی هاک مدل بی(MIM-23 ایران شده بود.در موشکهای هاک مدل C و E این مشکل برطرف شد . فاز چهارم طرح ( HAWK/PIP) : این طرح در میانه های راه توسط ارتش آمریکا و تفگنداران نیروی دریایی آمریکا رها شد و هیچ وقت هم کامل نشد این فاز شامل این مراحل بودش : • ساخت رادار بسیار قدرتمند و دقیق برای سیستم CWAR برای شناسایی اهداف بسیار کوچک و هواپیماهای بدون سرنشین ( UAV) • سیستم ضد تششعات اتمی(Anti-radiation) • موتورهای پیشرفته تر برای موشک هاک • بهینه سازی سیستم ردگیری الکترواپتیکال (تلویزیونی) • بهینه سازی سیستم کنترل آتش و فرماندهی • بهینه سازی سیستم حمل و نقل موشک هاک فاز چهارم طرح با نام هاک21 (HAWK 21) : این مرحله از بهینه سازی موشک هاک بوسیله کشورهای هم پیمان آمریکا یا همان ناتو انجام گرفت . سیستم پدافندی فوق پیشرفته هاک21 یک سیستم مدرن و با کارایی خیلی بیشتر از موشکهای هاک ساخته شده درفاز سوم طرح بهینه سازی موشک هاک بودش که در سیستم هاک 21 سیستمهای راداری PAR و CWAR حذف و به جای اون از راداراهای مراقبت 3 بعدی MPQ-64 استفاده کردن این رادار فوق پیشرفته ساخت شرکت نروژی کانگزبرگ(Kongsberg ) برای سیستم کنترل آتش موشک هاک که با سفارش نروژ طراحی و ساخته شده بود . موشک هاک هم بهینه سازی شد و با کد (MIM-23K) شناخته میشه این مدل از موشک هاک یک سر جنگی چند تکه با قدرت انفجاری زیاد داره که میتونه با انفجار خود اهداف موجود در نزدیکی خودش رو نابود کنه این مدل موشک هاک امکان رهگیری و نابود کردن موشکهای بالستیک کوتاه برد رو هم داره . رادار MPQ-61 مورد استفاده در سیستم HIP این نمونه از موشک هاک امکان پوشش دادن مناطق راداری زیر منطقه دید رادار رو داره . مشخصات اجزای تشکیل سیستم پدافندی هاک : مشخصات عمومی موشک هاک(Hawk Missile) : موشک هاک به شکل استوانه باریک و کشیده با چهار بال دلتایی شکل هستش که از انتها تا میانه های موشک امتداد دارند . موشک هاک ای (MIM-23A) 5.08 متر طول و قطر 37 سانتی متر داره و طول بالها هم 1.21 متر و وزن نمونه ابتدایی موشک هاک 548 کیلوگرم شامل یک سر جنگی54 کیلوگرمی هست و حداقل برد آن 2 کیلومتر و حداکثر برد عملیاتی آن هم 25 کیلومتره که قابلیت نابود کردن اهدافی با ارتفاع 60 متر تا 11 کیلوکتر از سطح زمین رو داره . موشکهای هاک بی تا ام (MIM-23 B/C/D/E/F/G/H/J/K/L/M) طول5.03 متر و قطر 37 سانتی متر دارند و وزن ان هم 638 کیلوگرم شامل سر جنگی 75 کیلوگرمی هست و میتوانند اهدافی را در محدوده 1.5 تا 35 کیلومتری در ارتفاع60 متر تا 18 کیلومتر مورد حمله قرار دهند . موشکهای هاک مدل بی تا ام سرعتی در 500 متر در ثانیه دارند و قابلیت انفجار سر جنگی به وسیله هدایت رادیویی را دارند و مجهز به جستجو گر نیمه فعال هستند و تا 15 جی هم میتوانند فشار رو تحمل کنند . مشخصات موشک هاک ای(MIM-23A): این مدل نمونه اصلی موشک هاک هست با سر جنگی54 کیلوگرمی که به دلیل کارایی کم خیلی زود از خدمت خارج شد . مشخصات موشک هاک بی(MIM-23B): در این نمونه از سر جنگی74 کیلوگرمی و سیستمهای هدایتی کوچکتر و پیشرفته تر به همراه موتور جدید M112 استفاده شده و موتورهای M112 در زمان 5 ثانیه به حداکثر سرعت خود میرسیدند(500 متر بر ثانیه) و تا 21 ثانیه میتونن به این سرعت ادامه بدن وزن این موتور395 کیلوگرم بود که 295 کیوگرم آن مربوط به وزن سوخت هستش این موشک امکان حمله به اهدافی در محدوده1.5 تا 40 کیلومتر و در ارتفاع 60 متر تا 20 کیلومتر را دارد این نمونه از موشک هاک از سال1971 وارد خدمت شد و تا سال1978 تمامی نمونه های موشک هاک مورد استفاده در ارتش امریکا با این نمونه بهینه سازی شده بودند و تقریبا همه موشکهای هاک ایران از این نمونه (MIM-23B) هستند. مشخصات موشک هاک سی(MIM-23C): در سال 1982 معرفی شد و همان نمونه موشک هاک بی (MIM-23B)هست که به امکانات مقابله با جنگ االکترونیک (ECCM) مجهز شده بود . مشخصات موشک هاک دی(MIM-23D): این مدل همان موشک هاک سی (MIM-23C) هستش که تغییرات و بهینه سازی های اعلام نشده ای روی اون انجام دادن و نکته مبهم در مورد نمونه های C و D خدمت و خروج از خدمت همزمان هر دو نمونه با هم هست که اگر نمونه D پیشرفته تر بود یاید جایگزین نمونه C میشد ولی احتمالا موشک هاک نمونه دی(MIM-23C) به سیستمهای هدایتی دقیق تر با قابلیت مقابله بیشتر با جنگ الکترونیک و شگردهای جدید جنگ الکترونیک شوروی بود که توسط عراق در جنگ ایران مورد استقاده قرار گرفته بود . مشخصات موشک هاک یی/اف (MIM-23E/F): این نمونه از موشک هاک رونمونه تخصصی موشک هاک برای نابودی اهداف در ارتفاع کم میدانند که از بهینه سازی موشکهای هاک مدل C و D ساخته شده و از سیستمهای جدیدتر هدایتی استفاده میکنه البته از توانایی های حمله به اهداف در ارتفاع متوسط و زیاد این نمونه از موشک چیزی کم نشده این نمونه از موشک هاک در سال1990 وارد خدمت شد . مشخصات موشک هاک جی/اچ(MIM-23G/H) : در این نمونه از بدنه جدید برای موشک هاک استفاده شد و از سال1995 وارد خدمت شد . مشخصات موشک هاک کی/جی (MIM-23K/J): نمونه تخصصی موشک هاک برای مقابله با موشکهای بالستیک است تفاوت این نمونه از موشک هاک با نمونه های قبلی در استفاده از سر جنگی و چاشنی جدید (Anti-TBM) برای این مدل از موشک هاک هست و این نمونه از موشک هاک قابلیت حمله به اهدافی در ارتفاع 20 کیلومتری در محدوده 45 کیلومتری رو داره و این نمونه از موشک هاک بیشتر برای مقابله با موشکهای بالستیک مورد استفاده قرار میگیرد و ( TBM) مخفف Tactical Ballistic Missile است. این نمونه از سال1994 وارد خدمت شد . مشخصات موشک هاک ال/ام(MIM-23L/M): در این نمونه از چاشنهای جدیدتر برای موشک هاک استفاده شد . مشخصات عمومی سیتمهای راداری مورد استفاده در سیستم پدافندی هاک: نمونه های اصلی سیستم هاک از 4 رادار استفاده میکنند که دو سیستم برای شناسایی(PAR / CWAR) و دو سیستم دیگر برای رهگیری (CWAR/HPI) و دو سیستم هم برای درگیر شدن (HPI / ROR) هست . در نمونه های بهینه سازی شده تعدادی از سیستمها در هم ادغام شده اند و آخرین نمونه ها ی سیستم هاک تنها از دو رادار استفاده میکنند یک رادار آرایه فازی برای جستجو و یک رادار دیگر برای درگیری (HPI) . مشخصات سیستم رادار PAR در سیستم موشکی هاک : رادار هدفیاب پالسی برای شناسایی اهداف در ارتفاع زیاد و متوسط است . آنتن گیرنده این رادار بیضی شکل با ابعاد 6.7 متر طول و 1.8 متر است و سطح گیرنده رادار مشبک هستش و سیکل چرخش آنتن گیرنده 20آن دور در دقیقه است . این رادار به روی یک حمل کننده دو چرخ سوار شده و اطلاعات این رادار به مرکز کنترل خودکار(BCC ) منتقل میشود . • رادار AN/MPQ-35 : رادار نمونه ابتدای سیستم هاک است یک رادار پالسی با قدرت450 کیلووات (450 kW) و ضربان هر پالس ان تقریبا 667تا800 هرتز (800 / 667 Hz) است . • رادار AN/MPQ-50 : این نمونه از رادار بهینه سازی شده در فاز سوم طرح ( HAWK/PIP) است و در نمونه (I-HAWK) مورد استفاده قرار گرفتش و شامل یک سیستم دیجیتال MTI هست که به اپراتور در شناسایی عوارض زمین از اهداف کمک میکند از محوده باند C (500 تا 1000 مگا هرتز) استفاده میکند و قدرت ان 1000 وات است . برد این نمونه رادار: • در مقابل اهدافی با مساحت3 متر معکب در ارتفاع زیاد 104 کیلومتر و در ارتفاع کم 96 کیلومتر است • در مقابل اهدافی با مساحت2.4 متر مکعب در ارتفاع زیاد 98 کیلومتر و در ارتفاع کم 90 کیلومتر است • در مقابل اهدافی با مساحت 1 متر مکعب در ارتفاع زیاد 79 کیلومتر و در ارتفاع کم 72 کیلومتر است • رادار AN/MPQ-64 مورد استفاده در هاک 21 : رادار داپلر 3 بعدی که در سیستم هاک21 مورد استفاده قرار گرفته و همزمان جایگزین رادارهای سیستمهای CWAR و PAR شده و میتونه به تنهایی کار این سیستم را انجام دهد . برد این رادار بیش از75 کیلومتر است و آنتن آن 30 دور در دقیقه میچرخد . و قادر به انجام فعالیت مستمر و بدون توقف تا 600 است و توانایی رهگیری همزمان 60 هدف را دارد . مشخصات رادار سیستم CWAR در سیستم موشکی هاک : رادار هدفیابی با امواج پیوسته و از نوع رادارهای جستجو گر داپلر doppler)) است و از سیستم پالسی استفاده میکند و برای شناسایی اهداف در ارتفاع کم مورد استفاده میگیرد . • رادار AN/MPQ-34 : رادار نمونه ابتدایی سیستم هاک هستش با قدرت200وات(200 W). * رادار AN/MPQ-48 : از این رادار در نمونه های بهینه سازی شده در اولین طرح بهینه سازی سیستم هاک استفاده شده . برد این نمونه رادار : • در مقابل اهدافی با مساحت 3 متر مکعب در حالات مختلف حداقل 63 و حداکثر 69 کیلومتر است . • در مقابل اهدافی با مساحت2.4 متر مکعب در حالات مختلف حداقل 60 و حداکثر65 کیلومتر است. • در مقابل اهدافی با مساحت 1 متر مکعب در حالات مختلف حداقل 48 و حداکثر52 کیلومتر است . * رادار AN/MPQ-55( بهینه سازی شده در فاز اول و دوم طرح توسعه هاک) : رادار بهینه سازی شده ردیابی هدف به وسیله امواج پیوسته یا ICWAR با قدرت 400 وات هستش و بردی در حدود70 کیلومتر دارد و از محدود فرکانسی 10 تا 20 گیگاهرتز(10-20 GHz) یا همان باند جی(J-band) استفاده میکند . • رادار AN/MPQ-62 (بهینه سازی شده در فاز سوم طرح توسعه هاک): در این نمونه نسبت به نمونه های قبلی تغییراتی در جستجوگر تک سیگنال ایجاد شده رادار بهتر بتواند در سرعت و برد هدف را جستجو کند . یک نمایشگر دیجیتال به این هم اضافه شده است . • مشخصات عمومی رادار HPI در سیستم موشکی هاک: رادار قدرتمند ایلومینیشن داپلر است و برای ردگیری اهداف و موشکهای هدایت شونده مورد استفاده قرار میگیره . این رادار تنها از دو گیرنده مقعر شکل در کنار هم تشکیل شده که یکی فرستنده و دیگری گیرنده است . رادار سیستم HPI به صورت اتوماتیک اهداف را پیدا میکند و به سمت ان میچرخد و هدف را رهگیری میکند و چون امکان اتصال به مرکز هماهنگی اطلاعات را دارد میتواند همزمان برای 3 لانچر مورد استفاده قرار گیرد . رادار سیستم HPI امواجی را فرکانس باند جی(j-Band) به سوی هدف میفرستد که بازتاب این امواج را هم موشک هاک و سیستم هدایت زمینی میگیرند و به وسیله اون هدف رو رهیگیری و نابود میکنند *رادارAN/MPQ-33/39 : این نمونه رادار در نمونه های اولیه سیستم هاک مورد استفاده قرار گرفت که به صورت خودکار هدف رو شناسایی میکند و به سوی آن میچرخد و قدرت آن120 وات هستش و از فرکانس محدود 10 تا 10.25 گیگا هرتز استفاده میکند. • رادار AN/MPQ-46 : بهینه سازی شده درفاز اول طرح ((I- Hawk) هستش از محدوده فرکانسی 10 تا20 گیگاهرتز(J-band) استفاده میکند و تفاوت عمده این رادار با نمونه قبلی در حذف لامپهای خلا هستش . برد این نمونه رادار : • در مقابل اهدافی با مساحت 3 متر مکعب در حالات مختلف حداقل 93 و حداکثر 99 کیلومتر است • در مقابل اهدافی با مساحت2.4 متر مکعب در حالات مختلف حداقل 89 و حداکثر93 کیلومتر است * در مقابل اهدافی با مساحت 1 متر مکعب در حالات مختلف حداقل 72 و حداکثر75 کیلومتر است *رادار AN/MPQ-57 : در ابن نمونه از رادار تمامی سیستمهای رادار دیجیتالی شدند و سیستم ردگیری الکترو-اپتیکی(تلویزیونی) TASمدل OD-179/TVY TAS به آن اضافه شد . سیستم TAS به وسیله شرکت معظم نوروثروپ توسعه داده شد و سیستم جدیدتر TISEO یا همان I-TAS ساخته شد که میتونست تا 10 برابر روی هدف زوم کنه سیستم TISEO از سال 1982 به سیستم جستجوگر فروسرخ(Infra Red) هم اضافه شد. TISEO مخفف Target Identification System Electro-Optical هستش . • HEOS: این رادار هم همون بالایی هستش که به وسیله المان/هلند و نروژ سفارشی شده است . * رادار AN/MPQ-61 : نمونه بهینه سازی شده در فاز سوم طرح (Hawk PIP) با سیستم LASHE برای تشخیص بهتر عوارض زمین از اهدافی که در ارتفاع کم حرکت میکنند است . این رادار در تشخیص و رهیگیری اهداف در وقتی که هدفهای زیادی وجود دارد بهتر عمل میکند و آنتن آن بر خلاف نمونه های قبلی که دایره شکل بود مستطیل شکل هستش و میتواند 12 هدف رو همزمان زیر نظر داشته باشد و از سیستم تلویزویونی فروسرخ (TV/IR)بر علیه موشکهای هدایت شونده استفاده میکند • مسخصات عمومی رادار ROR در سیستم موشکی هاک : مخفف Range Only Radar است و این سیستم از رادار پالس داپلر با استفاده از طول موج کی (K-band) و برای تعیین برد و مسافت و ارتفاع استفاده میکنه و وقتی که دیگر سیستمها به دلیل جنگ الکترونیک و یا انجام وظایف دیگه قابل استفاده نیستند مورد استفاده قرار میگیره . *رادار AN/MPQ-37 : نمونه ابتدایی این رادار که اطلاعاتی از آن منتشر نشد *رادار AN/MPQ-51 : این نمونه از رادار از محدوده فرکانسی 15.5 تا17.5 گیگا هرتز استفاده میکنه و طول آنتن گیرنده آن1.2 متر هستش. برد این نمونه رادار : • در مقابل اهدافی با مساحت 3 متر مکعب 83 کیلومتر است • در مقابل اهدافی با مساحت 2.4 متر مکعب 78 کیلومتر است • در مقابل اهدافی با مساحت 1 متر مکعب 63 کیلومتر است نمونه های دیگر سیستم پدافندی هاک : نمونه تغییر یافته ایرانی:نیروی هوایی ایران اعلام کرده با انجام تغییراتی در موشک هاک این موشک میتواند توسط هواپیماهای اف 14 این کشور به عنوان یک موشک هوا به هوا شلیک شود ! البته ابتکارات ایران هنوز تموم نشده و ایران با انجام تغییرات در سامانه زمینی موشک هاک در قسمت لانچر و سایر قسمتها اعلام کرده که از سیستم موشکی هاک برای شلیک همزمان موشکهای RIM-66 و AGM-78به همراه موشک هاک استفاده کنه ( ایرانیه دیگه !!!!! کاریش نمیشه کرد ) نمونه مورد استفاده اسراییل: اسراییل از نمونه بهینه سازی شده موشک هاک در فاز دوم طرح توسعه استفاده میکند و این نمونه را با یک دوربین ردگیری تلویزیونی مدرنیزه کرده که این سیستم میتونه هواپیماهای رو از فاصله 30 تا 40 کیلومتری و هدفهای کوچکتر رو از فاصله 17 تا 25 کیلومتری شناسایی کنه و تا ارتفاع 24000 متری کارایی داره . نمونه اسپارو / هاک (Sparrow/ Hawk) : این نمونه توسط چین پیگیری میشد و چین از موشک هوا به هوای آیم7 اسپارو میخواست در سیستم پدافند موشکی هاک استفاده کند ( بر عکس ایران ) سال تولید این نمونه 1985 بود و هیچوقت از ان استفاده نشد . نمونه آمرام/هاک(HAWK/ AMRAAM): هدف از این نمونه هم نصب و استفاده از موشک آیم120 آمرام بجای موشک هاک در سیستم پدافندی هاک بودش که این طرح هم منتفی شد . نمونه NOAH : این نمونه به سفارش نروژ بهینه سازی شده و توسط این کشور استفاده میشود . نمونه ACWAR : در این نمونه رادار سیستم CWAR بهینه سازی شد ولی این طرح لغو شد . تاریخچه استفاده از سیستم پدافند موشکی هاک : *21مارچ1969: در اولین نبرد موشک هاک این موشک یک هواپیمای میگ21 مصری را در صحرای سینا نابود کرد *اکتبر1973: در جریان جنگ یوم کیپور از 75 موشک هاک شلیک 24 تای آنان به هدف اصابت کردند * در سال1980 : کویت با موشک هاک یک هواپیماF/5 ایران رو هدف قرار داد 1980تا1988 در جریان جنگ ایران و عراق : ایران 40 فروند هواپیمای عراقی رو با موشک هاک هدف قرار داد *31اگوست1980:اسراییل یک هواپیمای میگ25 سوریه رو با موشک هاک نابود کرد *7سپتامبر1987: نیروهای فرانسوی در چاد یک بمب افکن توپولف22 رو هدف قرار دادند *12 آگوست1990: در جریان حمله عراق به کویت و قبل از اشغال کویت با 12 موشک هاک 7 فروند هواپیما و هلیکوپتر عراق را مورد هدف قرار داد کشورهای دارنده سیستم پدافند موشکی هاک: آلبانی/بحرین/بلژیک/دانمارک/مصر/فرانسه/آلمان/یونان/اندونزی/ایران/عراق/اسراییل/ایتالیا/ژاپن/کره جنوبی/کویت/هلند/نروژ/رتغال/رومانی/عربستان/اسپانیا/سنگاپور/سوئد/تایوان/امارت /فرانسه/بلژیک و کشور سازنده آمریکا لینک مطالبی درباره موشک هاک : http://www.designation-systems.net/dusrm/m-23.html http://www.madracki.com/usarmyhawk/generalorders.html http://www.fas.org/spp/starwars/program/hawk.htm http://www.new-factoria.ru/missile/wobb/ihawk/ihawk.shtml پایان دایره المعارف ویکی پدیای انگلیسی