(توضیح : ویدئوها و تصاویر این پست پیش از قطع شدن وب بین المللی دانلود و ویدئوها هم با شبکه اینترنت ملی در آپارات آپلود شده است )  2 بهمن ماه 1404 خورشیدی بخش ششم و آخر :گونه ها گونه 0-1 آغاز تقویت توان توپخانه ای ارتش اوکراین نخستین گونه بوهدانا بعنوان هویتزر خودکششی چرخدار کالیبر 155 م.م با استاندارد ناتو توسط صنعت دفاعی اوکراین طراحی و ساخته شده است. توسعه این گونه از اوایل سال 2010 آغاز گردید و نسخه اولیه آن (معروف به بوهدانا ۱٫۰ یا ۰٫۱) روی شاسی کامیون کراز۶×۶ نصب شد تا در قالب نخستین نمونه آزمایشی در سال ۲۰۱۸ معرفی شود. این نسخه اولیه نشان‌دهنده تلاش اوکراین برای بکارگیری یک سامانه توپخانه ای مدرن برد بلندبا قابلیت تحرک بالا بشمارمی رفت که اساس توسعه سری‌های بعدی قرار گرفت. در آغاز پیکربندی هویتزر روسی 2آ36 کالیبر 152 م.م برای بوهدانا در نظر گرفته شده بود چرا که قابلیت های توپ جدید با میزان تحمل پیکربندی فوق الذکر تناسب قابل توجهی داشت در حالی که طراحان اوکراینی قصد داشتند تا دوهزار میلی متر از درازای لوله آن بکاهند و با رسیدن طول لوله از 52 به 39 آن را برای نصب روی شاسی هویتزر 2آ65 آماده کنند. این پیکربندی به اعتقاد طراحان اوکراینی ، مناسب ترین ساختار برای گروه های توپخانه نیروی زمینی این کشور بشمار می رفت . علاوه براین ، تجربیات بدست آمده از این برنامه می توانست در تبدیل هویتزرهای قدیمی ام-46 با کالیبر 130 م.م نیز بکار رود . این مساله البته پیشینه به نسبت قابل اطمینانی نیز داشت چنانکه شرکت های صربستانی و همچنین صنایع جنگ افزار سازی ارتش هند نیز دست به چنین کاری زده بودند. هویتزر بوهدانا ،گونه 0-2 در ژانویه ۲۰۲۳ ، وزیر دفاع وقت اوکراین اولکسی رزنیکوف ، اعلام نمود که تولید انبوه بوهدانا از بهار ۲۰۲۲ تأمین مالی شده است. علاوه براین ، وی تصاویری از شاسی جدید برای تولید انبوه را به اشتراک گذاشت و در مه همان سال تصاویر تولید نسخه جدید در شبکه‌های اجتماعی منتشر گردید که نشان‌دهنده استفاده از شاسی ماز-6317 با کابین زرهی بود.پنج ماه بعد ، یعنی در ژوئن 2023 تصاویر و ویدئوهایی از شلیک «بوهدانا ۲.۰» منتشر گردید که نشان می داد گونه 0-2 در حال آزمایش است و با مهمات مختلف در بردهای متفاوت شلیک می‌کند. با این حال ، تغییرات ظاهری زیادی در بخش سلاح اصلی این هویتزر دیده نمی شد ولی منابع اوکراینی مدعی شده بودند که قرار است سازوکار بارگذاری خودکار مهمات قرار است به این هویتزر اضافه گردد. به همین دلیل لقب بوهدانا ۲.۰ بدان داده شد. در این ویدئو ، ارتش اوکراین برای اولین بار مهمات ام-982 اکسکالیبور را به نمایش گذاشت که می توانست از هویتزر بومی اوکراینی شلیک شود. هویتزر بوهدانا ،گونه 0-3 فرآیند ارتقاء بوهدانا بدلیل نیازهای ویژه ارتش اوکراین به یک سامانه توپخانه ای با اطمینان بالا باعث گردید تا در سوم سپتامبر 2023 تیپ سوم مستقل توپخانه ارتش اوکراین سومین گونه از هویتزر بوهدانا را بصورت فعال وارد میدان نبرد کند. این نسخه برخلاف نمونه های پیشین علاوه بر نصب بر روی شاسی تاترا 815-7 به اتاقک خدمه زرهی شده پوما محصول شرکت اکسکالیبور آرمی ( هر دو محصول جمهوری چک ) مجهز شد. براساس داده های موجود ، شاسی تاترا 815-7 از سال 2008 با پیکربندی های مختلف 4×4، 6×6، 8×8، 10×10 و همچنین 10×8، 12×12 و 12×8 در خط تولید قرار داشته و پیشتر بعنوان شاسی راکت اندازهای کالیبر 220 م.م محصول اوکراین استفاده شده بود. این شاسی به یک پیشرانه وی شکل توربوشارژ با حجم 12667 سی سی ، توان 402 اسب بخار مجهز شده و با دراختیار داشتن ذخیره سوختی در حدود 420 لیتر می تواند این خودرو را با سرعت 115 کیلومتر درساعت در یک برد 750 کیلومتری جابه نماید. علاوه براین ، اتاقک زرهی پوما نیز با وجود قابلیتهایی نظیر ظرفیت 5 نفر ، حفاظت بالستیکی مطابق با استاندارد استنگ-4569 و نمایشگرهای دیجیتال بقاء پذیری خدمه را به شکل قابل توجهی افزایش می دهد. ویدئوهای مختلف از انهدام هویتزر خودکششی کالیبر 155م.م بوهدانا https://aparat.com/v/fsvv81l هویتزر بوهدانا ،گونه 0-4 در نوزدهم فوریه 2024 منابع اوکراینی رسماً از تجهیز تیپ چهل و هفتم مستقل توپخانه ارتش اوکراین به نسخه چهارم هویتزر بوهدانا خبر دادند که به نوعی نسخه به روز شده این هویتزر محمول بر شاسی 8×8 تاترا-158 فونیکس و مجهز به سامانه بارگذار نیمه خودکار بود. این گونه ، مشابه نمونه۲.۰، به کابین زرهی مجهز است که به‌طور کامل توسط شرکت اوکراین آرمور طراحی و ساخته شده است. گفته شده که اتاقک مذکور در برابر انفجارها ، از جمله حملات پهپادهای انتحاری لانست مقاومت مطلوبی را از خود به نمایش گذاشته و جان خدمه اوکراینی را نجات است. اما بدلیل پُر بودن ظرفیت شرکت تاترا برای بیست و چهارماه آینده ، ارتش اوکراین بسوی بازارهای غیرنظامی حرکت نمود و شاسی هایی که پیشتر در صنعت معدن این کشور بکار گرفته شده بودند را جمع آوری کرد . پس از این مرحله ، اتاقک اصلی از روی بدنه حذف گردید تا نمونه زرهی شده جایگزین آن شود. شاسی تاترا فونیکس که از سال 2011 در خط تولید شرکت سازنده قرار دارد تا کنون در پیکربندی های ×4، 6×6، 8×8 و 10×10 عرضه شده و فناوری آن بصورت مشترک با شرکت داف توسعه یافته است . هویتزر بوهدانا ، گونه 0-5 سیزده ماه پس از معرفی نسخه 0-4 وطبق داده های ارائه شده در منابع اوکراینی ، تیپ چهل و چهارم مستقل توپخانه ارتش این کشور گونه جدیدی از هویتزر بوهدانا با شناسه غیر رسمی 0-5 را دریافت نمود که براساس شواهد میدانی از شاسی تاترا فورس 8x8 ، اتاقک خدمه زرهی شده ، تور ضدپهپاد منصوب بر روی بخش فوقانی کابین و همچنین بازوی بارگذاری مهمات بهره می برد .به گفته تحلیلگران نظامی ، این نخستین بار است که چنین ویژگی‌هایی در یک سامانه بوهدانا با هم ترکیب می‌شود تا شمار گونه‌های شناخته‌شدهاین هویتزر به پنج برسد . سامانه مذکور به نوعی ادامه تلاش‌های اوکراین برای نوسازی واحدهای توپخانه خود بشمارمی رود . اما گرچه ظرفیت تولید هویتزر فوق درسال 2024 از یکصد و پنجاه دستگاه فراتر رفت ولی بدلیل کمبود شاسی تاترا 815-7 تعداد محدودی به ارتش اوکراین تحویل شده است. با این وصف ، اوکراین قصد دارد تا میانه سال ۲۰۲۵ بیش از ۳۰۰ دستگاه بوهدانا را وارد خدمت کند؛ که برای تجهیز ۲۰ تا ۲۵ گردان توپخانه با فناوری استاندارد ناتو ساخت داخل کافی است. بوهدانا 0-5 به اعتقاد کارشناسان نظامی تفاوت های چشمگیری را با گونه های 3.0 و 3.1 به نمایش می گذارد که مهم ترین آن ، شاسی های بشدت اصلاح شده و همچنین اتاقک زرهی با طراحی زاویه دار است تا امکان نصب پریسکوپ و چراغ های اضافی را بدست آورد. شاسی این نمونه ویژگی هایی نظیر سامانه تعلیق تقویت‌شده، ارتفاع بیشتر از سطح زمین و ظرفیت بار محوری بهبود‌یافته را در اختیار دارد که برخی معتقدند هستند که بازتاب واقعیت‌های لجستیکی در حال تحول صحنه نبرد اوکراین می باشد. هویتزر بوهدانا ، گونه 0-6 در دوم ژوئیه ۲۰۲۵، یکی از میل بلاگرهای مشهور اوکراینی مدعی شد که این کشور در حال توسعه یک گونه جدید از هویتزر خودکششی چرخ‌دار ۱۵۵ میلی‌متری است که به شکل غیر رسمی نسخه 0-6 نام دارد. این اقدام پس از ثبت بین‌المللی یک سند ثبت اختراع توسط کارخانه ماشین‌سازی سنگین کراماتورسک (KZVV) برای طراحی صنعتی سامانه بوهدانا صورت گرفت. این سند که تحت چارچوب "پیمان همکاری‌های ثبت اختراع " به ثبت رسیده ، شامل پیکربندی کامل یک سامانه توپخانه ای خودکششی و یک واحد توپخانه‌ای ماژولار قابل نصب بر انواع شاسی‌های چرخ‌دار است. براساس تصاویر منتشره، بوهدانا روی یک شاسی جدید و مجهز به یک بارگذار نیمه خودکار به نمایش درآمده و به شرکت سازنده اجازه می دهد و زمینه تولید مشترک یا دارای مجوز در خارج را فراهم سازد. این موضوع با همکاری دفاعی دانمارک نظیر سرمایه‌گذاری ۴۷ میلیون دلاری در تولید سلاح‌های اوکراینی در خاک دانمارک ارتباط مستقیم دارد . آخرین اطلاعاتی که از پیشرفت این هویتزر اوکراینی پیش از قطع شدن اینترنت بین المللی منتشر شد ، خبر عقد قرار داد میان اوکراین و آلمان برای تولید 200 دستگاه از این هویتزر روی شاسی مرسدس زتروس (با وزن 16 تا 36 تن ) به ارزش 750 میلیون یورو بود که گفته می شد به شکل خاص برای نبرد در شرایط رزم پهپادی اوکراین توسعه خواهد یافت. پی نوشت : منبع 1 منبع 2 منبع 3 منبع4 منبع5 منبع 6 منبع 7 منبع8 منبع 9 منبع 10 منبع 11 منبع 12 منبع 13 منبع 14 منبع 15 منبع 16 منبع 17 منبع 18 منبع 19 منبع 20 منبع 21 منبع 22 منبع 23 منبع 24 منبع 25 منبع 26 منبع 27 منبع 28 منبع 29 منبع 30 و ده ها منبع انگلیسی ، روسی ، اوکراینی ، آلمانی و فرانسوی که برای جلوگیری از اطاله کلام ارائه نگردید. 31- استفاده از مطالب برگردان شده به پارسی درانجمن میلیتاری،براساس قاعده " رعایت اخلاق علمی" منوط به ذکر دقیق منبع است.امیدواریم مدعیان رعایت اخلاق ( بخصوص رسانه های مدعی ارزشمداری ) بدون احساس شرمندگی از رفرنس قرار گرفتن بزرگترین مرجع مباحث نظامی در ایران ، از مطالب استفاده نمایند.